Kaan Zenginli  İSTANBUL

Salgın döneminde insanların evlere kapanması, eğitim, iş ve eğlence faaliyetlerini evden yapması bilgisayarlar, akıllı cihazlar, tablet ve oyun konsollarının kullanımını çiplere olan talebi artırdı. Elektronikten cep telefonlarına, savunma sanayiinden otomotiv sektörüne kadar birçok alanda kullanılan çipler bütün dünyada âdeta karaborsaya düştü. Dev markalar üretimlerine ara vermek zorunda kaldı.

Aynı şekilde dünyaca ünlü cep telefonu üreticileri, üretimlerini kısmak zorunda kaldı. Apple, Huawei ve Samsung satış hedeflerini aşağı yönlü revize etti. Artan taleple birlikte, pandemi nedeniyle Uzak Doğu’daki çip fabrikalarının üretimlerine ara vermesi krizi daha da tetikledi. Çip krizinin, sadece küresel otomotiv sektörüne faturası 210 milyar doları bulurken buldu. Çip krizinin küresel ekonomiye maliyetinin 500 milyar dolarlık bir boyuta ulaşacağı tahmin ediliyor. 

Üretimde çip kullanan firmalar eskiden 6 cent değeri olan çip fiyatının şu an karaborsada olduğunu ifade etti. 

KRİZ 2022’NİN SONUNA KADAR SÜREBİLİR 

Küresel çapta çip krizinden ilk etkilenen sektör otomotiv oldu. Dünyanın en büyük otomotiv üreticilerinden GM Motors’tan yapılan açıklamada pandeminin şokunu atlatan sektörün, çip yokluğu sebebiyle tekrar darboğaza girdiği belirtildi. Şirket 2021 2021-2022 model araçlarında ‘start-stop’ özelliğinin bulunmayacağını duyurdu. Ayrıca araç hareket hâlinde değilken motoru tamamen kapatan özelliğin, Chevrolet Tahoe ve Suburban, GMC Yukon ve Yukon XL, Cadillac Escalade ve Escalade ESV SUV modellerinde olmayacağını açıkladı. Fransa otomotiv sektörü temsilcileri 2021 sonunda koyula 1,8 milyon adetlik satış hedefinin tutulmasının mümkün olmayacağını belirtti. Volkswagen’in Audi ve Porsche gibi markalarından da krizin etkilerini 2022 yılı ikinci yarısına kadar devam edeceğini kamuoyuna duyurdu.

Global çapta devam eden çip krizi Türkiye’de de ciddi şekilde hissedilmeye başladı. Otomotivde tedarik sıkıntısının öngörülenden daha uzun sürmesi sebebiyle yıllık ihracat hedefi 80 bin adet düşürülerek revize edilmişti. Bu alandaki talebinin her geçen gün arttığı ülkemizde, çip bulunamamasından dolayı birçok şirket üretimlerine ara vermek ya da hedeflerini revize etmek mecburiyetinde kaldı. Son olarak Renault, 15 gün boyunca üretime ara verdi. Üretimde çip kullanan firmalar eskiden 6 cent değeri olan çip fiyatının şu an karaborsada olduğunu ifade etti. 

Öte yandan birçok şirket çip üretim yatırımına hız verdi. Küresel bilgisayar çipi tedarikinin yüzde 63’ünü karşılayan Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi (TSMC) Japonya’da çip fabrikası kurma kararı aldı. Ancak büyük yatırımlar için uzunca bir süre gerekiyor. Bu sebeple dünyada ürün stoklarının sıkıntıya girmesi ve fiyat artışlarından korkuluyor. 

Çip krizi Tesla'nın Çin'deki üretimini durdurdu Çip krizi Tesla'nın Çin'deki üretimini durdurdu ABD menşeili Tesla, geçtiğimiz ay Çin'in önemli pazarlarından olan Şanghay’daki fabrikasında operasyonlarını küresel çip krizi sebebi ile geçici olarak durdurduğunu açıkladı.

Çip krizi ikinci el pazarını tetikliyor Çip krizi ikinci el pazarını tetikliyor Bir önceki yıla oranla yüzde 28’lik bir daralma yaşayan ikinci el otomotiv sektöründe bayram dönemi yoğunluğu yaşanıyor.