Ramazana özel sayfalar... İlk teravih ilk sahur bu gece

Her gecesi bayram havası yaşatan ramazan ayı için hazırladığımız özel sayfalarda evliyaların örnek hayatları menkıbeler, dualar, yemek tarifleri yer alacak

Ve nihayet 11 ayın sultanı Ramazan geldi. Bu gece önce ilk teravih namazları kılınacak, ardından ilk sahurlara kalkılacak. 28 Haziran itibariyle başlayacak olan oruç maratonu, 27 Temmuz 2014 Pazar akşamı sona erecek ve pazartesi günü de bayramın ilk günü kutlanacak. Mübarek Ramazan ayıyla ilgili uyarılarda bulunan İlahiyatçı Yazar Osman Ünlü, Diğer ibadetlerde olduğu gibi orucun da farzlarının olduğunu söyleyen Ünlü, "Orucun 3 farzı var. Birincisi niyet etmek, ikincisi niyeti bildirilen zaman dilimi içinde yapmak, üçüncüsü ise gıda ve deva olarak bildirilen orucu bozan şeylerden imsaktan güneşin batışına kadar zaman dilimindeki şeylerden kaçmak" dedi.

Orucu bozan ve bozmayan hususlardan bahseden İlahiyatçı Osman Ünlü, "Vücuda giren şeyler yani gıda olarak ne alınırsa alınsın, tütün de buna dahil orucu bozar. Kişiye ilaç sevk edildiği zaman, astım hastalarının kullandığı spreyler de orucu bozar. Ama vücuttan çıkan şeyler orucu bozmaz. Bu yüzden bir kimse Ramazan-ı Şerif'te kan aldırabilir. Ama onun tehlikesi kan alan kimse acemi olup da çektiği kanı tekrar vücuda şırınga edecek olursa o orucu bozar. Aynı şekilde doğrudan doğruya kişiye oksijen verilirse de o oruç bozulmaz. Parfüm sıkmak, çiçek koklamak bunlar orucu bozmaz. Ama sıvı bir şey burnumuza çektiğimizde o orucu bozar. Kulağa damlatılan ilaç orucu bozar, ancak kulağa su kaçması orucu bozmaz fakat göz damlası orucu bozmaz. Misvak ya da ağzı çalkalamak orucu bozmaz ama macun kullanırsan mekruh olur buyuruyor" diye konuştu.

Oruç tutmayan kişilere saygılı olunması gerektiğini vurgulayan Ünlü, "Dinimize göre hamile kadınlar, çocuğuna süt veren anneler, yolculuk ve mazereti olan kişiler oruç tutmayabilir. Ancak o tutmadığı oruçları Ramazan sonrası kaza yapmaları gerekir. Oruç tutamayan yaşlılar ise fitre verebilir. Bu kişilerin durumu iye değilse günlüğü bin 750 gram undan hesap eder. Bu da ayda 52 buçuk kilo un eder. Durumu iyiyse kilosu 100 TL'den olan hurmadan verir. Bir aylığı o zaman 10 bin 500 TL'dir" ifadelerini kullandı.

"EZAN OKUNMADAN 15 DAKİKA ÖNCE NİYET EDİLMELİ"

Ezan okunmadan 15 dakika önce niyet edilmesi gerektiğinin altını çizen Osman Ünlü, iftar vaktinde de kişinin acele etmemesi gerektiğini söyleyerek şunları ifade etti: "Ramazan'da cami imamı ezanı yanlışlıkla 1-2 dakika erken okuyabilir. Bu yüzden önce akşam namazını kılıp, sonra iftar etmek lazım. Çünkü vakit girmediyse akşam namazını iade edebilirim. Ama oruç iade edemem. Bu yüzden hem iftar vaktinde hem de imsak vaktinde temkinli hareket etmek lazım."

Gün içinde 17-18 saat oruç tutulacağını hatırlatan Ünlü, bedenden yeme-içme kesildiği gibi gözün, kulağın, dilin, ayağında yasak olan şeylerden uzak durması gerektiğini söyledi.

Yarın mübarek Ramazân ayı başlıyor

Ramazân ayı, ayların sultânıdır. "Ramazân" sözlük manâsı itibâriyle "yanmak" demektir. Çünkü bu ayda oruç tutan ve tevbe eden Müslümânların günâhları yanar, yok olur...

Elhamdülillah, bu senenin mübârek "Ramazân ayı"nın gölgesi başımızın üzerine geldi; bugün ilk "Terâvîh namazı"nı kılacağız, ilk "Sahûr"a kalkacağız, yarın da inşâallah ilk "Oruc"u tutmuş olacağız.
[Bu vesîle ile, değerli okuyucularımızın, asîl milletimizin ve bütün Müslümânların Ramazân aylarını cândan tebrîk ediyoruz.]
Ramazân ayı, ayların sultânıdır. Bilindiği gibi, "Ramazân", sözlük manâsı itibâriyle "yanmak" demektir. Çünkü bu ayda oruç tutan ve tevbe eden Müslümânların günâhları yanar, yok olur.
İslâmın beş şartından dördüncüsü, mübârek Ramazân ayında, her gün oruç tutmaktır. Sevgili Peygamberimiz (sallallahü aleyhi ve sellem), bir hadîs-i şerîfinde şöyle buyurmuştur:
"Bir kimse, Ramazân ayında oruç tutmayı farz [yanî vazîfe] bilir ve orucun sevâbını, Allahü teâlâdan beklerse, geçmiş günâhları affolur." [Sahîh-i Buhârî]
Büyük sahâbî Selmân-ı Fârisî'nin (radıyallahü anh) rivâyet ettiğine göre, Peygamber Efendimiz, bir sene, Medîne-i Münevvere'deki Mescid-i Nebevîlerinde, "Şa'bân-ı muazzam ayı"nın son günü îrâd buyurdukları bir hutbelerinde şöyle buyurmuşlardır:
"Ey müslümanlar! Üzerinize öyle büyük bir ay gölge vermek üzeredir ki, bu aydaki bir gece -ki bu Kadir gecesidir- bin aydan hayırlıdır [daha faydalıdır]. Allahü teâlâ, bu ayda, her gün oruç tutulmasını emretti. Bu ayda, geceleri terâvîh namazı kılmak da sünnettir. Bu ayda, Allah için ufak bir iyilik yapmak, başka aylarda, farz yapmak gibidir. Bu ayda, bir farz yapmak, başka aylarda yetmiş farz yapmak gibidir. Bu ay, sabır ayıdır. Sabredenin gideceği yer Cennettir. Bu ay, iyi geçinmek ayıdır. Bu ayda mü'minlerin rızkı artar. Bir kimse, bu ayda, bir oruçluya iftâr verirse, günâhları affolur. Hak teâlâ, onu Cehennem âteşinden âzâd eder. O oruçlunun sevâbı kadar, ona sevâp verilir."
Resûlullah'ın (aleyhisselâm) bu hutbesini dinleyen Eshâb-ı kirâm (radıyallahü anhüm) dediler ki:
"Yâ Resûlallah! Her birimiz, bir oruçluya iftâr verecek [onu doyuracak] kadar zengin değiliz. Biz, bu büyük sevâptan mahrûm mu kalacağız?"
Resûlullah (aleyhi's-salâtu ve's-selâm), Eshâbına şöyle cevap verdi:
"Bir hurma ile iftâr verene de, yalnız su ile oruç açtırana da, biraz süt ikrâm edene de, bu sevâp verilecektir. Bu ay, öyle bir aydır ki, ilk günleri rahmet, ortası afv ve mağfiret ve sonu Cehennem'den âzâd olmaktır. Bu ayda, emri altında olanların vazîfelerini hafîfletenleri Allahü teâlâ affedip Cehennem âteşinden kurtarır." [Hutbenin kalan kısmını, inşâallah yarın, sizlere takdîm edelim.]

Ramazan AYVALLI


Hastalıkta oruç tutmak gerekir mi?

Oruca mâni olan hastalık çok azdır. Salih bir doktora sormadan veya orucun zarar verdiğini kendi tecrübesiyle anlamadıkça, orucu kazaya bırakmamalı!

Sual: Oruç tutamayacak kadar yaşlı veya hasta ne yapar?
CEVAP: Çok yaşlanıp, ölene kadar Ramazan orucunu veya kaza oruçlarını tutamayacak ihtiyar ve iyi olmasından ümit kesilen hasta oruç tutmaz. Fakir değilse tutamadığı gün kadar fidye verir. Bir hadis-i şerifte, (Oruç tutamayacak kadar yaşlı veya iyi olmasından ümit kesilen hasta, fidye verir) buyuruluyor. (Nesaî)
Fakir ise fidye vermez, dua eder. Fidye olarak, her gün için bir fitre miktarı un verilir. Bir fitre miktarı un 1750 gramdır. Bir aylık oruç için 53 kg un vermek kâfidir. Yahut bunun kıymeti kadar altın, tutulamayan bir aylık orucun fidyesi olarak, bir veya birkaç fakire, Ramazanın başında veya sonunda verilebilir. Fakir, aldığı fidyeyi kendisi kullandığı gibi, başka birine de verebilir. Fidye verdikten sonra, oruç tutabilecek hâle gelen hasta, tutamadığı oruçlarını kaza eder. (Nehr-ül-fâık)
BEDENİN ZEKÂTI
Sual: Hasta olan oruç tutmaz mı?
CEVAP: Orucun birçok hastalığa faydalı olduğu açıklanmıştır. Hadis-i şerifte, (Her şeyin bir zekâtı vardır. Bedenin zekâtı da oruçtur) buyuruldu. (Beyhekî)
Oruç tutan vücudunu hastalıklardan korur. Bir hadis-i şerifte, (Sıhhate kavuşmak için oruç tutun!) buyuruldu. (Taberanî)
Oruca mâni olan hastalık çok azdır. Sâlih bir doktora sormadan, böyle bir doktor, (Senin oruç tutmaman gerekir) demedikçe veya orucun zarar verdiğini kendi tecrübesiyle anlamadıkça, orucu kazaya bırakmamalı!
FİDYESİ VERİLEN ORUÇ
Sual: Ramazanda oruç tutamayan hasta, iyileşince kaza edecek olsa, yine de kaza ettiği oruçların fidyesini vermesi gerekir mi?
CEVAP: Hayır, kaza edecek olan, fidye vermez. Fidye verse de, iyileşince kaza etmesi gerekir.
ORUÇ BOZULUNCA
Sual: Ramazanda, orucu bozulan kimse yiyip içebilir mi?
CEVAP: Ramazan günü orucunu herhangi bir sebeple bozan, seferdeyken kendi şehrine gelen yani mukim olan ve hayzı kesilen kadın, hastalık veya başka bir mazeret yoksa, akşama kadar oruçlu gibi durur, yiyip içmez. Fakat hayzı başlayan kadın, oruçlu gibi durmaz, yiyip içer. Oruç tutamayacak bir özrü olanlar, oruç tutamadıkları günler, gizli yiyip içmelidir.

Mehmet Ali Demirbaş