Uçak krizi sonrası kabul edilen yaptırım paketiyle belirli Türk mallarının Rusya’ya girmesinin yasaklanacağı açıklanınca, giyim ve ayakkabı markaları ile üreticiler alternatif planlar geliştirmeye başladı. Pazardan vazgeçmek istemeyen şirketler, Rusya’ya direkt gönderemeyeceği ürünleri farklı ülkeler üzerinden iletme ve mağazada Uzakdoğu ürünleri satmak gibi geçici çözümlere yoğunlaştı. Habertürk'te yer alan habere göre, Türkiye’den ayakkabı ithalatı engellenirse “trafik sapması” planının devreye girebileceğini açıklayan Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Hüseyin Çetin, “Başka ülkeler üzerinden ürün gönderebiliriz” dedi. Rusya’nın AB üyelerine ambargo koymasıyla İtalyanların da aynı yolu kullandığını kaydeden Çetin, “Türkiye’den Rusya’ya İtalyan ayakkabısı gönderildiği oldu. İtalyan Ayakkabı Sanayicileri Derneği Başkanı Annarita Pilotti ile görüştük; yardımcı olabileceklerini söyledi. Bulgaristan, Romanya gibi ülkelerden gönderebiliriz; çünkü ambargoya rağmen şu an AB’den Rusya’ya ayakkabı ihracatının rahatlıkla yapıldığı bilgisini aldık” diye konuştu.

ETİKETSİZ GİDEBİLİYOR
 
Rusya’nın yaptırımları ‘Made in Turkey’ (Türkiye’de üretilmiştir) etiketli ürünlere uygulayacağını ancak zaman zaman etiketsiz ithalat da yaptığını belirten Çetin, şöyle devam etti: “Halihazırda menşei etiketi olmadan ithalat yaptıkları oluyor. Geçiş döneminde bu tip çareler kullanılabilir. Uzun soluklu bir yaptırım sektörü çok zorlar. Ayakkabıda Irak’tan sonra 2’nci büyük pazar Rusya. Devalüasyona kadar birinciydi. Binden fazla Türk firması Rusya’ya ayakkabı gönderiyor. İhracatta payı yüzde 15.”
 
SİPARİŞLER İPTAL EDİLDİ
 
Rus firmaların Türkiye’ye sipariş iptalleri geçtiğini ifade eden Çetin, ürünleri almamakta diretirlerse oluşacak stoku iç pazar ve alternatif ülkelerde eritmeye çalışacaklarını söyledi. Çetin, “Eylülde toptancılar büyük siparişler vermişti fakat iptaller geliyor. Siparişin yarısı üretilmişken Rusya’ya gidecek baharlık ayakkabılar elde kaldı” dedi.
 
"BOYKOT YOK, ÇİN'DE ÜRETİP SATARIZ"
 
Son dönemde Rusya’ya en fazla yatırım yapan markalardan LC Waikiki’nin Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük de yaptırımların devreye girmesi halinde üretim planının değişebileceğini belirtti. Halihazırda Rusya’daki mağazalarda yüzde 70 oranında Türk malı ürünler sattıklarını kaydeden Küçük, yurtdışında ürettirdikleri malları belli bir süre için Rusya’ya yönlendirebileceklerini ya da ek siparişler verebileceklerini söyledi.
 
"BÜYÜK FIRSATTI"
 
Rusya pazarı için Çin, Bangladeş gibi ülkelerde üretim yapılabileceğini, Türk cumhuriyetlere de kayılabileceğini ifade eden Küçük, şöyle konuştu: “Gümrüklerde yavaşlatma olsa da mağazalarımızda herhangi bir boykot yok. Satış tarafında da hiçbir sorun yok. Yaptırım uygulanırsa Rusya’ya özel üretim yaptırabiliriz. Şu an yüzde 70 oranında Türk malı satsak da bu oran terse döner. Orada çok yatırım yaptık. Büyük fırsattı. Bahsettiklerimiz geçici çözümler. Süreç ne gösterir bakacağız.”
 
CARİ AÇIĞA ETKİSİ 5 MİLYON DOLAR OLABİLİR
 
Rusya’nın Türkiye’ye yönelik ekonomik yaptırımlarının maliyeti üzerine de hesaplar yapılmaya başlandı. Rusya’nın uygulayacağı yaptırımların ilk etapta ihracat, turizm, bavul ticareti ve tarım sektörünü olumsuz etkileyeceğini söyleyen Finansbank Ekonomisti Deniz Çiçek ve Garanti Yatırım Başekonomisti Gizem Öztok Altınsaç, cari açığa bu durumun etkisinin 5 milyar doları bulabileceğini dile getirdi.
 
RUSYA İLE TÜRKİYE ARASINDA TİCARET KAN KAYBEDİYOR
 
Türkiye İstatistik Kurumu’na göre ekimde ihracat yüzde 3.1 artarak 13.2 milyar dolar, ithalat ise yüzde 11.9 düşüşle 16.9 milyar dolar oldu. Ekimde Rusya’dan yapılan ithalat yüzde 12.4 azaldı ve1.5 milyar dolar olarak gerçekleşti. İhracat da yüzde 27.3’lük bir düşüşle 355 milyon dolarda kaldı.
 
BELGE SAYISI DA AŞAĞI ÇEKİLİYOR
 
Rusya yaptırımlarla ilgili bir adım daha atarak TIR geçiş karnelerinin sayısında kesintiye gitme kararı aldı. Rusya Başbakan Yardımcısı Arkadi Dvorkoviç, şu an yıllık 8 bin olan araç geçiş belgesi sayısının 2016 yılında 2 bin ile sınırlı tutulacağını açıkladı. Dvorkoviç, “Hatta gerekirse bu sayı sıfırlanabilir” diye ekledi.
 
TARKAN'I DA MI YASAKLAYALIM?
 
Türkrus.com’un haberine göre Moskova Şehir Duması (Meclis) milletvekillerinden Yevgeni Gerasimov, Rusya TV kanallarında Türk dizilerinin yasaklanmasını istedi. Bunun üzerine, Rusya’nın tirajı 1 milyona yaklaşan en büyük gazetelerinden Komsomolskaya Pravda’nın köşe yazarlarından Aleksandr Kots şöyle bir eleştiri yazısı kaleme aldı: “O zaman haydi Tarkan’ı da yasaklayalım, ‘Törkiş kahve’yi de.” (HABERTÜRK)