ABD Başkanı Joe Biden ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki kritik zirve bitti.

Görüşme öncesi kısa açıklama yapan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Joe Biden’e şahsen görüşme girişimi için teşekkür ederek “Uzun bir yolculuk yaptınız, çok çalıştınız. Ancak Rus-Amerikan ilişkilerinde en yüksek seviyede ele alınması gereken birçok sorun birikti. Görüşmemizin yapıcı geçeceğini umuyorum.” ifadelerini kullandı.

İki liderin tokalaşması ise bir ilk olarak fotoğraflara yansıdı.

Dünya kamuoyunun da yakından merakla beklediği görüşmede liderler, iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olan ABD’deki siber saldırılar, Kuzey Akım-2, Ukrayna krizi, NATO’nun Rus sınırındaki tatbikatları ve Rus muhalif Navalnıy meselelerini masaya yatıracak.

İLİŞKİLER SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDEN BİLE KÖTÜ

Uzun zamandır iki ülke arasındaki ilişkilerin “soğuk savaş döneminde bile olmadığı kadar” gerildiği konuşuluyordu.

ABD Başkanı Biden’ın ABD Başkanı seçildikten sonra Putin ile ilk defa yüz yüze yapacağı zirve, “ilişkilerin birinci elden ele alınması” bakımından tarihi anlamda önem taşıyor.

Bir süre önce Biden’ın Putin için “katil” yakıştırması yapması ilişkilerin en gerilimli dönemini yaşattığı için böyle bir zirve kararı alınması beklenmiyordu.

Biden’ın söz konusu ifadesine karşılık Putin, gerilimin tarafı olmak istememiş, diplomatik bir cevap vererek “kötü söz sahibinindir” mealinde bir açıklama yapmıştı.

ABD YAPTIRIMLARI DEVAM EDİYOR

Kırım’ı yasa dışı ilhak ettiği için 2014’ten bu yana Batı ülkeleri tarafından yaptırımlara tabi tutulan Rusya, ekonomik olarak daha fazla zarar görmemek için gerilimin tarafı olmak istemiyor.

Petrol ve doğal gaz zengini Rusya’ya karşı söz konusu yaptırımlar, ABD ve Batılı müttefikleri tarafından koordineli biçimde devam ediyor.

ABD'nin yaptırımlarının Rusya ekonomisine yıllık maliyetini ölçmek petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle kolay olmasa da belirli göstergeler ülkenin milyarlarca dolar kaybettiğine işaret ediyor.

Bu yüzden diplomatik davranmak durumunda kalan Putin, Biden ile çevrim içi yöntemle halkın izleyebileceği şekilde bir görüşme metodu da önermişti.

SİBER SALDIRILAR DA GÜNDEMDE

Putin-Biden zirvesinin gündeminde yer alacak konuların başında “siber saldırılar” gelecek. 2016’da ABD’deki başkanlık seçimlerine Rusya’nın siber müdahalede bulunduğu iddialarıyla başlayan suçlamalar, bugüne kadar diğer saldırılarla tekrar tekrar gündeme geldi.

Hala ABD’de bazı federal kurumlar ve şirketlere yapılan saldırılarda Rus izi olduğu savunuluyor. Putin, Biden’a bu hususta Amerikalı yetkililer ile bir ortak çalışma grubu oluşturulması önerisinde bulunacak.

KUZEY AKIM-2'Yİ KONUŞACAKLAR

Masada yer alması beklenen diğer önemli bir başlık ise Rusya’dan Avrupa’ya uzanan Kuzey Akım-2 doğal gaz boru hattı projesi olacak. Putin, projenin ilk kolunun inşaatının tamamlandığını kısa bir süre önce açıklamıştı. Elindeki sıvılaştırılmış doğal gazı Avrupa’ya satmak isteyen ABD, Rusya ile Avrupa arasındaki bu projeye hem ticari hem de stratejik açıdan karşı çıkıyor.

RUSYA-UKRAYNA GERİLİMİ

Rusya’nın komşusu olan Ukrayna’daki kriz de iki liderin gündeminde olacak. Ukrayna’nın doğusunda 2014’ten bu yana Rusya yanlısı ayrılıkçıların yönetimi altındaki Donbas’ın Kiev yönetiminin kontrolü altına girmesini isteyen ABD, Ukrayna sınırı yakınlarında bulunduğu belirtilen Rus askerlerinin güçlendirilmesinden rahatsız.

Son dönemde Rusya’nın batı ve güney sınırlarında NATO’nun tatbikatlar gerçekleştirmesinden duyulan rahatsızlık da Putin tarafından Biden ile görüşmede dile getirilmesi beklenen diğer bir konu. Rusya, batı sınırlarında NATO askeri hareketliliğinin 2-3 kat arttığını gözlemlediğini duyurmuştu.

Zehirlendiği gerekçesiyle Rus muhalif Aleksey Navalnıy’ın tedavi gördüğü Almanya’dan geldikten sonra bu yıl yolsuzlukla ilgili daha önceki bir davadan aldığı mahkumiyet nedeniyle hapse konulması, ABD’nin Rusya’daki “demokrasi ve insan hakları” konusunda rahatsız olduğu meselelerden birisi.

Bu hususta Rusya’nın yaptırım uygulamalarına tabi tutulması ve iç işlerine karışılmasından duyulan rahatsızlığı Putin'in bizzat Biden’a dile getirmesi bekleniyor.

RUSLARIN GÖRÜŞMEDEN BEKLENTİSİ YÜKSEK

Stratejik istikrar meselesinin de ele alınması beklenen zirvede, Rusya ile ABD arasında imzalanan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmasındaki (Yeni START) bazı sorunlar ve orta menzilli nükleer silahların konuşlandırılması ile ilgili konuların görüşülmesi öngörülüyor.

Ayrıca ABD ile Rusya arasında görüş farklılıklarının bulunduğu Suriye, Libya, Afganistan, İran ve Belarus konularına ilaveten uzayda silahlanma da gündeme gelecek konular arasında değerlendiriliyor.

İki liderin, Rusya ile ABD arasında iş birliği yapılabilen konuların geliştirilmesine yönelik görüşlerini dile getireceği ifade ediliyor.

Rus yetkililerin de kabul ettiği gibi “soğuk savaş döneminden bile soğuk” olan ilişkilerin ele alınacağı ve dünya kamuoyunun takip edeceği zirveden, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un dediği gibi, Rus tarafı “çok büyük bir beklenti içinde değil”.

ABD tarafının, Rusya’nın eylemlerini, çıkarlarını, pozisyonunu ve kırmızı çizgilerini dikkate alacağını umduğunu ifade eden Lavrov, Rus-Amerikan ilişkilerinin normalleşmesinin ancak eşitlik, karşılıklı saygı ve birbirlerinin iç işlerine karışmama ilkelerine uyulması halinde mümkün olacağını vurgulamıştı.

Putin: ABD-Rusya ilişkileri son yılların en düşük seviyesinde Putin: ABD-Rusya ilişkileri son yılların en düşük seviyesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya ile ABD arasındaki ilişkilerinin son yılların en düşük seviyesinde olduğunu ifade etti.

Rusya düşmanlarını tek tek açıkladı, listede Çekya da var Rusya düşmanlarını tek tek açıkladı, listede Çekya da var Rus hükümeti, Başkan Putin'in yayınladığı aralarında ABD ve Çekya'nın da yer aldığı "Hasım Ülkeler" listesini onayladı.