KOAH yani kronik obstrüktif akciğer hastalığı, ölümcül bir akciğer hastalığı. Dünyada bu hastalık yüzünden her yıl 2.5 milyona yakın kişi hayatını kaybediyor. Türkiye'de ise yaklaşık 2.5-3 milyon kişi KOAH'tan muzdarip. MedAmerikan Tıp Merkezi doktorlarından Doç. Dr. Benan N. Çağlayan, KOAH hastalığının öksürük, balgam çıkarma, nefes darlığı, hışıltılı solunum gibi belirtilerle anlaşılabileceğine dikkat çekiyor. En önemli risk faktörünün tütün kullanımı olduğu bilinen KOAH hastalığının sigara içenlerdeki gelişme riski içmeyenlere göre 10-25 kat daha fazla. Aynı zamanda havalandırması kötü, korunma önlemlerinin uygulanmadığı dumanlı ve tozlu işyerlerinde çalışanlarda da görülme ihtimali nüfusa göre değişkenlik gösteriyor. Doç. Dr. Benan N. Çağlayan'ın verdiği bilgilere göre; rahatsızlığa ait belirti ve bulgular şöyle...
Hastalığın ilk belirtileri öksürük ve balgam çıkarma. KOAH hastalarının büyük çoğunluğu aynı zamanda sigara tiryakisi olduğundan öksürük ve balgam yakınması başlangıçta hasta tarafından sigaradan oluyor, düşüncesiyle önemsenmez. Oysa bu dönemde hastalığa tanı konulması hastanın geleceği açısından son derece önemli. Erken dönemde sigaranın bırakılmasıyla birlikte hastalık belirtileri gerileyebilir ve gelişimi durabilir. Öksürük genellikle sabahları daha fazla ve arka arkaya olur. Hastalığın bu dönemde fark edilmemesi ve sigaraya devam edilmesi neticesinde hastalık ilerler ve hışıltılı solunum, nefes darlığı gibi yakınmalar ortaya çıkar. Ayrıca bazı hastalarda balgamla birlikte hafif hemoptizi (kan tükürme) olabilir. Ön planda amfizemin yer aldığı KOAH olgularında ise, hastalar en fazla nefes darlığından yakınır. Bu gruptaki hastalarda hışıltılı solunum, öksürük ve balgam çıkarma yakınmaları daha seyrektir. Yine amfizemin ön planda olduğu KOAH hastaları genellikle astenik, ince yapılı tiplerdir. Buna karşın kronik bronşitin ön planda olduğu KOAH hastaları tıknaz, kısa boylu yapıdadır. KOAH'ın ağır ve çok ağır formlarında kandaki oksijen miktarında azalma ve buna bağlı morarma ve en nihayetinde kalp yetersizliğine bağlı ayaklarda şişme gibi belirtiler ortaya çıkar.

HASTALIĞIN TANISI
Sigara kullanımı, zararlı gaz ve partiküllere maruziyet veya genetik risk faktörleri varlığıyla birlikte kronik öksürük, balgam çıkarma ve nefes darlığı gibi semptomlarla başvuran hastalarda standart akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testleri yapılmalı. Standart akciğer grafisinde KOAH'a ilişkin bulgular saptanabilmekle beraber, yukarıdaki şikâyetlere neden olabilen akciğer kanseri, bronşektazi gibi diğer akciğer hastalıklarının tanısı da konulabilir. Solunum fonksiyon testleri ise KOAH tanısının objektif olarak kesinleştirilmesini ve hastalığın varlığı durumunda ağırlık derecesinin belirlenmesini sağlar. Hastalığı çok erken dönemde tanımak ve hastalığa neden olan tütün kullanımı ve diğer etkenleri ortadan kaldırmak KOAH’ın ilerlemesini durduracak tek yöntemdir. Bunun için ise 40 yaşın üzerinde, özellikle tütün kullanımı olan bireylerin solunum fonksiyon testleriyle taramadan geçirilmesi gereklidir.