Dünyanın üçte biri isyanda

60 ülkede 490 farklı grubun müdahil olduğu kanlı bir savaş sürüyor. Kimi yönetime, kimi elden giden topraklarına isyan ediyor.

Kuzey Afrika'da Arap Baharı olarak başladığı andan itibaren Tunus, Libya ve Mısır'da yönetimleri değiştiren ancak Suriye'yi ise iş savaşa sürükleyen özgürlük hareketleri bugünlerde Rusya'nın arka bahçelerinde son bahar havaları estirmeye devam ediyor. Günlerdir Ukrayna'yı kasıp kavuran, Ermenistan'da ise iyiden iyiye ekonomik kriz olarak hissedilen sokak hareketleri, Tayland'da yüz binlerin hükümete karşı isyanına dönüştü.Türkiye'de kısa süreli olarak kendini gösteren eylemler bugünlerde Latin Amerika ülkeleri Honduras, Haiti, El Salvador, Nikaragua'da yeniden sahneleniyor. BM ve Uluslararası Hak İhlallerini İzleme Örgütlerinin raporlamalarına göre 2013 yılı içerisinde 60 ülkede 490 farklı grubun müdahil olduğu kanlı bir savaş sürüyor. Savaşın Suriye'de bilinen faturası 110 bin ölü, milyonlarca mülteci. Irak, Myanmar, Sudan, Nijerya, Somali, Yemen, Afganistan, Pakistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Orta Afrika Cumhuriyeti, Lübnan, Tunus ve Libya hergün onlarca insanın hayatını kaybettiği ülkeler olarak kara listede yer alıyor.
Kuzey Kore'nin nükleer denemelerine şahitlik eden Büyük Okyanus, Çin ve Japonya arasındaki askerî hareketlilik ve karşılıklı notalarla geriliyor.
Uzak Asya'da gözlerden uzak katliamlar ise bir türlü bitmek bilmiyor. Myanmar burada Arakanlı Müslümanlara yönelik eylemleri ile dikkat çekse de Filipinler'in Moro, Tayland'ın ise Patani Müslümanlarına yönelik ağır baskıları her geçen gün artıyor. Ermenistan-Azerbaycan arasında Dağlık Karabağ sorunu garantör ülkelere rağmen karşılıklı silahlanma ve günübirlik çatışmalara ev sahipliği yapıyor. Filistin-İsrail arasındaki anlaşmazlık kangren haline geldi. Irak'ta Saddam'ın devrilmesi ile son bulacağı beklenen olaylar günlük ortalama 10 kişinin öldüğü rutin çatışmalara dönüşmüş durumda.


'12 YILDIZLI' DEVRİM
Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç'in Avrupa Birliği ile ortaklık ve serbest ticaret anlaşmasını reddetmesi, ülkede isyan fitilinin ateşlenmesine yol açtı. Hapiste bulunan eski Başbakan Yulia Timoşenko'nun "hesap sorun" çağrısı ile muhalefet, sokağa döküldü.

EMNİYET MÜDÜRÜ İSTİFA ETTİ
Kamu binalarına saldıran binlerce Ukraynalı, iş makineleriyle hükümet binalarına giden yolları kapattı. Göstericiler Başbakana istifa çağrısında bulundu. Kiev Emniyet Müdürü Viktor Koryak istifa etti. Ancak eylemciler "Yanukoviç istifa edene kadar pes etmeyeceğiz" diyor.

TAYLAND'DA 'GEZİ' MANZARALARI
Uzak Doğu ülkesi Tayland'da iş başına gelen Başbakan Yingluck Şinavatra, güven oyu almasına rağmen protesto ediliyor. Muhalifler günlerdir polisle çatışıyor. Ülkeden gelen fotoğraflar Türkiye'deki Gezi protestoları sırasında yaşanan kareleri hatırlatıyor.

AMERİKA'DA DA ASYA'DA DA MANZARA AYNI
Kıta kıta isyanlar
AFRİKA: 24 ülkede ayrılıkçı ve anarşik 140 grup çatışıyor. Sıcak noktalar ise Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo, Mali, Nijerya, Somali, Sudan, Güney Sudan. Cabinda (Angola), Ogaden -Oromo (Etiyopya), Batı Sahara (Fas), Somaliland (Somali), Darfur (Sudan)'da özerklik veya bağımsızlık için mücadele veriliyor.
ASYA: 15 ülkede 116 ayrılıkçı ve anarşik grup çatışma halinde. Sıcak noktalar: Afganistan, Myanmar, Pakistan... Myanmar'da Kachin, Shan State Kuzey, Shan State Güney, Çene Devlet, Yeni Mon Devlet, Palaung Devlet ve Birleşik Wa Devlet bölgeleri özerklik için mücadele halinde. Hindistan'da Keşmir, Karen, Orissa, Nagaland, Assam, Bodoland ve Tripura bağımsızlık için savaşıyor. Dağlık-Karabağ (Azerbaycan), Sincan (Çin), Papua-Aceh (Endonezya), Belucistan (Pakistan), Tamil (Sri Lanka), Patani Malay Ulus (Thailandia) problemli bölgeler arasında..
AVRUPA: 8 ülkede, 65 grup çatışıyor. Sıcak noktalar: Çeçenistan, Dağıstan.. Korsika (Fransa), Kuzey İrlanda (Birleşik Krallık), Çeçenistan (Rusya), Bask Ülkesi (İspanya-Fransa), Trasnistria (Moldova), Abhazya Güney Osetya (Gürcistan) bağımsızlık mücadelesi veriyor.
AMERİKA: 5 ülkede uyuşturucu kartelleri, ayrılıkçı ve anarşik gruplar arasında çatışma var. Çatışmalara 25 grup dahil. Sıcak noktalar ise Kolombiya ve Meksika.
ORTADOĞU: Dünyanın en sıcak noktaları arasında yer alan Orta Doğu'da 8 ülkede ve 143 grup çatışma halinde. Sıcak noktalar: Irak, İsrail, Suriye, Yemen.

Karışıklık yaşanan ülkeler
Suriye, Orta Afrika Cumhuriyeti, Puntland, Filipinler, Pakistan, Sudan, Mali, Hindistan, Keşmir, Kolombiya, Cezayir, Afganistan, Yemen, Nijerya, Güney Sudan, Tayland, Somali, Somaliland, Endonezya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, İsrail, Irak, Fakland Adaları, Kuzey Kore, Rusya, Kenya, Gazze Şeridi, Güney Kore, Nijer, Lübnan, Fransa, İran, Cezayir, Kolombiya, Tunus, Mısır, Peru, Etiyopya, Uganda, Çin, Japonya.

Osman SAĞIRLI/TÜRKİYE GAZETESİ