Canan ERASLAN
İSTANBUL

Amacı dolandırmak olanlar için ne kurban sıkıntısı var ne de metot... Yıllardır kart aidatlarını geri alacağı vaadiyle vatandaşı dolandıranlar, kendilerini polis-asker diye tanıtıp ünlü-ünsüz, zengin-yoksul demeden binlerce kişinin, milyonlarca lirasını çalanlar, yöntemlerine her gün yenisini ekliyor. Hükûmetin vatandaşların faydalanması için çıkardığı kanunlar bile dolandırıcının işine yarıyor. Son dönemde getirilen ‘İmar Barışı’ uygulaması bunlardan biri. Vatandaşlara mesaj gönderip “Kat mülkiyeti tapunuzu hemen alalım” diye mesaj gönderenler, çok yüksek meblağlar talep ederek ortadan kayboluyor. Yine kamuya olan borçların yeniden yapılandırılmasına dair kanunu kullanarak “Cezalarınızı sıfırlatıyoruz” diye mesaj gönderenler de yine devletin sağladığı hakları kullanmak için harekete geçenlerin bir yöntemi.
Yeni dolandırma yöntemleri hakkında görüşlerini istediğimiz Tüketici Başvuru Merkezi (TBM) Başkanı Aydın Ağaoğlu, kötü niyetli insanların seçtikleri yöntemlerin daima tüketicinin hassas ve zaafları bulunan noktalar çerçevesinde oluştuğunu söyledi ve “İnsanların zaaflarını kullananlar ne yazık ki başarılı oluyor” dedi.
Yıllardır kullanılan yöntem olan ‘kart aidatlarının iadesi’ konusunda 28 Mayıs 2014 yılında çıkan, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 31. maddesinde açıkça belirtmesine rağmen bankaların aidatsız kart çıkarmaktan imtina ettiğini söyleyen Ağaoğlu “Bu yolla tek taraflı ücret almaya devam ediyor. Tüketiciler de haksız alınan bedelleri geri alma vaadiyle gelenlerin tuzağına düşüyor.” şeklinde konuştu.
Marka düşkünlüğü olanların, bu markaları ucuz sattığını iddia edenlerin tuzağına çekildiğini söyleyen Ağaoğlu, “Her ne kadar kanunun 48. maddesi tüketiciyi koruyorsa da vatandaş ‘Son 50 ürün’ yazısının altında ‘kapıda ödeme’ notunu görünce cesaret ediyor, ‘nasılsa kapıya gelecek’ diye güveniyor ama kutudan telefon yerine salatalık çıkıyor” ifadelerini kullandı.

Sosyal medyadaki satış çok tehlikeli
Ağaoğlu’nun verdiği bilgiye göre, Instagram, Facebook gibi sosyal ağlardan da satışlar son günlerde çığı gibi büyüyor ama buradaki tehlike daha büyük. Çünkü oradaki satışları yapanlar ticaret erbabı değil. Tüketici mahkemesine gitmek için bir alıcı ve bir satıcı olması şart. Burada satıcı yok.  Burada mağdur olanın genel mahkemeye gitmesi gerek. O da harçlar, masraflar, bilirkişi ücretleri derken ‘astarı yüzünden’ pahalıya geliyor ve vatandaş vazgeçiyor.

Şu bilgiler yoksa o siteden çıkın
TBM Başkanı Aydın Ağaoğlu, işletme sahibi, açık adresi, sabit telefon numarası, cayma hakkına dair tüketiciye yönelik bilgi notu ve 3D güvenlik sistemi olmayan sitelerden asla alışveriş yapılmamalı.

Toplumsal nitelikli dolandırıcılık bu
Tüketiciyi aldatanların basit dolandırıcılık suçundan yargılandığını, 5-6 ay ceza aldığını ve bunun da çoğunlukla ertelendiğini söyleyen Aydın Ağaoğlu “Bu tür dolandırıcılık, ‘toplumsal nitelikli dolandırıcılık’ kapsamında değerlendirilmeli ve cezaları buna göre ağırlaştırılmalı. Aksi hâlde dolandırıcılar her gün kurbanlarına yenilerini ekleyecek. Çünkü bu suçlar aslında kişiye değil topluma karşı işlenmiş suçtur” dedi.

Markayı ucuza alayım derken kandırıldı
Son yaşanan dolandırıcılık olaylarından birini de bir okurumuz iletti. Puma, Columbia, Ray Ban, Harley Davidson, Adidas gibi birçok marka için duyuru yapılan sitede, “Peşin ödemede yüzde 25” denilerek tüketici cezbediliyor. Okurumuz, “Asics Türkiye Distribütörü adı altında siteye 08.03.2018 tarihinde sipariş verdim. Kargoyu takip ettim ama ayakkabı kargoya verilmeyince telefonla aradım. Telefonlara kesinlikle cevap verilmiyordu. Ben de Barış Mahallesi olarak belirttikleri adrese gittim. Öyle bir firma yoktu. Suç duyurusunda bulunacağım.” diyor.

Kart aidatı için hâlâ mesaj var
Kart aidatına ilişkin düzenleme yapılsa da bankalar ‘puan, taksit’ diyerek aidatsız kartın yaygınlığı sağlanmıyor. Aidat iadesi ise dolandırıcıların hareket alanı. ‘Birleşik Krallık’tan gönderildiği görülen mesaj, bir Türk bankasının kart aidatının iade edileceğini iddia ediyor. Bu SMS’te bir de link veriliyor. Linke tıklayanın hesabı ise sadece saniyeler için de boşaltılıyor.

İmar Barışı, yeni metotları oldu
Hükûmetin çıkardığı İmar Barışı ve Alacakların Yeniden Yapılandırılması Kanunu’yla dolandırıcıya gün doğdu. Vatandaşları arayıp “Borcunuzu sildirelim” diyenlerin yanı sıra, “İmarsız evinize bir günde kat mülkiyeti tapu alalım” diyerek vatandaşın binlerce lirasını gasp edenler var. Uzmanlar ise “Kamu kuruluşlarında yeterli bilgi ve yönlendirme var. Herkes kendi işini yapabilir. Aracılara güvenmeyin” uyarısı yapıyor.