EBRU KARATOSUN ANKARA

Adalet Bakanlığı, süre kısıtlaması ve ara buluculuk müessesesi ile mahkemelerin iş yükünü azaltmak istiyor. Bakanlık tarafından hazırlanan İş Mahkemeleri Kanun Tasarısı Taslağı ile, iş mahkemelerinde dava açılmadan önce ara bulucuya gidilmesini zorunlu hale getiriyor. Eğer davacı kişinin bulunduğu yerde ara buluculuk bürosu yoksa, ilk derece mahkemesi, adalet komisyonu tarafından görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne başvuru yapacak. İşçi ve işveren, hazır olarak listelenmiş olan bir ara bulucu üzerinde anlaşacak. Ardından görevlendirilen ara bulucu, 3 hafta içerisinde dosyayı sonuçlandıracak. Bu sayede tahminen 500 bin dava, yargı yoluna gitmeden çözülebilecek. İşçilerinde yıllarca süren alacakları ile ilgili süreç kısa sürede karara bağlanacak.
GEREKİRSE YENİ MAHKEME
İş Mahkemeleri Kanunu Tasarısı Taslağıyla iş mahkemelerinin kuruluş, görev ve yargılama usullerine ilişkin hükümlere yeni düzenlemeler geliyor. Buna göre tasarıyla, iş mahkemeleri, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun görüşüyle, tek hakimli ve asliye mahkemesi derecesinde Bakanlığın ihtiyaç gördüğü yerlerde olacak. İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde ise davalar asliye hukuk mahkemelerince görülecek.
Ayrıca iş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilecek. Yani alanlarına göre işe iade davaları, işçi alacağı davaları veya hizmet tespiti davalarında ihtisas mahkemesi şeklinde görevlendirilebilecekler.

Zaman aşımı 2 yıl olacak

İşe iade talebiyle dava açmadan önce ara bulucuya başvurma zorunluluğu getirildiği için İş Kanunu'nun 20 ve 21. maddelerinde zorunlu olarak değişiklik yapıldı. İşe iade davası için öngörülen bir aylık süre ara bulucuya başvuru için öngörülmekte, ara bulucuda anlaşılamaması halinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekecek. Tasarıda yer verilen diğer değişiklikler şöyle:
¥ İşe iade kararında verilen alacak ve tazminatın parasal miktar olarak belirlenmesi öngörülüyor.
¥ Mahkemece işe iadesine karar verilen işçi, işe başlatılmadığı takdirde işçinin feshe bağlı olan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretine ilişkin alacaklarının hesabında mahkemece geçersiz sayılan fesih tarihi esas alınacak.
¥ Tarafların arabulucu huzurunda işçinin işe başlatılması konusunda anlaşmaları halinde, işe başlatma tarihi ile işe başlatmamanın sonuçlarını da belirlemeleri gerekecek. İşe başlatma tarihi belirlenmemiş ise anlaşma tarihinden itibaren bir ay içinde başvuru şartı aranmaksızın işverenin işçiyi işe başlatması zorunlu olacak.
¥ Taslakla, yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı gibi feshe bağlı alacaklar için iki yıllık zaman aşımı süresi öngörülüyor.

Ortalama 417 gün sürüyor

 Edinilen bilgiye göre, 2015 yılı sonu itibarıyla faaliyette olan 293 adet iş mahkemesinde 356 iş hakimi görev yaparken, 767 asliye hukuk mahkemesi, iş mahkemesi sıfatıyla iş uyuşmazlıklarına bakıyor. İş davalarının yıllık ortalama görülme süresi 2010 yılında 466, 2011 yılında 488, 2012 yılında 483, 2013 yılında 381, 2014 yılında ise 417 gün olması, dava sürecinin uzunluğunu ortaya koyuyor.