İsmail Sonsuz ANKARA

AK Parti ve MHP’nin ‘sistem tıkanıklığı’nın önünü açmak için bir süredir üzerinde çalıştıkları Anayasa değişikliği görüşmeleri ‘mutlu son’la bitti. İki parti “partili cumhurbaşkanlığı” konusunda uzlaştı. Partili cumhurbaşkanlığını içeren anayasa değişiklik teklifi önümüzdeki hafta Meclise gönderilecek. 

12 maddede esasa ilişkin tam anlaşma sağlanırken 2019’a kadar sistemin nasıl uygulanacağını içeren geçiş hükümleri konusunda kurmaylar düzeyinde bir çalışma daha yapılacak. Heyetler, önümüzdeki haftaya kadar son düzenlemeleri gerçekleştirerek teklifi Meclise sunmaya hazır hale getirecek. Hazırlanacak teklifin ‘ortak’ olarak verilmesinden vazgeçildi. AK Parti, kendi teklifi olarak Meclise gönderecek. Bu doğrultuda teklif, AK Parti milletvekillerinin imzasına açıldı. Grup yöneticileri imzaları almaya başladı. Buna karşılık MHP, hem Anayasa Komisyonu’nda hem de Genel Kurul aşamasında bu teklife destek verecek. Teklifin en çok merak edilen noktalarından biri, seçilecek Cumhurbaşkanı’nın partisiyle ilişiğini kesip kesmemesi hususuydu. Bu konuda ‘Partili Cumhurbaşkanlığı’nda karar kılındı. İki lider, görüşmenin ardından basın toplantısıyla tarihi uzlaşmayı kamuoyuna duyurdu. Başbakan Yıldırım, “Gözden geçirilmeler de yapılacak ve önümüzdeki hafta inşallah AK Parti olarak Anayasa değişiklik teklifimizi TBMM’ye sunmuş olacağız” dedi. AK Partililer, teklifin en başında Başbakan Yıldırım’ın imzasının olacağını ve törenle teklifin Meclise sunulacağını bildirdi.

REFERANDUM YAZ BAŞI

Meclis’te, önce Anayasa Komisyonunda ele alınacak teklif, Ocak ayında da Genel Kurula gelecek. Yıldırım “Biz, niyet hayır, akıbet hayır anlayışıyla hareket ettik. Ülkenin sistem tartışmasıyla zaman kaybetmesini istemiyoruz” derken, teklifin takvimini de hatırlattı. Yıldırım, “Meclis görüşmeleri tamamlandıktan sonra yasa çok açık: 60 gün içerisinde referandum öngörülüyor. Dolayısıyla Meclis çalışmalarının tamamlanmasından sonra 60 günlük süre ilave edebilirsiniz. Her şey yolunda giderse, yaz başında öyle bir durum olabilir” diye konuştu.

Teklifin önemine işaret eden Yıldırım “Mevcut durumun, mevcut anayasayla bir ölçüde uyumlu hale gelmesi, icra ve yasamanın yetkilerinin sınırlarını çok daha net şekilde belirlenmesi, parlamentonun güçlenmesi, icranın da istikrarı ve güveni sağlayacak şekilde tesisi için bu şekilde bir değişiklik elbette ki, geleceğimiz için siyasi istikrar için çok yerinde bir karar olacaktır” ifadesini kullandı. Değişiklik ‘partili Cumhurbaşkanı’nın da önünü açacak. Yıldırım “Bu değişiklikte, Cumhurbaşkanı’nın eğer seçilirse partisiyle ilişiği devam edecek. Yapılan en önemli değişiklik budur” dedi.

Seçime gidilip gidilmeyeceği de merak edilen hususlardan biriydi. Başbakan Yıldırım, “Seçim diye bir şey söz konusu değil. Yakın bir zamanda seçim yaptık. Vatandaş artık işine gücüne bakacak” diye konuştu.
Başbakan Yıldırım ile görüşmesi sonrası Bahçeli de desteğini tekrarladı. “Anayasa değişikliği üzerinde sayın Başbakanımızla zaman zaman bir araya gelerek, konunun olgunlaşması noktasında çaba sarf edilmiştir” hatırlatması yapan Bahçeli “Görüşmemiz son değerlendirmeler ışığında olumlu geçmiştir. İnşallah çok kısa bir süre içerisinde TBMM’ye bir metin sunulmuş olacaktır. Meclisçe sunulmuş olan metin artık Meclis’in değerlendirmesi ışığında sonuçlandığı takdirde memleketimiz için hayırlı sonuçlar vereceği inancındayım” ifadesini kullandı.

"350 EVET" BEKLENİYOR

Hâlen Meclis aritmetiğine göre AK Parti’nin 317 milletvekili bulunuyor. Bunlardan 316’sı oy kullanabilecek. MHP’nin de 40 sandalyesi var. 5 milletvekili, teklife ‘Hayır’ diyeceğini en başta açıklamıştı. Anayasa değişiklik teklifleri ‘gizli’ oylamaya tabi tutuluyor. Dolayısıyla teklife CHP ve HDP’den de destek gelebileceği belirtiliyor. AK Partililer, 350 civarında bir çoğunlukla, teklifin referanduma taşınacağını dile getiriyor. Teklifin Anayasa Komisyonu’nda bu ay, Genel Kurulda ocak ayında değerlendirilmesi bekleniyor. Anayasa gereği, Meclis Genel Kurulunda teklifin kabulünden 60 gün sonra referandum yapılıyor. Bu da, ocak sonunda teklif kabul edilir ve 330 üzerinde bir çoğunluğu yakalarsa, mart sonu veya nisan başında referanduma işaret ediyor.

PÜRÜZLER GİDERİLDİ

¥ Cumhurbaşkanı, 5+5 yıllığına iki dönem için seçilecek.
¥ Başbakanlık olmayacak, Cumhurbaşkanı Yardımcısı olacak.
¥ Bakanlar, kabine dışından atanacak.
¥ Cumhurbaşkanı kanun hükmünde kararname yayınlayabilecek ancak Meclis aynı konuda kanun çıkarırsa bu KHK devre dışı kalacak.
¥ Cumhurbaşkanı, Meclis’i fesih yetkisini kullanırsa, kendisi de istifa etmiş olacak.
¥ 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış, TBMM üyeleri ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları, Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilecek.
¥ Cumhurbaşkanı’na vekâlet görevi, mevcut sistemdeki gibi TBMM Başkanı’nın değil, Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın olacak.
¥ Bütçeyi, yürütmenin başı olarak Meclis’e Cumhurbaşkanı sunacak. Ancak bütçe konusunda Meclis’in de veto imkânı olacak. Bu durumda, bir önceki yılın yeniden değerleme oranının dikkate alınması öngörülüyor.
¥ Üniter yapı korunuyor, tek Meclis’li sistem olacak.
¥ Cumhurbaşkanlığı seçimleri, 2019 yılında, parlamento seçimleriyle birlikte yapılacak.
¥ Cumhurbaşkanı ve bakanların denetiminde “Yüce Divan” için Meclis’te gerekli çoğunluğun sağlanması gerekecek.
¥ Cumhurbaşkanı’nın partisiyle ilişkisi sürebilecek.