ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Janet Yellen, Fed'in bağımsızlığını savunarak, "Verimli iletişim, Fed'in topluma karşı sorumluluğu açısından gerekli. Ancak şeffaflık adına, Fed'in para politikasına yönelik kararlarını siyasi baskıdan uzak vermesine zarar verecek adımlardan kaçınılmalı" dedi.
Yellen, ABD Senatosu Bankacılık Komitesi önünde yaptığı yarı yıl sunumunda, ekonominin genel durumu ve uygulanan para politikası hakkında bilgiler verdi ve senatörlerin sorularını yanıtladı.
Dün Temsilciler Meclisi'nde yaptığı sunuma benzer değerlendirmelerde bulunan Yellen, ekonominin yılın ilk yarısında, olumsuz hava şartları ve limanlardaki grevler gibi geçici faktörler nedeniyle zayıflığını, buna karşın istihdam sektörünün önemli gelişme gösterdiğini ve işsizlik oranının yüzde 5,3 ile son 7 yılın en düşük seviyesine gerilediğini belirtti.
Yellen, başta düşük ücret artışı olmak üzere, bazı verilerin iş gücü piyasasındaki atıl kapasitenin mevcut işsizlik oranının yansıttığından daha yüksek olduğuna işaret ettiğini ve Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) tam istihdam hedefine hala ulaşılmadığını açıkladı.
Bununla birlikte, ekonominin yılın geri kalanında iyileşeceğini savunan Yellen, şunları söyledi:
"Düşük petrol fiyatları ve istihdam artışı, tüketici harcamalarını ve finansal şartlar genel büyümeyi desteklemeye devam edecek. Yurt dışında uygulanan yüksek seviyede destekleyici para politikaları ise küresel büyümeyi güçlendirmeli. Ayrıca, dolardaki değerlenmenin net ihracat ve düşük petrol fiyatlarının sermaye harcamaları üzerindeki olumsuz etkileri gibi ekonomik büyümeyi kısıtlayan bazı dalgalanmalar, zamanla azalmalı. Sonuç olarak, FOMC (Federal Açık Piyasa Komitesi) ABD ekonomisinin yılın geri kalanında güçlenmesini ve işsizlik oranının kademeli olarak düşeceğini öngörüyor."
Yunanistan ve Çin'deki gelişmelerin ABD ekonomisi için risk oluşturduğunu vurgulayan Yellen, "Uluslararası gelişmeler, ABD'nin büyümesini özellikle tehdit ediyor. Avro Bölgesi'ndeki toparlanmanın güçlenmekte olduğu görünse de en başta Yunanistan'ın durumu ciddiyetini koruyor. Çin ise yüksek borçlanma, zayıf gayrimenkul piyasası ve dalgalı finansal şartların neden olduğu sorunlarla mücadele etmeye devam ediyor" değerledirmesinde bulundu.
- "Şartlar, faizlerin bu yıl artırılmasını uygun kılacak"
Yellen, ayrıca enflasyon oranının hala Fed'in yüzde 2 hedefinin altında seyrettiğini ve mayıs ayı verilerine göre son 12 ayda sadece yüzde 0,25 artış gösterdiği ve bunun büyük oranda petrol fiyatlarındaki ciddi gerilemeden kaynaklandığını aktardı.
Buna karşın, enerji fiyatlarının son dönemde dengelendiğine dikkati çeken Yellen, "Meslektaşlarım ve ben, geçici faktörlerin etkilerinin kaybolacağını ve enflasyonun, orta vadede iş gücü piyasası güçlendikçe kademeli olarak yüzde 2 hedefimize yaklaşacağını öngörüyoruz" dedi.
Janet Yellen, ayrıca Fed'in faiz artış zamanlamasının tamamen gelecek verilere dayanacağını ve toplantı bazında ele alınmaya devam edeceğini belirtirken, "Eğer ekonomi beklediğimiz gelişmeyi gösterirse, şartlar muhtemelen faizlerin bu yıl artırılmasını ve para politikasını normalleştirmeye başlanmasını uygun kılacak. Aslında, birçok FOMC üyesi haziran toplantımızda, faiz artışına yıl sonundan önce gidilmesinin uygun olacağı tahmininde bulundu" ifadelerini kullandı.
- Senatörler Yellen'ı zorladı
Konuşmasının ardından senatörlerin sorularını yanıtlayan Yellen, özellikle Cumhuriyetçilerin Fed'in bağımsızlığına ilişkin eleştirilerine maruz kaldı.
Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Richard Shelby, Yellen'in dünkü konuşmasına atıfta bulunarak, şöyle konuştu:
"Başkan Yellen, dün Fed'in dünyanın en şeffaf merkez bankalarından biri olduğunu söyledi. Ancak, FOMC'nin para politikası kararlarının, birçok bakımdan Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BOE) da dahil olduğu diğer merkez bankalarından daha az şeffaf olduğunu not etmekte yarar var. Örneğin, BOE'nin Fed'den daha fazla yıllık toplantısı var ve toplantı tutanaklarını da daha kısa sürede kamuoyuna sunuyor, hem ECB hem de BOE daha fazla parasal rapor yayımlıyor. Ayrıca, ECB'nin düzenlediği basın konferansının sayısı Fed'inkini iki katı. Dolayısıyla, Fed'in şeffaflığı bazı açılardan artırılabilir."
Yellen buna karşılık, şeffaflığın Fed'in politikalarının verimliliğini artırması bakımından önemli olduğunu ve bu konuda gerekli adımları atıldığını belirterek, bankanın bilançosundaki değişimleri her hafta yayımladığını, finansal çizelgelerinin her yıl bağımsız bir müfettiş tarafından denetlenerek, kamuoyuna sunulduğunu anlattı.
Janet Yellen, "Verimli iletişim, Fed'in topluma karşı sorumluluğu açısından gerekli. Ancak şeffaflık adına, Fed'in para politikasına yönelik kararlarını siyasi baskıdan uzak vermesine zarar verecek adımlardan kaçınılmalı" dedi.
Bir başka senatör ise Fed'in finansal piyasalara aşırı değer verdiği eleştirisinde bulundu.
Fed Başkanı Yellen, bu noktada, finansal şartların tüketicilerin yatırım, borçlanma ve harcamalarını, ev fiyatlarını, firmaların işe alım kararları gibi önemli faktörleri yakından ilgilendirdiğini belirterek, sözlerini "Finansal piyasalara, gereğinden fazla önem verdiğimizi düşünmüyorum" ifadeleriyle tamamladı.