ÖNDER ÇELİK

Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) tarafından İstanbul Kalkınma Ajansının 2018 yılı programı kapsamında kurulan Dijital Dönüşüm Merkezi (DDM), KOBİ’lerin dijitalleşme yolculuğuna rehberlik etti. KOBİ’lerin dönüşümleri için gereken kaynakları ve eksiklikleri belirleyip, dijitalleşme yol haritaları hazırlayarak kapasitelerini artırmayı hedefleyen İstanbul özelindeki ‘KOBİ'ler Gelecekle Buluşuyor: Dijital Dönüşüm Merkezi Projesi’, Türkiye genelinde de büyük ilgi gördü. İstanbul’un yenilikçi ekosistemine katkı yapmayı amaçlayan DDM’ye Türkiye genelinde 26 ilden 509 KOBİ başvurdu. 120 KOBİ’nin katılması planlanan programın kapasitesi, gelen yüksek talep doğrultusunda artırıldı ve gerekli şartları sağlayan 149 işletme sürece dâhil edildi. 18 aylık programa katılan KOBİ’lerin ilerleme süreçleri ve beklentilerine yönelik DDM 2019 dönemi faaliyetleri sonuç raporu da yayımlandı. DDM’nin programına katılan şirketlerin faaliyet gösterdiği alanlara bakıldığında, dijital dönüşüme en çok ilgi gösteren sektörlerin bilişim teknolojileri, elektrik ve elektronik, ticaret ve metal sanayi olduğu görüldü. DDM programına katılan KOBİ’lerin eğitim, mentorluk ve teknolojik destekler ile yüzde 21’lik bir dijitalleşme yetkinliği geliştirdiği tespit edildi. Bu dönüşümün kaynaklarına bakıldığında en fazla etkinin yüzde 33 iyileşme oranı ile bilgisayar teknolojileri, yüzde 30 ile insan kaynakları süreci ve yüzde 29 ile satış pazarlama süreçlerinde gerçekleştiği görüldü.

DİJİTALİ KULLANMIYORLAR

Programa katılan KOBİ’lerin yüzde 45’i dijital satış kanallarını kullanmadığını ve bu nedenle bu kanallardan ciro elde edemediğini söyledi. Dijital satış kanallarını kullanan KOBİ’lerin yüzde 39’u cirolarının yüzde 25’ini veya daha azını bu kanallardan sağlarken yüzde 9’u cirolarının yüzde 25 ila 50’sini, yüzde 2’si 51 ila 75’ini, yüzde 5’i ise yüzde 75 ve fazlasını dijital satış kanallarından elde etiğini ifade etti. Şu an e-Ticaret yapabilen KOBİ’lerin yalnızca yüzde 42’si sosyal medya üzerinden müşterilerine ulaşabildiğini belirtti. Programa ön başvuru sürecinde, KOBİ’lerin yarısından fazlasının ihtiyaç alanlarının sosyal medya, web/mobil çözümleri, müşteri ilişkileri yönetimi araçları ve bulut teknolojileri olduğunu belirtmesi de bu tabloyu destekledi. KOBİ’lerin dijital dönüşüm sonucu beklentileri ise pazarlama, satış/müşteri yönetimi, yeni pazarlara/kanallara erişim gibi alanlarda yoğunlaştı.

BİLGİ EKSİKLİĞİ DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ ZORLAŞTIRIYOR

Programa katılan KOBİ’ler, dijital dönüşüm süreçleri önündeki en önemli engellerden birinin bilgi eksikliği olduğunu ortaya koydu. İşletmelerin yüzde 75’i sektörler arası fayda üzerine bilgi ve girişim eksikliğinin, yüzde 73’ü sektörün devamlılığına yönelik güvence eksikliğinin, yüzde 67’si ise devletin sektöre uzun süreli bir vizyon ve bakış açısı sunmamasının dijital dönüşüm sürecini engellediğini belirtti. Satış ve pazarlama alanında çalışan KOBİ’lerin aldığı en önemli aksiyon yüzde 72 ile ürün kataloğuna erişim olurken chatbot kullanımı yüzde 5’in altında seyretti. Lojistik-depolama alanındaki gerçek zamanlı sipariş takibi yapma oranı yüzde 52’yi geçerken otonom robot veya ileri seviye robotik sistemlerin kullanımı yüzde 1’e erişemedi. Diğer taraftan KOBİ’lerin, saha satış ekiplerini yönetmek için kullandıkları iletişim yöntemlerinde yüzde 71 ile telefon ilk sırada yer almaya devam etse de e-Posta kullanımının da yüzde 63’e ulaşması dikkat çekti. KOBİ’lerin yüzde 74’ü dijital dönüşümün şirket çalışanlarının motivasyonunu olumlu etkilediğini söyledi. Katılımcı KOBİ'lerin üçte ikisi ihracat yapıyor.