BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Ombudsmanlık müessesesinin dünyada gelişimi

Ombudsmanlık müessesesinin dünyada gelişimi

Ombudsman kelimesi anayasa, yasa veya mahalli yasa tarafından kurulmuş ve hükümet daireleri, memurlar veya hizmetliler tarafından yapılan ...



Ombudsman kelimesi anayasa, yasa veya mahalli yasa tarafından kurulmuş ve hükümet daireleri, memurlar veya hizmetliler tarafından yapılan veya yapılmayanlar hakkında kişilerin şikayetlerini kabul eden ve kendi adına hareket eden araştırma, inceleme, düzeltici eylem tavsiye etme ve rapor yazma yetkisi olan bağımsız ve yüksek düzeyde bir kamu görevlisinin başında bulunduğu bir daireyi ifade eder. İlk Ombudsman dairesi 1809’da İsveç’te kuruldu. Bu daire Hiksdag (İsveç Parlamentosu) tarafından çıkarılan yasaların hakimler, sivil memurlar ve subaylar tarafından uygulandığını bu yasalara uygun hareket edilip edilmediğini denetlerdi. 1915’te askeri hizmetleri denetlemek için ayrı ve bağımsız bir Ombudsman tayin edildi. 1968’de bu iki daire birleştirildi ve muhtelif alanları denetlemek için üç Parlamento komiseri atandı. 1976’da bunların (justitieombudsman) sayısı dörde çıkarıldı. Dört yıl için seçilirler. Finlandiya anayasasında Parlamento Ombudsmanı’nı 1919’da kurdu. Norveç te 1952’de İsveç’i taklid ederek bir Askeri Ombudsmanlık kurdu. Ombudsman müessesesi ülkelere göre kuruluş ve görev bakımlarından değişmektedir. Nitekim Norveç’te 1953’de kurulan Savunma Kuvvetleri Ombudsmanlık dairesi 7 kişilik olup bunları Parlamento seçer, birisi başkan olur. Danimarka Ombudsmanlığı 1954’te kabul etmiştir. İlk Ombudsman olan Profesör Stehpan Hurwitz 1953 Anayasasının 55’inci maddesine göre parlamento tarafından seçildi. 1955’den 1971’e kadar sivil ve askeri konuları inceledi. Profesör Walter Cellhorn 1966’da yazdığı Ombudsman and Others: Citizens’ Protectors in Nine Countries Ombudsman ve Diğerleri: Dokuz Ülkede Vatandaş Koruyucuları adlı eserinde “Danimarka Ombudsman’ın sahneye çıkıncaya kadar Ombudsman Müessesesi arkasındaki fikirler hemen hemen yok gibi idi. Fakat birdenbire müessese sadece Batı Dünyasının değil fakat Asyanın ve Okyanusyanın da dikkatini çekti. Danimarka Ombudsman’ın inandırıcı konuşmaları diğer heveslilerin de makaleleri ile desteklenince eski bir müessese bilhassa cari ihtiyaçları karşılayacak bir müesseseye dönüştü.” demektedir s 5-6. Norveç 1962’de Storting’in (Norveç Parlamentosu) nun Yönetim İçin Ombudsmanlığı kurdu. İlk Ombudsman bir Yüksek Mahkeme hakimi olan Andreas Schei idi. 1 Ocak 1963’te atandı. 1974’te çekildi yerine yine bir yüksek mahkeme hakimi olan Erling Sandene tayin oldu. Sandene 1975 yılında 150 şikayet aldığını 28 olayı da kendiliğinden incelediğini açıklamıştı. Federal Almanya Cumhuriyetinde Silahlı Kuvvetler Parlamento Komiseri Yasası 26 Haziran 1957’de çıkarıldı. Batı Almanya zamanında Ombudsman müessesesi sivil Personele uygulanmadı. Zira Bundstag (Alman Federal Meclisinin) Dilekçe Komisyonu tercih edilmekte idi. 1962’de Pasifik’te Yeni Zelanda 1962’de Parlamento Komiseri yasasını çıkardı bu 1975’te yeni bir Ombudsman kanunu ile değiştirdi. 1966’da Kudüs Belediye Meclisi Dünyada ilk Belediye Ombudsman’ını atadı. Güney Amerika’da Guyana’nın 1966 Anayasası bir ombudsman öngördü. Afrikada Tanzanya 1966’da Daimi Araştırma Komisyonunu kurdu. Bu komisyonu Cumhurbaşkanı atamaktadır. İngiltere 1967’de ingiliz Parlamento Komiseri yasasını çıkardı. Bu yasada Ombudsman Müessesesi İskandinav ve Yeni Zelanda dairelerinin bir karmasıdır. Şikâyetler yazı ile milletvekiline yapılır Komisere o milletvekili bildirir 1967’de Ombudsman kavramı Kanada ve ABD federe devletlerince ele alındı. Alberta, Brinawick ve Hawai Ombudsmanı yasaları çıkardılar. Quebec te 1968’de Kamu Koruyucu kanunu kabul edildi. 1969’da Kuzey İrlandada altı Ombudsman dairesi kuruldu. Bunlar İngiliz Parlamentosuna, Westminster’e rapor verirler. Mauritius’de 1968 anayasası ombudsmanı öngördü ve 1969’da Ombudsman yasası çıkarıldı. Kanada federe devleti Manitoba’da ombudsmanlık yasası 1969’da çıkarıldı. Kanada Federal Resmi Lisanlar Yasası Eylül 1969’da kabul edildi. 19. madde Resmi Lisanlar (İngilizce-Fransızca) komiserliği ihdas etti. Komiser bu lisanların federal Hükümet ve Parlamentoda kullanılmalarını denetler. 1971’de ombudsman’lık İsrail’de Avustralya’da iki federe devlette ve Hindistan’da, ABD’de iki şehirde ve İsveçte kuruldu. Bu liste daha çok uzayabilir. Bu müessesenin Türkiyemiz için çok faydalı olacağına 1968’den beri inanan benim için hazırlanan ombudsman yasasının TBMM’den bir an önce çıkması büyük sevinç kaynağı olacaktır.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.867
    % -0.62
  • 4.5554
    % -0.6
  • 5.158
    % -1.19
  • 156.209
    % -0.25
 
 
 
 
 
KAPAT