Yücel KAYAOĞLU

Covid-19 salgını ve Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesiyle birlikte özellikle finans alanındaki yatırımcıların rotayı Türkiye’ye çevirmesi, İstanbul Finans Merkezinin (İFM) kuruluş çalışmalarını hızlandırdı. İFM’nin kuruluşu ve yönetimi hakkındaki taslak çalışmalarında sona gelindi.

AK Parti’nin kısa süre içinde TBMM Başkanlığına sunacağı teklif ile İFM’de faaliyet gösterecek finans kuruluşlarına süper teşvikler getiriliyor. Yatırımcılara birçok alanda vergi muafiyeti sağlanacak. AK Parti’nin ekonomi kurmayları, merkezde faaliyet gösterecek finans şirketlerinden yıllık 15 milyar dolarlık işlem hacminin gerçekleşmesinin beklendiğini ifade ederek "Rusya Ukrayna savaşından sonra savaşından sonra İFM daha avantajlı hâle geldi. Pandemi nedeniyle de Uzak Doğu biraz cazibesini kaybetti. İFM; finans alanındaki yatırımların cazibe merkezi hâline gelecek" dedi.

Hazırlanan taslak ile getirilen bazı önemli düzenlemeler şöyle:

VARLIK FONU YÖNETECEK

İFM, Türkiye Varlık Fonu tarafından kurulacak şirket tarafından işletilecek ve yönetilecek. Merkezde faaliyet gösterecek finans kuruluşlarına katılımcı belgesi verilecek. İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde yer alan bağımsız bölüm maliki tüzel kişilere, esas sözleşmede öngörülecek bir hükümle, yönetim kurulunda temsilci bulundurma hakkı tanınacak.

TEK DURAK OFİSİ

Katılımcıların faaliyetlerine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesi amacıyla, kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili birimlerinin görev alacağı ‘Tek Durak Ofisi’ oluşturulacak. Bir anlamda, devletle olan ilişkilerde bürokrasi yatırımcıların ayağına gidecek. Bu ofis, Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi tarafından sevk ve idare edilecek.

HİZMET İHRACI YAPILACAK

İFM’de katılımcı belgesi alarak faaliyet gösteren finansal kuruluşlar, yurt dışında yerleşik kişilere finansal hizmet ihracı gerçekleştirebilecek. İFM bölgesinde bulunan taşınmazlar, projesinde ve yönetim planında belirlenen amaçlar dışında kullanılamayacak. İFM’deki ofis ve binalar satılamayacak, kiralama yöntemi ile finans kuruluşlarına tahsis edilecek.

VERGİ MUAFİYETLERİ

Finansal kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen finansal hizmet ihracı niteliğindeki faaliyetler kapsamında elde edilen kazançların yüzde 75’i, kurum kazancından indirilecek. Bu oran 2031 yılına kadar yüzde 100 olarak uygulanacak. Yani tam vergi muafiyeti sağlanacak. Ayrıca İFM’de faaliyet gösterecek finans kuruluşları; banka ve sigorta muameleleri vergisi, damga vergisi ve her türlü harçtan istisna tutulacak. Finansal kuruluşlar tarafından yurt dışında ihraç edilen her nevi tahvil ve bono ile kira sertifikalarına ödenen faiz ve kâr paylarından da gelir vergisi kesintisi olmayacak.

Finans kuruluşlarında; yurt dışında en az 5 yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerin elde ettiği ücretin yüzde 60’ı, yurt dışında en az 10 yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerin ücretin ise yüzde 80’i gelir vergisinden istisna olacak. Bu istisna, İFM bölgesinde çalışmaya başlamadan önceki son 3 yılda Türkiye’de çalışmamış kişilerin ücret gelirlerine de uygulanacak. 

ABD, Türkiye’ye yatırım yapana teşvik verecek ABD, Türkiye’ye yatırım yapana teşvik verecek Rusya’yı terk eden Amerikan sermayesi, Türkiye’de yatırım için çalışma yapıyor. Geçtiğimiz günlerde TOBB ile iş birliği anlaşması imzalayan ABD Ticaret Odasının Kıdemli Başkan Yardımcısı Myron Brilliant, ABD şirketlerinin Türkiye’de yatırımını desteklediklerini, hatta şirketleri teşvik edebileceklerini söyledi.