BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

İsmail Bey’in öngörüsü!

Meryem Aybike Sinan
Facebook
İsmail Bey Gaspıralı…
Bütün Türk dünyasındaki millî uyanışın öncüsü…
Türk Cihan Hâkimiyeti mefkûresinin büyük ismi, kutbu, yol başçısı, gazeteciliğin üstadı…
Ona bütün güzel sıfatlar az gelir, sönük kalır zira o tam yüz yıl önce ne söylediyse biz bugün o görüşlerin ışığında, doğru istikamette yürüyoruz. O görüş ve düşüncelerini bütün yüzyıllara bir ışık olarak göndermiş, büyük bir Türk bilgesidir.
“Dilde, fikirde, işte birlik” düşüncesi bütün kardeş Türk toplulukları için bugün bir ideal, bir hedef olarak hâlâ yol gösteriyor, hâlâ bu düşüncelerin üzerine bir söz söylemiş değil bu anlamda.
Ölümünün üzerinden tam olarak 105 yıl geçmiş.
20 Mart 1851 tarihinde Kırım’ın Bahçesaray kentinde doğan ve 11(?) Eylül 1914 yılında yine aynı şehirde vefat eden bu mefkûre adamı Türk gazetecilik tarihinin de önemli isimlerinden birisidir. Rusya’daki Türk Müslüman âleminin ilk gazetecilerindendir. Azerbaycan’daki üstadı gazeteci Hasan Bey Zerdabi'den aldığı bayrağı bütün Rusya Türklüğü arasında yükseltmiş ve birlik beraberlik ülküsünün en önemli aktörü olmuştur.
İsmail Bey Gaspıralı, Rusya’daki ilk Türk ve Müslüman Kadın Hareketinin de öncüsüdür. Kadınlara seçme seçilme yolunu açmış, özellikle Kırım, Kazan, Akmescit, Akyar, Orenburg gibi kentlerde kız mektepleri açılmış ve kızların okullaşması sağlanmıştır. Bölgedeki ilk kadın öğretmenler de kendi yakın akrabalarıdır.
“Usul-u Cedit” hareketiyle Çarlık Rusya’sının özellikle kendi hâline bıraktığı Türk ve Müslüman halkı yeni bilimsel metotlarla eğitim yapmaya ikna eden İsmail Bey Gaspıralı, Bahçesaray Belediye Başkanlığı yaparken dahi eğitim işlerini aksatmayan ve bazı derslere bizzat giren uzak görüşlü bir eğitimcidir aynı zamanda.
Türk dünyasındaki ilk kadın dergisi olan “Âlem-i Nisvân” kızı Şefika Gaspıralı Yusufbeyli tarafından neşredilmiş, kadınlara dinî meseleler, kadınla ilgili sağlık bilgileri, çocuk bakımı ve terbiyesi, aile saadeti gibi pek çok konuda bilgiler verilmiş ve bu dergi Mısır’dan Doğu Türkistan’a, Kazakistan, Sibirya, Azerbaycan bölgelerine kadar yankı bulmuştur.
Tam yüz yıl önce bütün Türk dünyasının “ortak dil” meselesine parmak basan İsmail Bey Gaspıralı, bunun büyük işler başarmada en önemli amil olduğunu ısrarla vurgulamıştır. Dünyadaki 300 milyon civarında Türk yaşamaktadır lakin bunların en iyimser deyimle yarısı anlaşabilmektedir. Geriye kalan nüfus ise maalesef birbirleriyle “dil” problemi sebebiyle iletişim kuramamaktadır.
Oysa Çin ve Hint nüfusundan sonra en kalabalık kavim olan Türk milleti bu büyük enerjiyi “dil” meselesi nedeniyle bir sinerjiye dönüştürememektedir. Azerbaycan Türkleri ile son yıllarda dizilerin bu ülkede rağbet görmesiyle doğal bir şekilde ortak bir dile doğru evrilmekte olduğumuzu müjdelemek doğru olacaktır. Özellikle otuz yaş altı neredeyse Türkiye Türkçesini kullanmaktalar…
İsmail Bey Gaspıralı’nın bu büyük ideali bayraklaşmıştır.
Bu anlamda Türkiye’nin de son yıllarda çok önemli çalışmaları bulunmaktadır. Özellikle TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü çok ciddi çalışmalar yürütmektedirler ancak asla yeterli değildir. Bu kurumların biraz daha meseleye yoğunlaşmaları, özellikle Türk dünyası alanında isim yapmış, bu işe gönül vermiş kimseler ile yol yürümelidirler…
Türk milletinin kaybedecek zamanı yoktur.
“Dilde, fikirde, işte birlik” meselesi siyasilerin de gündeminde olmalıdır. Türk Konseyi bu anlamda çok önemli bir mecradır. Parlamenterlerimizin kaç tanesinin böyle bir derdi var sahiden bilmiyorum. Bir tahminim de yok!
Tam yüz yıl önce Çarlık Rusya’sında her türlü baskıya rağmen “dilde, fikirde, işte birlik” diyen İsmail Bey Gaspıralı işte bu nedenle büyüktür, bu nedenle unutulmazdır, işte bu nedenle bütün Türk dünyasında "bayraklaşmıştır!.."
Bu büyük Türk bilgesinin ruhu şad olsun, mekânı cennet olsun inşallah.
  • Facebook'ta paylaş
  • Twitter'da paylaş
  • Twitter'da paylaş
609814 https://www.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/meryem-aybike-sinan/609814.aspx
YORUMLAR ARKADAŞINA ÖNER
loading
Kapat
KAPAT