Batı Şeria'da 'Yeni Nakba' endişesi

Batı Şeria'nın C bölgesinde yaşayan Filistinliler, İsrail yönetiminden evleri "ruhsatsız" olduğu gerekçesiyle her an yıkım ihbarı alma endişesi taşıyor

Batı Şeria'nın C bölgesinde yaşayan Filistinliler, İsrail yönetiminden evleri "ruhsatsız" olduğu gerekçesiyle her an yıkım ihbarı alma endişesi taşıdıklarını belirtiyor. İdari ve güvenlik yönetimi İsrail'e bırakılan C bölgesi olarak adlandırılan sınırlar içinde bulunan El-Halil kentinin güneyindeki Susya köyünde ikamet eden Filistinliler, geçmişteki mahkeme kararı dolayısıyla diğerlerinden daha fazla tedirgin olduklarını ve "diken üzerinde" yaşadıklarını ifade ediyor. Susya köyünde yaşayan 450 Filistinli, İsrail Sivil İdaresi'nin yıkım emrini geçici bir kararla durdurmasını istedikleri mahkemeden geçen hafta olumsuz karar çıkması üzerine tedirginliklerinin iyice arttığını ve evlerinin her an yıkılabileceğini dile getiriyor.
Teneke ve çadır bezlerinden yapılmış derme çatma evlerden oluşan köyde yaşayan halk, 1986 yılında evlerinin Susya yerleşim birimine yakın sit alanına inşa edildiği gerekçesiyle göç ettirildiklerini kaydederek, İsrail makamlarının bölgenin Yahudilere ait olduğunu savunarak burayı sinagoga çevirdiğini aktarıyor.
- Yeni Nekbe nitelemesi
Köylüler yaşadıklarını, İsrail'in 1948 yılında işgal ettiği topraklardaki Filistinlileri zorunlu göçe tabi tuttuğu "Nekbe"ye benzeterek, mahkemenin haklarında aldığı kararların şu günlerde uygulanması halinde "yeni bir felaketin" yaşanacağını belirtiyor.
İşgal Edilmiş Bölgelerde İnsan Hakları İçin Enformasyon Merkezi (B'Tselem) araştırma görevlilerinden Nasr Nevacia, "Köy halkı 1986'da tehcire maruz kaldı. İşgalciler, köylüleri Yahudilerin mirası olduğunu ileri sürüp sit alanı olarak nitelendirdikleri topraklardan zorla göç ettirdi. Yahudiler buraya el koydu ve sinagog yaptı. Şimdi sit alanı ile yerleşim birimi arasında bulduğumuz boş alandan da bizi çıkarmaya çalışıyorlar" dedi.
Nevacia, göç ettirilmeleri durumunda İsrail'in 10 bin dönüm tarım arazisini ele geçireceğine dikkati çekerek, "Evlerimiz yıkılırsa artık kayaları oyup kendimize mağaralar yapacağız, evlerimizi tekrar inşa edeceğiz ve topraklarımızı terk etmeyeceğiz" diye konuştu.
Köy okulunda öğretmenlik yapan Ahlam Nevacia da İsrail mahkemesinin kararına tepki göstererek, "Köyde çadırlar veya tenekeden evler içerisinde basit, ilkel bir hayat yaşıyoruz. Ne soğuktan ne de sıcaktan korunabiliyoruz. Hayatımızı tarım ve hayvancılık yaparak sürdürüyoruz. Köyümüz bir çok kez yerle bir edildi ancak biz tekrar inşa ettik. Buradan başka yerimiz yok. Ev inşa etmemize izin verilmediği için çadırlarda yaşıyoruz" ifadelerini kullandı.
- "Burayı terk etmeyeceğiz"
On bir yaşındaki Muhammed Nevacia ise "Yahudiler devamlı gelip evlerimizi yıkmak istiyor. Araplara sesleniyorum evlerimizin yıkılmasına engel olabilmemiz için bizimle dayanışma içerisinde olun. Zeytin ağaçlarının altında da olsa topraklarımızda kalacak burayı terk etmeyeceğiz" şeklinde konuştu.
Eğitim Bakanlığı'na bağlı Susya köyünün okulu için de yıkım kararı alındığı belirtiliyor. 49 öğrencisi bulunan okulun 2010 yılında inşa edildikten bir sene sonra "ruhsatsız" olduğu gerekçesiyle yıkım ihtarı aldığı kaydediliyor.
Erva Şenar adlı 9 yaşındaki öğrenci, "Askerler okulumuza girdi ve onu yıkmak istedi. Onlara direneceğiz ve okulumuzu tekrar inşa edeceğiz" dedi.
Filistinliler, 14 Mayıs 1948'de İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarında "Yahudi devletinin" kuruluşunu ilan etmesi ve zorunlu göçe tabi tutulmaları nedeniyle her yıl 15 Mayıs'ı Nekbe (Büyük Felaket) olarak anıyor. İsrail ise kuruluş yıl dönümünü 23 Nisan kabul ederek, bugünü ülke genelinde çeşitli etkinliklerle kutluyor.
BM'nin 1950 yılında yayımladığı rapora göre, dönemin Filistin nüfusunun yarıdan fazlası (957 bin kişi) vatanını terk etmek zorunda kalarak sığınmacı durumuna düştü.
Filistin Merkezi İstatistik Bürosu'nun verilerine göre, tarihi Filistin topraklarının yüzde 85'i İsrail'in işgali altında bulunuyor. Filistin halkı topraklarının sadece yüzde 15'ini kullanabiliyor. İsrail, 1967 yılında işgal ettiği Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da da Yahudi yerleşim yeri inşaatlarına devam ediyor.
İsrail ile Filistin yönetimi arasında 1995'te imzalanan "İkinci Oslo Anlaşması" uyarınca, Batı Şeria, A, B ve C bölgelerine ayrılmıştı. Bölgenin yüzde 18'ini kapsayan "A bölgesi"nin yönetimi idari ve güvenlik anlamında Filistin'e, yüzde 21'lik "B bölgesi"nin idari yönetimi Filistin'e, güvenliği ise İsrail yönetimine bırakılırken, yüzde 61'ini kapsayan "C bölgesi"nin idari ve güvenlik yönetimi ise İsrail'e bırakılmıştı.