İran'dan alınan pahalı gaz seneye tükeniyor

Türkiye'nin 17 yıl önce imzaladığı anlaşma bitiyor. Önümüzdeki yıl hem fiyatlarda ayarlama yapılacak hem de Azerbaycan'dan çok daha ucuza gaz alınacak.

İran'la geçmiş hükümetler döneminde yapılan anlaşmalar sebebiyle, 'mecburiyetten' dolayı gerçekleşen pahalı doğalgaz alımı önümüzdeki sene sona erecek. Böylece İran'dan pahalı gaz alınarak halkın mağdur edildiği yönündeki iddialar da sona erecek. Türkiye'nin en pahalı gazı İran'dan aldığı bir gerçek, ancak bunun sebebi 1996 yılında imzalanan 'al ya da öde' anlaşmasından kaynaklanıyor. Türkiye, doğalgaz ithalatını İran, Rusya ve Azerbaycan'dan yaparken, en pahalı gazı 490 dolarla İran'dan alıyor. Yılda 10 milyar metreküp doğalgaz sevkiyatıyla ilgili 8 Ağustos 1996'da imzalanan anlaşmayla İran'dan 2001 yılından bu yana 65 milyar metreküp doğalgaz alındı. Anlaşma kapsamında, al ya da öde yükümlülüğü gereğince İran'dan 2008-2009 yıllarında alınamayan yaklaşık 5 milyar metreküp miktarında doğalgazın müteakip yıllarda alınması neticesinde 2013 yılı sonu itibari ile toplam 4 milyar metreküpün telafisi yapıldı. 2014 yılında da kalan miktar alınarak İran'a karşı al ya da öde yükümlülüğü telafisi tamamlanacak.Uzmanlar, söz konusu 5 milyar metreküp doğalgazın bedelinin İran'a ödendiğini belirterek, ne kadar ucuz olsa da bir başka ülkeden doğalgaz alınmasının akıllıca olmayacağını vurguluyor. Anlaşmayla, 2014 yılı içinde İran'dan 1 milyar metreküplük doğalgaz alımı daha yapılarak al ya da öde yükümlülüğü tamamlanacak. Türkiye böylece 2014 yılı itibariyle İran gazı yerine çok uygun koşullarda aldığı Azerbaycan gazına geçecek. BOTAŞ, 2007, 2008 ve 2009 yıllarında Azerbaycan'dan 45 dolar fiyattan doğal gaz alımı yaparken, aynı fiyat anlaşma sonlanacağı 2021 yılına kadar geçerli olacak.
Cenk Esen/TÜRKİYE GAZETESİ


Başbakan, fiyatlara yeni ayar sinyali verdi

İran'dan alınan doğalgazdaki fiyat yüksekliği Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Tahran ziyaretinde de gündeme gelmişti. Başbakan'ın Almanya'ya hareketi öncesi bir soru üzerine şu değerlendirmeyi yaptı: "Doğalgaz ve petroldeki yeni fiyat ayarlamaları hususunda, enerji bakanlarımız görüşmelerini yapacaklar. Burada eğer bir anlaşmaya varabilirsek ki varmamız halinde iki ülke ticaret hacmi süratle artabilecektir."