Önder ÇELİK

Ülkelerindeki iç savaş yüzünden milyonlarca Suriyeli, Türkiye'nin de arasında olduğu komşu ülkelerde yıllardır hayat mücadelesi veriyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da, geçtiğimiz günlerde Türkiye'de yaşayan 3 milyon Suriyeli mülteciye vatandaşlık verilebileceğini açıkladı. Mültecilerin koşullarını iyileştirmek için ise çeşitli projeler geliştiriliyor. İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği'nin (İTHİB) hazırladığı ve geçtiğimiz aylarda Cumhurbaşkanı’na da sunulan ‘İnsani Üretim Bölgeleri’ projesi, üretime ve istihdama sunacağı katkıyla öne çıkıyor. Projeyle Suriyelilerin yoğun yaşadığı bölgelerde tekstil ve konfeksiyon fabrikalarının kurulması ve bu yelerde yüzde 30 kontenjanla 300 bin Suriyeli’ye iş imkanı sağlanması öngörülüyor. Projenin diğer ayağında ise, Türk tekstil ürünlerine yüzde 30 gümrük uygulayan ABD’ye bu ürünlerin gümrüksüz satışı hedefleniyor.

MÜLTECİ PROJESİ ÖLMEDİ

Suriyelilere yönelik hazırlanan projede gelinen son durumu anlatan İTHİB Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Gülle, projenin ihraçatçı birliklerinin çok üstünde olduğunu  belirterek, ilk etapta bir sonuç elde edemediklerini söyledi. Projenin ölmediğini ifade eden Gülle, “Hâlâ bu insanlar burada yaşıyor. Hâlâ Ortadoğu’da mültecilerle ilgili sıkıntı devam ediyor” dedi. Türkiye'de 3 milyona yakın Suriyeli olduğunu, bunların bugün işsiz ve sığınmacı gibi yaşadığını ifade eden İsmail Gülle, “Bunların mağduriyetini görüyoruz. Bu insanları ekonomiye katkılı hale getirecek, meslek sahibi, üreten ve ürettiren bir hale getireceğiz” diye konuştu. Hazırladıkları projeyle Türkiye'de hem Suriyelinin iş ve üretime katkılı hale gelmesini sağlayacaklarını hem de bu vesileyle Amerika'ya vergisiz mal satma imkanı elde edeceklerini kaydeden Gülle, şöyle devam etti: “Bunu biz Amerikalı'lara anlattık, DEİK toplantısında... Amerikalı Sivil Toplum Örgütü başkanları bu projeyi çok beğendiler. Temmuz ayında Amerika'ya gideceğiz. Amerikalı Sivil toplum Örgütü’yle karşılıklı görüşmeler yapıp, bunu nasıl ilerletebiliriz diye konuşacağız. Amerikalı iş adamlarının buna sahip çıkması çok önemli. Türkiye'de de DEİK buna sahip çıkıyor.”

3 MİLYAR $'LIK KATKI

Projenin Türkiye'ye en az 3 milyar dolarlık bir katkı sağlayacağına inandığını belirten İTHİB Başkanı Gülle, şunları kaydetti: “Kapasite kullanım oranlarını artıracağına, yatırım iştahını artıracağına inanıyoruz. Neticede Amerika gibi çok özel bir pazara bir girme yolu sağlamış olacağız. İnsani Üretim Bölgeleri'ini inşallah neticeye götürürüz. Dünyanın en büyük pazarı Amerika. Peki biz bu pazara ne satıyoruz? Hiçe yakın bir şey satıyoruz. Amerika’ya sattığımız ürünlerde yüzde 30'a yakın vergi var. Bu vergiyi geçmek en önemlisi. Ürdün, Mısır, bazı Afrika ülkeleri bunu geçiyor. Mühim olan bunu geçecek bir proje üretmek. 2008 yılından önce sadece tekstil ve hazır giyimde 2 milyar dolarlık mal satıyorduk. Şu anda 1 milyar doların altına düştü bu rakam. Bu projeyi bugünkü potansiyelle birleştirirseniz en az 3 milyar dolarlık pozitif katkı gösterebilir.”