Suriye ve Iraklı sığınmacıların ABD'ye girişlerinin kısıtlanmasını öngören yasa tasarısı, Demokratların oylarıyla Senato'da reddedildi.

Kasım ayında ABD Kongresi'nin diğer kanadı Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen söz konusu yasa tasarısı, Senato'da 55'e 43 olumlu oyla reddedildi. Tasarının, kabul edilmesi için en az 60 oy alması gerekiyordu.

Temsilciler Meclisi'nde kabul edildiği haliyle yasa tasarısı, Suriye ve Irak'tan gelecek sığınmacılar için daha fazla FBI güvenlik soruşturması, üç üst düzey yetkilinin imzası ve ek güvenlik tedbirleri öngörüyordu.

Senato'daki Demokratların azınlık lideri Herry Reid, tasarıyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, "Bu tasarı, Donald Trump'ın kesinlikle yanlış yöneliminin bir diğer adımıdır. Bu sonuçla Demokratlar, Trump'ın ve Cumhuriyetçilerin nefret içeren görüşlerine bir kez daha karşı duruşlarını göstermişlerdir" ifadelerini kullandı.

Ayrıca Reid, Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen yasa tasarısının, Amerika'yı daha güvenli kılmak için gerçek çözümler üretmek yerine sığınmacıları suçlu ilan ettiğini belirtti.

Buna karşılık Cumhuriyetçiler, Suriye ve Irak'tan gelecek sığınmacıların yeterince etkili bir şekilde soruşturulamayacağını savunuyor ve ABD'li yetkililerin de aynı konuda endişe taşıdığını belirtiyor. Ayrıca Cumhuriyetçiler, söz konusu yasa tasarısının bir "inanç testi" değil "güvenlik testi" olduğu konusunda kamuoyunu ikna etmeye çalışıyor.

Cumhuriyetçi başkan adaylarından Ted Cruz, Marco Rubio ve Rand Paul'un Senato'daki oylama için kampanyalarına kısa bir süre ara verip Washington'a gelmeleri ise Cumhuriyetçilerin yasa tasarısına verdiği önemi göstermesi bakımından kayda değer bulundu.

Bununla birlikte Demokratlar arasındaki Suriyeli sığınmacılar tartışması da sona ermiş gözükmüyor. Kasım ayında Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamada bazı Demokrat milletvekilleri Cumhuriyetçilerin yasa tasarısı lehinde oy vermişti.

Bu yıl 10 bin Suriyeli sığınmacıyı ülkeye kabul edecek ABD'de Başkan Barack Obama, DAEŞ kontrolündeki bölgelerden kaçan Suriye ve Iraklı sığınmacılarla ilgili "güvenlik endişelerini" dile getiren politikacılara sert çıkmıştı. Obama, "Açıkça görülüyor ki bazıları, dul ve yetimlerin ABD'ye gelmesinden korkuyor" ifadelerini kullanmış, Beyaz Saray da Obama'nın önüne bu tür bir yasa gelirse veto edileceğini açıklamıştı.

Kasım ayında Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen yasa tasarısı

Kasım ayında Temsilciler Meclisi'nde 137'ye karşı 289 oyla kabul edilen yasa tasarısında, Suriyeli sığınmacıların, rutin güvenlik kontrolleri dışında BM'den alınacak verilere ve İç Güvenlik Bakanlığı yetkililerinin mülakatlarına göre ek güvenlik protokollerinden geçirilmesi planlanıyordu.

Buna göre sığınmacılar, ABD'ye giren diğer herkese göre daha yoğun biyometrik ve biyografik taramalardan geçiriliyor. Taramaların büyük çoğunluğu Türkiye ve Ürdün'de yapılıyor.

Paris ve California eyaletinin San Bernardino şehrinde yaşanan terör saldırılarından sonra ABD'de sığınmacılarla ilgili başlayan tartışma, vize muafiyeti uygulanan ülkelerle ilgili bir boyut da kazanmıştı.

Vize muafiyetini sınırlandıran yasa

Geçen yılın aralık ayında Temsilciler Meclisi'nde ezici çoğunlukla kabul edilen vize muafiyetiyle ilgili yasa tasarısı; Suriye, Irak, İran ve Sudan'a Mart 2011'den sonra gitmiş olan ve vize muafiyeti bulunan ülke vatandaşlarının ABD'ye girişlerinde vize almasını zorunlu kılıyordu. 38 ülkenin uzun yıllardır yararlandığı vize muafiyeti programının, "son dönemde Avrupa ülkelerinden DAEŞ'e katılan çok sayıda yabancı savaşçı sebebiyle" değiştirildiği ifade edildi.

Beyaz Saray'ın da destek verdiği tasarı, bütçe yasasına eklenerek yıl sonunda yasalaştı.

Yeni uygulamayla aralarında İngiltere'nin de olduğu birçok Avrupa ülkesinin vatandaşları, son 5 yılda söz konusu dört ülkeden birine gitmeleri halinde artık ABD'ye vize ile girebilecek.

Bu çerçevede yeni yasadaki tanımlamalara uyan bazı kişiler, ABD'ye seyahatlerinden önce "vizeleri olmadığı" gerekçesiyle uçağa alınmama durumuyla karşı karşıya kaldı. Örneğin, yakın zamanda, İran ve İngiltere vatandaşı olan ve İngiltere'den ABD'ye gitmek isteyen BBC çalışanı Rana Rahimpour adlı kişi, "ABD vizesi olmadığı" gerekçesiyle uçağa alınmadı.

İngiltere Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde 1 Nisan'dan itibaren geçerli olacağı belirtilen yasanın ABD'li yetkililer tarafından uygulanmaya başladığı kaydedildi.