BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Tütünün macerası veya sigara illeti!..

Tütünün macerası veya sigara illeti!..

Bildiğimiz, hissettiğimiz hatta yaşadığımız bütün tehlikelerine rağmen ne yazık ki, birçoğumuz sigarayı bir türlü bırakamıyor.



Bildiğimiz, hissettiğimiz hatta yaşadığımız bütün tehlikelerine rağmen ne yazık ki, birçoğumuz sigarayı bir türlü bırakamıyor. İnsanda, “bağımlılık” doğuran sigaranın ve onun asıl ham maddesi olan tütünün macerası gerçekten de çok ilgi çekici. Ancak, sigaranın doğurduğu tahribat karşısında da, endişelenmemek elde değil. Geçenlerde, aile dostumuz, değerli bilim adamı Prof. Dr. Seyhan Çelikoğlu’nun tütün dolayısıyla sigara hakkındaki konferansını takip etme fırsatını bulduk. Çelikoğlu’nun, anlattıklarını okuyucularımızla paylaşarak, hiç olmazsa birkaç sigara veya birkaç duman eksik içimi sağlayabilsek bile bundan mutluluk duyarız. İki hafta üst üste vereceğimiz konuşma, dileriz ki, yarar getirsin. İşte, tütünün macerası veya sigara illeti: Tütün 1550’lere kadar insanları ilgilendirmeyen bir hadise iken bundan sonraki üç asır oldukça yavaş ilerleyen bir ilgi oluşmuş. Fakat daha sonra bütün dünya toplumlarını ilgilendiren bir çılgınlık haline gelmiştir. Tütün, ilk defa Güney Amerika’da Kızılderililer’in bildiği bir keyif verici maddedir. Yeni araştırmalar bu maddenin çok ilginçtir ki, eski Mısır’da da mevcut olduğunu gösteriyor. Acaba Mısırlılar’ın o tarihlerde Amerika ile temasları oldu mu kesin bilmiyoruz. Kesin kanıtlar M.Ö. 2000 senelerinde dahi Mısır’da tütüne benzer bir keyif vericinin kullanıldığını gösteriyor. Kızılderililerin kullandığı şekil ters çevrilmiş bir sapanın iki ucu burna gelecek şekildeydi. Kızılderililer dumanı burna çekerek kullanırlardı tütünü. Bunun ismi tobaktır ve tobacco kelimesi buradan gelmektedir. Ayrıca mısır veya palmiye yapraklarını kullanarak içine kıyma tütün koyarak bir sarma yapıp bunu içmişler. Tütün doğal bir bitki olarak kullanılıyordu ve henüz kültürü bilinmiyordu. 1860’lara doğru Avrupa’da tütün ortaya çıkıyor. ilk olarak Lizbon’da Fransız elçisi Jean Nicco tütün tohumunu Avrupa’ya gönderiyor. Nikotin kelimesi de buradan kaynaklanıyor. Avrupa’da ilk zamanlarda tıbbi madde olarak kullanılıyor. Uzun yıllar bu şekilde kullanılmış. Fakat 1860’larda bu cigar şeklinde kulanılmaya başlandı. Cigar kelimesi bir Maya sözcüğü olan ‘sikar’dan geliyor. Tütün dumanını içine çekmek anlamına geliyor. 1900’lere kadar Dünya’da tütün pipo veya cigar şeklinde kullanıldı ve bir sorun oluşturmadı çünkü çok pahalı olduğundan sadece aristokratların ve zenginlerin kullandığı bir keyif vericiydi. Bu arada özellikle İspanya’da berduşlar puronun izmaritlerini yerden toplayıp kağıda sarıp kullanmaya başlıyor. Buna cigarillos deniyor. Çok hakir bir şey ve ancak perişan insanların kullandığı bir keyif verici. Cigarillos’un kullanımının kolay olması tüketimin bu tarafa kalmasını sağladı ve 19. asırda çok fakir adamın kullandığı cigarillos yayıldı. Gene bunun bir hazırlama işlemi var. Bu elde yapılıyor bu yüzden çok pahalı. Sigaranın tanesi en azından 1 dolara mal oluyor. Bu arada 1860’lara doğru sigara yapma makinası icat ediliyor. 1 dolara mal olan bir sigara 20-30 cente düşüyor ve bir felaket başlıyor. 1880’lerde ABD’de yılda 500.000 adet sigara üretiliyor. 1885’te bu sayı bir milyara çıkıyor. 1895’te 4 milyar oluyor. Bunun artışı ile birlikte bir takım sorunlar insanların dikkatini çekmeye başlıyor. İlk olarak 1900’lerin başlarında Montalye şehrinde bir yayın görüyoruz. Yapılan araştırmada pipo içiminin dudak, boğaz ve bademcik kanserine yol açtığı belirtiliyor. O tarihlerde kilden yapılmış çok kısa saplı pipo kullanılıyor. Kısa saplı olduğu için dudağa daha yüksek sıcaklıkta ulaşıyor bu da yüksek konsantrasyonda alınmasına sebep oluyor. Tıp alemi ilk defa tütün ve kanser ilişkisini o zaman görüyor. Bu pipolar terk ediliyor ve olay unutuluyor. 1. ve 2. Dünya harbinden sonra sigara kullanımı müthiş bir artış gösteriyor. Asrın başlarında sigara bir felaket haline geliyor. 1950’lerde ABD ve İngiltere’de bunun bir sağlık sorunun olduğu ortaya çıkıyor ve hekimler akciğer kanserinin olağanüstü sık rastlandığını müşahede ederek bunun sigaraya bağlı olabileceğini düşünüyorlar. Bu hayatî konuya haftaya devam edeceğiz.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT