Bulgaristan’da Türkçe ve Arapça yer adlarının değiştirilmesine tepki

Bulgaristan’ın güneydoğusunda Eski Zağara Belediye Meclisinin geçen hafta aldığı kararla Türkçe ve Arapça oldukları gerekçesiyle bölgede bulunan 838 yer adını değiştirmesi Bulgar medyasında eleştirildi.

Siyasal bilimci Prof. Daniel Smilov’un kaleme aldığı ve ülkedeki birçok medya kuruluşunda kullanılan “İsim Değiştirme Politikası-Fikir Derlemesi” adlı makalesinde, “Mekanik çeviri anlam kaybına neden olur. Bılgaria (Bulgaristan) kelimesinin Bulgarca olmadığı anlaşılırsa ne olacak?” diye sordu.

Smilov, ülkede eski Komünist rejimin 1980’li yılların sonlarında nüfusunun yüzde 10’unu oluşturan Türk ve Müslüman'ın isimlerini Bulgarlaştırma kampanyasının öncesinde Bulgaristan’da yer adlarının da defalarca değiştirildiğini anımsattı.

Mevcut durumda hükümette koalisyon ortağı Birleşik Vatanseverler (PF) üyelerinin Eski Zağara’daki belediye meclisindeki çoğunluğunu kullanarak aldığı bu kararın, 1980’lı yıllarında insanların isimlerini değiştiren Komünistlerin eylemleriyle benzerlik taşıdığına işaret eden Smilov, “İnşallah, bugünkü vatanseverler o tarihsel hatalardan ders alıp kişi adlarını da değiştirme kararı almaz çünkü en önde gelen kendi liderlerinin soyadları Siredov, Cambazki ve Karakaçanov’dur.” dedi.

Eski Zağara bölgesindeki Helvacı Bunar yer adının Bulgarcada aynı anlama gelen “Halvaciyski Kladenetz”e değiştirilmesinin, “yarım kalan milliyetçilik sonucu olduğunu” aktaran Smilov, “helva” sözcüğünün öz Bulgarcada bile “halva” şeklinde olduğuna vurgu yaptı.

Bılgaria (Bulgaristan) isminin de Türk kökenli olduğuna değinen Smilov, ülke adının etimolojik kökeninin “karma halk” anlamına gelmesinden dolayı “Bılgaria, Hibridya (Hibridistan) şeklinde mi olmalı?" sorusunu ortaya attı.

Sorunun aslında Balkanlar’a dek uzandığını kaydeden Smilov, ülkenin ve hatta yarım adanın adını veren Balkan dağının geçmişte Bulgaristan’da “Stara Planina” (Eski Dağı) olarak değiştirildiğini hatırlattı.

Bulgaristan’ın güneydoğusunda Eski Zağara Belediye Meclisi, geçen hafta, Türkçe ve Arapça oldukları gerekçesiyle bölgedeki 838 yer adını değiştirmesi kararı almıştı.

Dil bilimcilere göre lehçeleri ile Bulgarcaya 2 bin 500’ü aşkın Türkçe ve Arapça kökenli sözcük ve deyim girmiş bulunuyor.

“Dilde çeşitlilik” girişimleri her ülkede zaman zaman çelişkili sonuçlar verirken, Eski Zağara’da yapılan değişim de Bulgaristan Müslümanlar Baş Müftülüğü ve bazı siyasi partiler tarafından eleştirildi.

Bulgaristan’da 1934 yılında yürütülen Bulgarlaştırma kampanyası sırasında dönemin İçişleri Bakanı Petar Midilev’in talimatı üzerine ülkede bin 875 köy, kasaba ve şehir isimleri Bulgarcaya çevrilmişti.