Ziyneti Kocabıyık - Karaciğerin vücudun fabrikası olduğunu söyleyen Avrasya Gastroeneteroloji Derneği ve HEBİPA Derneği Başkanı Prof. Dr. Hasan Özkan “Günlük hayatta maruz kaldığımız her madde, karaciğerin işini zorlaştırıyor. Sağlıklı bir karaciğer günde beş bin zararlı maddeyi vücuttan atabilen muhteşem bir organdır. Ama yağlı karaciğer, kronik hepatit ya da metastatik karaciğer hastalığı varsa bu kişiler normal insanların temizleyebildiği ajanları temizleyemeyebilirler ve bu durumda karaciğer biter” dedi. 
Karaciğerin en önemli düşmanının yağlı karaciğer hastalığı olduğunu anlatan Prof. Dr. Hasan Özkan “Karaciğer yağlanması basit bir olay olarak görülüyor. Ancak Türkiye’de Hepatit B enfeksiyonundan sonra sirozun en önemli sebebi karaciğer yağlanmasıdır. Karaciğer yağlanması olanlarda siroz ve karaciğer kanseri gelişme riski yüzde 30” dedi.

Avrasya Gastroenteroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Hasan Özkan: Gün içinde maruz kaldığımız kimyasallar yüzünden karaciğerimiz aşırı yükleniyor. Duvar boyasından egzoz gazına, kremlerden ilaçlara kadar birçok madde karaciğer kanserine götüren sürecin düğmesine basıyor.

TRANS YAĞLAR RİSKİ ARTIRIYOR
Karaciğer yağlanmasının en önemli sebeplerinden birinin hareketsiz hayat olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özkan “Günümüzde insülin direncine sebep olan faktörler NASH dediğimiz alkol dışı karaciğer yağlanmasını da tetikliyor. Endüstriyel ve trans yağlar içeren beslenme modelinin yaygınlaşmış olması, aşırı beslenme yani obezite, kandaki kolesterol ve trigliserit yüksekliği karaciğerin düşmanları” dedi.

ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE BAŞLIYOR
Toplumda çok sık görülmesine rağmen öneminin yağlı karaciğer hastalığının öneminin anlaşılamadığına dikkat çeken Prof. Dr. Özkan “Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneğinin çalışmasına göre bir toplumun üçte birinde bu problem var. Yağlı karaciğer neredeyse çocukluk döneminde başlıyor. Aşırı şeker ve mısır şurubu içeren gıdalar çocuklarda kilo artışı ile birlikte karaciğer yağlanması da görülüyor” diye anlattı.

ZAYIFLARDA DA GÖRÜLÜYOR
Karaciğer yağlanmasının sadece şişmanların problemi olmadığına da işaret eden Prof. Dr. Özkan  “Genetik yatkınlığı olan zayıf kişilerde de görülür. Karaciğer yağlanması çok faktörlü bir sonuçtur. Bunların araştırması dünyada yapılıyor. Bu konunun ülkemiz için önemli bir mesele olduğunu görerek Ankara Üniversitesi Hepatoloi Enstitüsü olarak ‘Yağlı Karaciğer Araştırmaları Doktora Programı’nı açıyoruz. Ülkemizde de konu ile ilgili bilimsel çalışmalar yapılacak ve onun verileri ile tedaviye yeni bir yaklaşım getireceğiz” dedi. 
Ölüme götüren kompleks bir hastalık olan yağlı karaciğerle ilgili ilaç araştırmalarının sürdüğünü vurgulayan Prof. Dr. Hasan Özkan, Avrupa’daki çalışmaların FAZ3 dönemini geçirdiğini, ilaçların önümüzdeki bir iki yıl içinde piyasada olmasının beklendiğini söyledi.

Düşmanlar
Alkol, egzoz, sigara temizlik maddeleri...

Prof. Dr. Özkan, karaciğere zarar veren maddeleri şöyle sıraladı: Alkol karaciğerin başdüşmanı. Bunun dışında hava kirliliği, çamaşır sularındaki kimyasal maddeler, egzoz gazlarına maruz kalma, diğer hastalıklar sebebi ile verilen ilaçlar (bazı kanser ilaçları, immünsüpresif romatizma ilaçları) gıda boyaları, endüstriyel, rafine gıdalara konan koruyucu maddeler, boyar maddeler, duvar boyalarındaki kimyasallar, sigara ve bazı ağrı kesiciler, alerjik bünyeli hastalarda mantar zehirlenmesi olması ve ilaç toksisitesi de karaciğerin düşmanı olarak sayılabilir. Doktorun yazmadığı aşırı kimyasal madde içeren kremlerden de uzak durmak gerekir. Kortikostereoid, BPA, Gümüş, antineoplastik ajan içeren kremler bilinçsizce kullanılmamalıdır.

Dostlar
Hepatit B’li hastalara üzüm çekirdeği özü

 Amerikan Karaciğer Araştırmaları Derneği  (AASLD) tarafından çıkarılan Hepatoloji dergisinde karaciğere dost bitkilerle ilgili olarak yapılmış bilimsel çalışmalara yer veriliyor. Prof. Dr. Hasan Özkan, bilimsel etkinliği ispatlanmış bitkileri şöyle sıraladı: Japonya’da bir çalışmada üzüm çekirdeği özünün kronik karaciğer hastalarına iyi geldiği, üzüm çekirdeğinde yer alan PAC adlı (Proantocianidin) maddesinin hepatit virüsünün karaciğere girişini engellediği tespit edilmiş. Devedikeni, zerdeçal, muskat üzümü çekirdeği, geleneksel Çin çayı gibi bitkilerin içindeki maddelerin kronik Hepatit B’li hastalarda ve kronik karaciğer hastalarında faydalı olduğu, bilimsel makalelerde belirtiliyor. Enginar ile ilgili de belirgin yayınlar olmamakla birlikte karaciğer dostu bir besindir.