Rusya kara kara düşünüyor

Savaş uçağının düşürülmesinden sonra Türkiye’ye yaptırım kararı alan Rusya, başlatılacak mütekabiliyet uygulaması ve gerektiğinde boğazların kapatılacağı endişesiyle kara kara düşünüyor.

Türk gemileri ile TIR’larını gümrüklerde bekleten Rusya, Türkiye’nin yapacağı yaptırımlardan şimdiden çekinmeye başladı. Rus savaş uçağının sınır ihlali nedeniyle düşürülmesi sonrası Rusya’nın yaptığı yaptırımlara Türkiye’de mütekabiliyet çerçevesinde cevap vermeye hazırlanıyor. Rusya, Türkiye’yi ithal ettiği gıda ürünlerini almamakla tehdit ediyor, ancak diğer yandan da Türkiye’nin uygulayacağı yaptırımlardan çekinmeye başladı.

İPLER TÜRKİYE’DE

Türkiye, stratejik açıdan dünyanın en önemli konumunda bulunması nedeniyle neredeyse Rusya’nın iplerini elinde tutuyor. Montrö Anlaşması, ticaret ve savaş gemilerine boğazlardan serbest geçiş hakkı tanıyor. Ancak Montrö’ye göre, Türkiye, gerektiğinde kendisi için tehdit oluşturan ülkelerin gemilerini boğaz1ardan geçirmeme hakkına sahip. Buna göre Türkiye, Rus gemilerini bir tehdit olarak algılama çerçevesinde boğazdan geçirmeme yetkisini elinde tutuyor.

Bu durum Rusların korkulu rüyası haline gelmeye başladı. Çünkü Türkiye, eğer Boğazları Rus gemilerine kapatırsa ticaretini yapamayacak, askeri ve ekonomik açıdan büyük tehlikeye girecek. Bu sonuç Ruslar tarafından kıyamet senaryosu olarak nitelendirilirken, Türkiye ise bu gücünü karşı koz olarak elinde bulunduruyor. Sonuç itibariyle bu senaryo Rusya’yı Karadeniz’e hapsetmek anlamına da geliyor.

KIYAMET GİBİ

Geçtiğimiz günlerde Rusya’nın devlet haber sitesi Sputnik News, yayınladığı haberde Rus gemilerinin İstanbul Boğazı’nın Karadeniz tarafında bekletildiğini iddia etti. Rus Deniz Kuvvetleri Emekli Komutanı Viktor Kravchenko ise, Ria Novosti ajansına verdiği demecinde, “Türkiye’nin İstanbul Boğazı’nı tek taraflı olarak Rus gemilerine kapatması uluslararası hukukun ihlali olur” diye konuştu. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da, bir TV programında “Bir Türk uçağı düşürülürse bu durumda Türkiye Karadeniz’e açılan boğazlarını kapatır mı?” sorusunu, “Siz kesinlikle kıyamet senaryosunu kuruyorsunuz. Bize göre şu anda Türk yönetiminin ne yapacağını öngörmek ve anlamak zor. Ama gelin kıyamet gibi senaryoları tartışmayalım, konuşmayalım” şeklinde yanıtladı.

TİCARİ MİSİLLEM

Mütekabiliyet çerçevesinde Rusya’nın ticari veya askeri gemilerini gümrüklerde bekletebilecek olan Türkiye’nin diğer büyük darbesi ise Rus doğalgazı olacak. Türkiye yıllık doğalgaz ihtiyacının yüzde 55’lik kısmını Rusya’dan alıyor ve bunun için de yaklaşık 25 milyar dolar ödeme yapıyor. Bu da hemen hemen yaklaşık 3. Havalimanının ihale bütçesi kadar. Eğer Türkiye doğalgaz alımını durdurursa bu durum Rusya’da ekonomik krizin 2016 yılında da devam etmesini sağlayan en büyük etkenlerden birisini oluşturacak.

TÜRKİYE BOĞAZLARI KORUMAYA ALACAK

Türkiye, bir taraftan Kanal İstanbul projesinin teknik şartnamesini hazırlarken, diğer yandan Montrö Anlaşması’ndaki serbest geçişliği azaltmak için çalışmalarına başladı. Anlaşmadaki boğazdan serbest geçiş prosedürünü değiştirmeyi planlayan Türkiye, çevre koruma ilkesini yenileyerek gemilerin geçişini güvenli bir şekilde Kanal İstanbul’dan yaptıracak.