FİKRET ÇENGEL
BERLİN

Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Hasan Süel, dijitalleşmenin 4 ayaklı bir masa olduğunu belirterek bu ayaklardan sadece fiberin millî gelire ciddi katkısı olduğunu söyledi. 5G konusunda Avrupa’da ilk adımı atan ülke olan Almanya’daki Vodafone merkezinde sohbet toplantısı düzenleyen Hasan Süel “Hesaplamalarımıza göre; fiber uzunluğundaki her yüzde 10’luk yükseliş gayrisafi yurt içi hasılada yüzde 1,05’lik bir artışa denk geliyor. Bu bizim ekonometrik çalışmamızın sonucu. Çünkü fiber sadece telekom operatörü olarak bizi büyütmüyor. Finans, sağlık, endüstri, inşaat gibi sektörleri de büyütüyor” dedi.
Süel, sanayiden eğitime, sağlıktan savunmaya kadar her alana etki edecek dijital dönüşüm için yol haritasının yeniden belirlenmesi gerektiğini söyledi. Dünyanın 5G teknolojisine geçtiğini hatırlatan Süel şöyle devam etti: Teknoloji hayatımızın her alanını değiştirecek biçimde gelişiyor. Robotlar, binlerce kilometre uzaktan yönetilen ameliyatlar, verimliliği ve tasarrufu sağlayan üretim modelleri. Tüm bunlar 5G ile geliyor. Türkiye bu sürece hızlıca dâhil olması için altyapıda iş birliği şart. Devlet, operatörler ve belediyeler el ele vererek ülkeyi dijitalleştirmeliyiz.

Fiber Türkiye’yi büyütür
Dijitalleşmenin 4 ayaklı bir masa olduğunu, bu ayaklardan sadece fiberin millî gelire ciddi katkısı olduğunu ifade eden Süel “Hesaplamalarımıza göre; fiber uzunluğundaki her yüzde 10’luk yükseliş gayrisafi yurt içi hasılada yüzde 1,05’lik bir artışa denk geliyor. Bu bizim ekonometrik çalışmamızın sonucu. Çünkü fiber sadece telekom operatörleri büyütmüyor. Finans, sağlık, endüstri, inşaat gibi sektörleri de büyütüyor” diye konuştu. Süel sözlerini şöyle sürdürdü: Yatırım yapma konusunda operatörlerin iştahları var. Ama ayrı hareket edersek, alınacak izinler başta olmak üzere yatırımlar da ayrı ayrı yapılacak. Bu da zaman ve kaynak israfıdır. Yıllardır konuşuyoruz, altyapıda ortak hareket edip, rekabeti üstte yapalım. Mevcut fiber altyapılara tüm operatörlerin erişimini sağlanması ve bundan sonra yapılacak yeni fiber hatlarının modelinin belirlenmesi ve bunun bir kamu politikası hâline gelmesi gerekiyor. Hepimiz kazanalım, ama en önemlisi Türkiye kazansın. Bu konuda farklı modeller ortaya atıldı. Vodafone olarak biz her tür modele açığız. Yeter ki altyapıyı ve fiber ayak izini Türkiye’nin her noktasına taşıyalım.

5G ile tepkime süresi 1 milisaniyeye iniyor
* Robot kollar: Endüstriyel sanayide kullanılacak. 1 milisaniye tepki süresi ile uzaktan kumanda edilebiliyor. Birkaç fabrika tek merkezden kontrol edilebilecek.
* Dilimleme teknolojisi: Vinç operatörü, sadece kendisine ait alana özel network sayesinde dış etkilerden arındırılmış olarak uzaktan iş makinesini yönetebilecek.
* Lastik izleme monitörü: Vodafone ve Continental iş birliğiyle geliştirilen ContiConnect akıllı lastik monitörü ile filo yöneticileri filoyu sürekli izleyebilecek.
* Dijital deneme kabini: Vodafone ve Jogotech iş birliğiyle geliştirilen dijital deneme kabini, IoT teknolojisinin kullanıldığı bir dijital aynadan oluşuyor. Bu ayna, müşterinin, kıyafet etiketlerini taramasına izin veriyor. Ayna ek kıyafetler de öneriyor.
* GigaTV bulut video serisi: Vodafone Almanya ve Cisco iş birliğiyle geliştirilen GigaTV bulut video servisi, gelişmiş işlevsellik ve video kalitesinin yanında seç-izle video sağlayıcıları aracılığıyla içeriğe erişim sağlıyor. Giga TV üzerinden Netflix’e erişim imkânı da var.
* Park Yeri IOT çözümü: Bu teknoloji sayesinde kullanıcı yakınlarındaki uygun park yerini tespit edebiliyor.
* Perakende analizi: Müşteri rafta hangi ürünü yerinden kaldırıp bakar ise o ürün ile alakalı detaylı bilgilendirme ekrana yansıyor.

SU-ELEKTRİK GİBİ...
Fiber altyapının ortak kullanımı ile ilgili olarak Süel “Fiberimin olmadığı yerde bir operatör yerleşik kurumun kapısını çalabilmeli ve erişim isteyebilmeli. Biz bu ortak çalışmaları Turkcell ve Turksat ile biraz biraz gerçekleştirmeye başladık. Bu konunun elektrik, su ve doğalgaz gibi önceliklendirilmesi ve teşvik edilmesi lazım. Vodafone olarak konunun rekabet üstü bir konu olduğunu düşünüyoruz ve her türlü modelde iş birliğine hazırız” dedi.

KANUNİ DÜZENLEME ŞART
Süel dijitalleşme reçetesindeki ayaklardan birinin ise yerel yönetimlerden geçtiğini anlattı. Süel “Yerel yönetimler mobil haberleşme ve fiber döşeme geçiş izni için yapıcı olmalı ve bunun için gereken kanuni altyapı değişikliği yapılmalı” diye konuştu. Süel ayaklardan bir diğerinin ULAK gibi sürdürülebilir yerli ekosistem ihtiyacı, diğerinin de akıllı telefonlara erişimin önündeki engellerin kaldırılması olduğunu söyledi.