Suriye'deki krize siyasi çözüm bulmak amacıyla Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde başlatılan barış görüşmelerine katılmak üzere Suriyeli muhaliflerin oluşturduğu Müzakere Yüksek Komitesi (HNC) heyeti, İsviçre'nin Cenevre kentine geldi. Heyetin yarın BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ile görüşeceği açıklandı.

HNC'den yapılan yazılı açıklamada, İsviçre'nin Cenevre kentinde 29 Ocak'ta Suriye rejimiyle başlayan görüşmelere, HCN'nin de katılması için BM'ye sundukları kuşatmaların kaldırılması, tutukluların serbest bırakılması ve insani yardımların ulaştırılması ön şartlarının yerine getirilmesi için BM ve ülkelerden garanti alınması sonrasında muhalefetin de görüşmelerde yer alacağı ifade edildi.

"Rejim savaş suçlarına devam ederse görüşmeleri terk ederiz"

HNC'nin görüşmelere katılmaktaki amacının ülkedeki insani durumu iyileştirmek olduğu ama müzakere sürecinin başlangıcı olarak değerlendirilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Suriye rejimi, ülkede sivillere karşı işlediği savaş suçlarına devam etmesi durumunda, Suriye muhalefeti heyeti, Cenevre'deki Suriye görüşmelerini terk edecek."

Suudi Arabistan, HNC'nin Cenevre'deki Suriye görüşmelerine katılma kararını desteklediği açıklamış, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise bu karardan memnuniyet duyduğunu ifade etmişti.

Staffan de Mistura, görüşmelerin ilk gününde rejim adına görüşmelere katılan Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Beşar el-Caferi ile bir araya gelmişti.

Öncelik ateşkesin sağlanması

Yaklaşık 6 ay sürmesi planlanan görüşmelerde öncelikle ülke genelinde ateşkes sağlamak, DAEŞ tehdidini durdurmak ve insani yardımların ulaştırılması hedefleniyor.

Görüşmelerin gündemini geçen yıl 14 Kasım'da Viyana'da belirlenen 18 Aralık'ta BM Güvenlik Konseyi'nin Suriye'ye ilişkin 2254 nolu karar tasarısında kabul edilen yol haritasının hayata geçirilmesi oluşturuyor.

Buna göre, Suriyelilerin öncülüğünde ilk 6 ay içinde, yani Haziran 2016'ya kadar tarafların müzakereleri sonuçlandırıp geçiş hükümeti kurması, bu esnada sahada ateşkes sağlanması öngörülüyor. Buna müteakip 12 ay içinde de yeni anayasa hazırlanması ve adil bir seçim düzenlenmesi amaçlanıyor.

Suriye'de Mart 2011'deki halk hareketlerine rejimin şiddet kullanarak yanıt vermesi üzerine başlayan iç savaşta şimdiye kadar yaklaşık 250 binden fazla Suriyeli hayatını kaybederken, 4,5 milyondan fazla kişi de komşu ülkelerde sığınmacı konumuna düştü.

Suriye'de beşinci yılına giren iç savaşın bitirilmesine yönelik ilk adım 30 Haziran 2012'deki Cenevre-1 görüşmeleriyle atılmış ancak görüşmeler sonucu ortaya çıkan Cenevre Bildirisi hayata geçirilememişti. Cenevre-1 Konferansı'ndan sonra yayınlanan Cenevre Bildirisi, Suriye’de iç savaşa son verme hedefiyle siyasi bir geçiş sürecinin başlatılmasını ve tarafların karşılıklı rızasıyla kurulacak ve tam yetkiye sahip olacak bir geçiş yönetimi kurulmasını, kuşatma altındaki bölgelere insani yardım sokulmasını, tutukluların serbest bırakılmasını öngörüyordu.