BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Kırgızistan Türk Cumhuriyeti

Yetenekli Kalemler
Facebook

Gün Olur Asra Bedel isimli müthiş eserin sahibi, dünyaca ünlü Cengiz Aytmatov’un 12 Aralık 1928 tarihinde doğduğu Orta Asya’da yer alan bir Türk Cumhuriyetidir Kırgızistan. SSCB’nin dağılmasıyla birlikte özgürlüğüne kavuşan beş Türk Cumhuriyetinden birisidir. Batısında Özbekistan, kuzeyinde Kazakistan, güneyinde Tacikistan, doğusunda ise Çin yer alır.

Yenisey Irmağı boyunda medeni bir hayat süren Kırgızlar milattan sonra birinci yüzyılda Hun Devleti’ne bağlandılar. Hunların dağılması üzerine, Kırgızlar, Hakas Devleti’ni kurdular. Dördüncü yüzyılda kurulan Hakas Devleti, Baykal Gölü’nden Tibet’e kadar olan kısma hâkim oldu. Altıncı yüzyılda kurulan Göktürk Devleti ile mücadele eden Hakaslar, 840’ta Uygur Devleti’ni yıktılar.
Onuncu yüzyılda Karahanlıların etkisiyle İslam dinini kabul eden Kırgızlar, 13. yüzyılda Moğolların hâkimiyetini tanıdılar. 17.  yüzyılda Rus istilâsına karşı diğer Türk boylarıyla hareket ettiler. Kırgızların harp kabiliyetleri yüksekti. 19.  asırda Kırgız toprakları bütünüyle Rus hâkimiyetine girdi. 1924 senesine kadar Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlıyken, 1925’te Kara Kırgız Özerk Oblastı adını aldı. Bir süre sonra Kara kelimesi kaldırıldı. 1936’da Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti hâline getirildi ve Sovyetler Birliğini meydana getiren 15 İttifak Cumhuriyetinden biri hâline geldi.
Eski Sovyetler Birliği’nin 1991’de dağılması üzerine, Kırgızistan bağımsızlığını ilan etti. Bağımsız Devletler Topluluğu’na üye oldu.
Beş milyon civarında nüfusu olan Kırgızistan’ın Başkent Bişkek’tir. Kırgızistan yüksek eğitim düzeyine sâhiptir. Ülkede ilk üniversite 1932’de kurulmuştur. Okuma yazma oranı %99.8’dir. Kırgızlar Müslüman olup, Sünnî ve Hanefî mezhebindedirler. Kırgızların İslamiyet’i kabulünde tasavvuf büyükleri önemli rol oynamıştır. Kırgızlarda mevcut olan güçlü kabile sistemi İslamiyet’in hızlı yayılmasını sağlamıştır. Kırgızistan’da dinî hayatın çok canlı olması, Orta Asya cumhuriyetleri içinde Özbekistan’ın dışında en çok bu cumhuriyette din aleyhtarı propaganda yapılmasına sebep olmuştur. Ancak Kırgızistan bağımsızlığını kazandıktan sonra, gizli yapılan ibadetler, açık olarak yapılmaya başlamıştır.
ŞİİR
 
İstemem
 
Aziz dostum her gelene övünme
Şu verdiğin sözden cayma istemem
Geçmişine bakıp bakıp dövünme
Kederinle beni bayma istemem
 
Verilen her söze aldanıp kanma
Her selam vereni arkadaş sanma
Kötüyü methedip zalimi anma
Zulmün kızağında kayma istemem
 
Baltayı vurursan onulmaz dalım
Kibriti çakarsın bulunmaz malım
Zehri katarsan yenilmez balım
Sırrını ellere yayma istemem
 
Sakın hiç kimseden beddua alma
Evinden barkından uzakta kalma
Düşün güzel olsun günaha dalma
Gördüğün rüyadan ayma istemem
 
Kadir Fidan - Dağların Şairi
 
 
ESKİMEZ KELİMELER
 
MUKALLİD: Kelime anlamı benzemeye veya benzetmeğe çalışan. Taklit eden. Bir diğer anlamı da bir şeyi boynuna takan, asan ve üçüncü anlamı kuşatan. Fıkıhta anlamı dört mezhepten birisine uygun hareket ederek dinini yaşayan dört mezhepten birisinde bulunan kimse demektir.
 
MURAKABE: Arapça anlamı gözetlemek, korumak, kontrol etmek demektir. Tasavvufta ise Allah'ı kalbiyle gönlüyle içinden düşünmek; yaratıcının her zaman, her yerde hazır ve nazır olup, kendini görüp işittiğini bilinç olarak yaşamak anlamındadır. Murakabe tasavvufta bir ders olur gece yarısı dizüstü oturularak, vücudu hiçbir şekilde kımıldatmadan gözleri kapatarak 15 dakika ile üç saate kadar sadece Allah’ı düşünme hâlidir.
 
ATASÖZÜ
“Akılsız başın cezasını sefil taban çeker”
  • Facebook'ta paylaş
  • Twitter'da paylaş
  • Twitter'da paylaş
604022 http://www.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/yetenekli-kalemler/604022.aspx
YORUMLAR ARKADAŞINA ÖNER
loading
Kapat
KAPAT