BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > IV. Mehmet Han'ın kaderi

IV. Mehmet Han'ın kaderi

Türkiye, bugünlerde geçirdiği büyük ekonomik sıkıntının bir benzerini 347 yıl önce IV. Sultan Mehmet döneminde yaşadı. Babası İbrahim Han'ın asiler tarafından tahttan indirilmesi üzerine 8 Ağustos 1648 yılında, 7 yaşında iken Devlet kademelerindeki kişiler, daha çok söz sahibi olabilmek için IV. Mehmet'i tahta getirdiler.



Türkiye, bugünlerde geçirdiği büyük ekonomik sıkıntının bir benzerini 347 yıl önce IV. Sultan Mehmet döneminde yaşadı. Babası İbrahim Han'ın asiler tarafından tahttan indirilmesi üzerine 8 Ağustos 1648 yılında, 7 yaşında iken Devlet kademelerindeki kişiler, daha çok söz sahibi olabilmek için IV. Mehmet'i tahta getirdiler. 1654 yılında Kara Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması, Çanakkale boğazı çıkışında Venedik donanmasını mağlup etti ama büyük çapta mali sıkıntıdan maaş yetiştiremez olunca, sıkıntıyı önlemek için ayarı düşük para basılması, Yeniçerilerin saray önünde ayaklanmasına yolaçtı. Ve tarihte "Çınar olayı" ve "Vaka-i vakvakiye" diye bilinen olaylar sonunda saray ağalarından birkaçı (1656) idam edildi. Bu olaylar ve karışıklıklar Anadolu ile diğer ülkenin eyaletlerine de sıçradı. Venedikliler bundan yararlanarak donanmamızı bozguna uğrattı, Bozcaada ve Limni gibi askeri üslerimizi ele geçirdiler. 15 yaşındaki Sultan Mehmet Han, büyük bir isabetle Sadrazam Boynu Eğri Mehmet Paşa yerine, Köprülü Mehmet Paşa'yı (1656) tayin etti. Yeni Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa ilk işi İstanbul'da bozulan asayişi sağlamak oldu, daha sonra Donanmayı güçlendirerek Bozcaada ile Limni adalarını geri aldı, iki yıl sonra da Erdel isyanını bastırdı, Yanova kalesini fethetti, ardından Anadolu'yu bölmeye çıkan Abaza Hasan Paşa ayaklanmasını önledi. Köprülü Mehmet Paşa'nın 30 Ekim 1661 yılında vefatı üzerine, 20 yaşına basmış ancak daha şehzadeliğinde İmam-ı Şami Yusuf Efendi, Şami Hüseyin Efendi ve diğer kıymetli hocalarından aldığı feyz ile, üstün zekâsıyle dirayetli bir Padişah olarak tanınmaya başlayan IV. Mehmet Han, Köprülü Mehmet Paşa'nın iyi yetiştirilmiş ve Paşalık rütbesi almış oğlu Fazıl Ahmet Paşa'yı babasının yerine tayin etti. Bu tayinin isabetli olduğuna halkını inandırması için iki yıl sonra 1663 yılında Avusturya seferine çıkan Ahmet Paşa, Uyvar ile Yanıkkaleyi fethetti. 1666 yılında çıktığı Girit Adası seferinde de muzaffer oldu, ardından 1672'de, Lehistan seferine çıkan Fazıl Ahmet Paşa, Belgrat'a kadar geldi, Ukrayna'nın fethini gerçekleştirdi ancak geceli gündüzlü yapılan seferler ve savaşlarda çok yorulduğundan hastalandı ve vefat etti. Padişah IV. Mehmet Paşa tarafından Sadrazamlığa Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1676) tayin edildi. Ne var ki, isyanlar ile sadarete gelen 7 yaşındaki IV. Sultan Mehmet Han, Viyana kuşatması sırasında yanlış bir kararı ile muhasaranın başarısızlıkla sonuçlanması üzerine, görevden alınan Kara Mustafa Paşa'nın yerine getirilen İbrahim Paşa da başarılı olamayınca orduda isyanlar çıktı ve 39 yıl hükümranlık sürdüren IV. Mehmet Paşa 8 Kasım 1687 yılında tahttan indirilerek yerine kardeşi 2. Sultan Süleyman getirildi. Bundan sonra Edirne Sarayında ikamet eden Mehmet Han, 6 Ocak 1693 yılında vefat etti. Yeni Cami'nin yanında annesi Turhan Valide Sultan'ın türbesine defnedildi. Kanuni Sultan Süleyman'dan sonra en uzun tahtta kalan IV. Sultan Mehmet Han, kadirşinas, vefakâr, verdiği söze sadık bir şahsiyetti. Edebiyat ve tarihe merakıyla da tanınırdı. İcraatı sırasında içkiyi kaldırmış, imalathaneleri kapattırmış çok sayıda ilim adamı ve sanatkâr yetişmesinde hizmeti olmuştur. Yeni Cami ile Mısırçarşısı onun eserlerindendir. Şemsi Sılkım
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT