BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Ekonomik depremin sebepleri ve sonuçları

Ekonomik depremin sebepleri ve sonuçları

Türkiye, iktisat tarihinin en bunalımlı haftalarından birini daha geride bıraktı. Faizler dünya rekorları karacak seviyeye çıktı, borsa gerçekten dibe vurdu.



Türkiye, iktisat tarihinin en bunalımlı haftalarından birini daha geride bıraktı. Faizler dünya rekorları karacak seviyeye çıktı, borsa gerçekten dibe vurdu. Krizin bölgesel bir nitelik taşımaya başlamasıyla beraber, Türkiye’nin imdadına yine Bill Clinton yetişti. Önce IMF ve Dünya Bankası yetkililerinin olaya derhal müdahale etmesini sağladı. Ardından Hazine Bakan Yardımcısı Edwin Ted Truman’ı Ankara’ya göndererek işlerin yolunda gidip gitmediğini araştırdı. Amerika, NAFTA içinde Meksika’ya sahip çıktığı gibi uzaktan da olsa, Türkiye’yi korumakta, Avrupa Birliği’ne girmesi için etkin bir rol oynamaktadır. Bu doğrultuda Ortaklık Belgesi’ni daha olumlu bir hale getirebilmek için Brüksel’i ve Atina’yı uygun bir dille uyardı. Böylece Ankara’nın da onaylayabileceği bir metin ortaya çıktı. Sonuçta Sayın Ecevit, Nice Toplantısı’na huzurla gidip dönme imkanını elde etti. Türkiye’ye verilen önemin nedeni Çeşitli ülkelerdeki finansal krizlerde; örneğin, Kore’de, Malezya’da, Endonezya’da, Meksika’da, Arjantin’de ve Brezilya’da karanlık günlerdeki kadar olmasa da uluslararası kuruluşlar, Türkiye’ye yardım yapılmasını birkaç yönden önemsemişlerdir. Öncelikle IMF ve Dünya Bankası, kendilerine yöneltilen eleştirilere cevap verebilmek, geçmişten ders aldıklarını kanıtlayabilmek için Türkiye operasyonu üzerinde ciddiyetle durmuşlardır. Ateş etrafa sıçramadan özellikle Orta Avrupa’ya ve Rusya’ya yayılmadan zamanında müdahale edebileceklerini kanıtlamaya çalışmışlardır. İkincisi ise, Amerika’nın Orta Doğu, Orta Asya ve Kafkaslar politikasında Türkiye’nin fevkalade önemli bir yere sahip olmasıdır. Ankara, Körfez Savaşı öncesi ve sonrası Washington’un öngördüğü politikalara fazlasıyla uyum göstermiş, bu doğrultuda maddi kayıpları sinesine çekmiştir. Gelecekte bölgesel dengelerin kurulmasında, özellikle Arap-İsrail ilişkilerinin olumlu yöne çekilmesinde Türkiye’ye çok önemli görevler verilebilir. Başka bir deyimle IMF’nin Türkiye’ye vermeyi taahhüt ettiği 10 milyar dolarlık kaynağın sebebini sadece ekonomik nedenlere bağlamamalı, orta ve uzun dönemli siyasal gelişmeleri de göz önünde tutmalıyız. Ayrıca IMF paketinde yer alan miktarın % 75’ini 18 ay sonra ödemeye başlamamız gerekmektedir. Bu da krizin tümüyle atlatılmadığını, sonraki yıllarda yeni bir bunalımla karşılaşabileceğimizi göstermektidir. Gelecekten beklentiler Zamanında gerekli işlemleri yapmamanın, uluslararası finansal problemlere duyarlı olmamanın faturasını çok ağır ödüyoruz. Son olarak Demirbank’ın da kervana katılmasıyla, fona devredilen banka sayısı 10’un üzerine çıkmıştır. Ülkemizin en önemli sorunu haline gelen bankacılık reformlarını bundan 3 yıl önce kolayca uygulamaya koyabilirdik. Nitekim, Uzak Doğu’daki ve Latin Amerika’daki krizlerin ardından bu satırların yazarı dahil birçok ekonomist ve öğretim üyesi, Türkiye’deki bankaların ve finans kurumlarının bünyesel yönden çok zayıf olduğunu, toplam 80 bankanın orta halli bir Amerikan bankasına yaklaşamadığını yazmıştı. Ayrıca, mevduata % 100 garanti verilmesinin sakıncaları anlatılmıştı. Böylece, 1997’de birleşme önerileri gündeme gelmiş, uluslararası toplantılarda Türkiye’nin durumu tartışılmaya başlanmıştı. Verilen önerilere, yapılan eleştirelere gözlerini kapayan, kulaklarını tıkayan ekonomi bürokratlarımız, şimdi yükü yeniden dar gelirli vatandaşlarımıza bindirmekte, yeni vergileri devreye sokmaktadırlar. Ülkemizi bunalımlara itebilecek toplumsal çalkantılara meydan vermeden kimin nerede nasıl yanlış yaptığını ortaya koymak ve bundan böyle aynı hatalara düşmemek için etkin stratejiler belirlemeliyiz. Bundan böyle sıkıntıya düştüğümüz heran, yeni bir Mr. Clinton bulamayabiliriz.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.8592
    % -0.82
  • 4.5417
    % -0.9
  • 5.1428
    % -0.02
  • 155.771
    % -0.08
 
 
 
 
 
KAPAT