BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Mart aslan gibi gelir KUZU GİBİ GİDER

Mart ile ilgili birçok geleneksel söylenti ve batıl vardır. “Mart aslan gibi gelir ve bir kuzu gibi gider” deyimi de mart ayının neredeyse yarı yarıya sonbahar ve ilkbaharın bölüşülmesine göndermedir. Mart ayı enteresan geleneklerden biri olan Nevruzun da kutlandığı aydır. Nevruz-i Sultani, Sultan Nevruz, Sultan Navrız, Navrız, Mart Dokuzu gibi adlarla da anılan bahar şenliği olarak kutlanan bu etkinlikle ilgili olarak Türk topluluklarında çeşitli gelenekler vardır. Orta Asya’dan, Balkan Türklerine ve hatta kimi kaynaklara göre Amerika’daki Kızılderililerin yaşatılan âdetlerinde Nevruz’un izlerini görebiliyoruz. Kırgız Türklerinde Nevruz gününün, mart ayında olduğu ve yeni yılın ilk günü anlamına geldiği ifade edilir. Bugünde “NOURUZ KÖCÖ” denilen özel bir yemek yaparlar. “KÖCÖ” darı yarması veya bulgur konulmak suretiyle yapılan bir nevi köfteli bir tirit yemeğidir. Bugün Gümüşhane’de benzer bir tarif ile “KOCU Dolması” yapılır, bu benzerlik şaşırtıcıdır. Bu benzerlik Kazak Türklerinde de görülür. Tacikistan’da Nevruz’da yenilen “S” harfi ile başlayan yiyecekler paylaşılır. Nevruz, Azerbaycan’da her yıl Mart’ın 21-23’ünde kutlanır. Hazırlanan helva, pilav ve diğer yiyecekler fakirlere dağıtılır. “GAPI PUSMA”, “SUYA YÜZÜK ATMA”, “SU BAŞI”, “BACA BACA” adetlerinde uzun yılların gelenekleri çeşitli motif ve oyunlarla sürdürülür. İlginç olan Baca Baca pilavının orta Anadolu’nun birçok ilinde de yaygın olmasıdır. Farklı adlarla bilinen Nevruz, gelenekleriyle bütün dünyadaki Türk toplumları içerisinde yaşamaya devam etmektedir. Nevruz günü yenilen yemekler arasında ISPANAKLI BÖREK, TATLI TARHANA, YUFKA, SARI BURMA, ŞEKER, LEBLEBİ, LOKUM sayılabilir. Bu günlerde herkes güler yüzlüdür. Tunceli ve çevresinde bugün, erkekler alınlarına kara sürerek su kaynaklarına giderler. Bu karaları orada temizlerler. Nevruz’la ilgili Anadolu’da görülen diğer gelenekler arasında, ağacın güneşten etkilenmemesi için ağaca bez bağlanarak yapılan “MART İPLİĞİ” âdeti ve özellikle Giresun’da “MART BOZUMU” âdeti önem taşır.
Bazı topluluklar bu şenliği 21 Mart’ta kutlarken, diğerleri kuzey yarım kürede ilkbaharın başlamasını temsilen, 22 veya 23 Mart’ta kutlar. Geleneklerimizi bozulmadan geleceğe taşımak, kimlikli bir birey olmak adına gereklidir. Özetle Anadolu geleneklerin, göreneklerin, sır dolu lezzetlerin coğrafyasıdır. Tek yapılması gereken FARKINDA OLMAK...

  • Facebook'ta paylaş
  • Twitter'da paylaş
  • Twitter'da paylaş
607048 https://www.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/adnan-sahin/607048.aspx
YORUMLAR ARKADAŞINA ÖNER
loading
Kapat
KAPAT