MURAT ÖZTEKİN

Dijitalleşmenin büyük hız kazandığı bugünlerde sanatta  yeni bir dünyanın kapıları aralanıyor. Blockchain teknolojisiyle kripto paralar üretildiği gibi sanat eserleri de meydana getiriliyor. Kripto sanat eserleri artık dünyanın en meşhur müzayede evleri tarafından açık artırmaya çıkarılıyor. Christie’s Müzayede Evi de, ilk defa NFT formunda kripto bir sanat eserini açık artırmaya sundu. 11 Mart’a kadar devam edecek müzayedede sanatçı Mike Winkelmann’ın “The First 5000 Days” adlı eseri yeni sahibini arıyor. Çalışmanın ne kadar fiyata satılacağı bilinmiyor ama bilinen bir şey var: Sanat, ilerleyen yıllarda kripto dünya ile daha çok hemhâl olacak ve birçok değişim kapıda…

KRİPTO SANATIN TÜRKLERİ
Son günlerde gündeme oturan kripto sanat dünyasında öne çıkan Türk isimler de var. Murat Pak olarak tanınan sanatçı Pak, Memo Akten ve Refik Anadol onların arasında. Özellikle Pak, Blockchain tabanlı sanat eserleri satarak toplamda 1 milyon dolardan fazla para kazanan ilk sanatçı olarak adını duyurdu. Gerçek kimliği ile öne çıkmayan sanatçı Pak, aynı zamanda sosyal medya üzerinden ilham verici görseller bulup paylaşan Archillect adlı bir yapay zekâ platformunun da arkasındaki isim. Sanatçının Archillect’i, Elon Musk dâhil dünyanın pek çok tanınmış ismi tarafından sosyal medya üzerinden takip ediliyor.

DAHA BÜYÜK ŞEYLER OLACAK
Sorularımıza cevap veren sanatçı Pak, kripto sanatın popüler olmasını daha önceden beklediklerini ifade ederek “Önümüzdeki haftalarda büyük değişimler olacak. Yakından takip edin!” diyor. Kendisini bir tasarımcı olarak tanımladığını kaydeden Pak, kripto sanat hakkında şu ifadeleri kullanıyor: Bu şeylerin sanat koleksiyoncusunu tarafından toplanması onları sanat yapar mı? Ya da bir başka açıdan bakalım: Asla koleksiyoncusunu bulmamış bir eser, sanat eseri değil midir? Bence asıl konu medyum (araç) olmalı. Her medyum, kendisi üzerinde icra edilen sanatı bir şekilde bulmuştur ve bu durumda kripto sanat üzerinde var olduğu medyum ile diğerlerinden ayrılıyor. Belki de kripto sanat ‘dokuzuncu sanat’ oldu bile. Sekizincisi video oyunlarıydı. Zira bu yeni medyum daha önce var olmayan iletişim ve var oluş biçimlerine imkân tanıyor.

WARHOL’A DA AYNISINI YAPTILAR
Sanatçı Pak, kripto sanatın, “sanat” olma noktasındaki  eleştirilere ise “Endişeler elbette olacaktır. Warhol, Mona Lisa’nın kopyalarını ürettiğinde de eminim sanat dünyası endişeleniyordu. Ben de çoğu zaman ürettiğim şeylerin tartışmalı konular olmalarına özen gösteriyorum. Ancak bu tartışmalar ve onlara sebep olan endişeler sonucunda hakiki bir doğrulama süreci gerçekleşecek ve devinim ortaya çıkacaktır” sözleriyle karşı çıkıyor. Pak, “Elon Musk’ın koleksiyoncularınız arasında yer almasını umuyor musunuz?” sorusuna ise “Bunu zamanı geldiğinde kendisine sormalıyız!” diye cevap veriyor.

NEDİR BU KRİPTO SANAT?
Karmaşık bir sisteme dayanan kripto sanat, dijital sanatların bir alt kategorisi olarak kabul ediliyor. Her kripto sanat eseri, NFT (Non-Fungible Token) denilen benzersiz token’lara (Blockchain birimi) dayanıyor. Kripto eserlerin sahipliği, bağlı oldukları NFT sayesinde tek ve biricik oluyor. Böylece kopyalanamayan, benzersiz bir kripto esere sahip olmak, bir ressamın tablosuna sahip olmaktan farksız sayılıyor.

HERKESTEN SANATÇI OLUR MU?
Kripto sanatın popüler olması, kendisini kripto sanatçı olarak tanımlayan isimlerin çoğalmasına da yol açtı. Bu sebeple, kripto pazarda hızlı para kazanmak için hiçbir sanatsal estetiği olmayan işlerin de satışa çıktığı şimdiden konuşulur oldu. Paris Hilton da geçen sene kedisinin tablosunu yapmış ve bu basit çizim, bir online açık artırma platformu üzerinden satılmıştı.

13 YILDA ÜRETİLDİ
Beeple olarak bilinen Mike Winkelmann’ın müzayedeye çıkan kripto sanat eseri, 2007 yılından 2021 yılına kadar her gün birini ürettiği 5 bin farklı resimden oluşuyor. Eserde güncel olayları aktaran desenler de yer alıyor.