ABD ve Rusya anlaştı! Esad nefes alacak

Washington ile Moskova, “Suriye Devlet Başkanı Esad’ın görevde kalması”, “İran’ın sınır bölgelerinden uzaklaştırılması” ve “güvenli bölgelerin inşa edilmesi” konularında anlaşmaya vardı

ÇETİNER ÇETİN Ankara

G20 Zirvesinde sürpriz bir şekilde Suriye konusunda anlaşan ABD ve Rusya’nın bu ülkedeki nüfuz alanlarının sınırlarını belirlediği ortaya çıktı. Türkiye gazetesinin ulaştığı anlaşmanın ayrıntıları oldukça dikkat çekici. Diplomatik kaynaklardan alınan bilgilere göre, Suriye üzerindeki Rusya-Amerika anlaşması sınır güvenliği ve nüfuz paylaşımı konularında önemli ayrıntılar içeriyor. Söz konusu anlaşma üç esasa dayanıyor: Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın görevde kalması, İran’ın sınır bölgelerinden uzaklaştırılması ve güvenli bölgelerin inşa edilmesi için Moskova ile birlikte çalışılması. Kaynaklar, plan üzerindeki çalışmanın, ABD’nin DEAŞ ile mücadele temsilcisi Brett McGurk’un gözetiminde aylar önce başladığını ifade ediyor. Söz konusu plan, Rusya ile doğrudan iş birliği yapılarak Suriye’de pay ve nüfuzun tevzi edilmesi hususunun en ince detaylarını ele alıyor.
ESAD NEFES ALACAK
Bahsi geçen bölgelerin Rus-Amerikan anlaşma taslağının başında yer aldığını belirten diplomatik kaynaklara göre, Ürdün sınır hattı Suriye rejimine verilecek. Bu, rejime ekonomik olarak nefes aldırmakla birlikte siyasi bir anlaşmaya varılması durumunda Körfez ülkeleriyle ticari ilişkilere yeniden başlama imkanı da sağlayabilir. Kaynaklardan alınan bilgilere göre, bugün daha karmaşık bir yapıda olan İsrail ile sınır konusunda ise Hizbullah’ın hattan uzaklaştırılması bağlamında bir ısrar var. Bu bağlamda Amerika ile İsrail’in görüşleri arasında farklılıklar bulunuyor. Nitekim Washington, Rusya veya rejimin mevcudiyetine itiraz etmezken (İran milisleri olmadan) İsrail’in ise bu konuda büyük çekinceleri bulunuyor.
ABD UZUN SÜRE BÖLGEDE
Irak ile sınır üzerindeki nüfuz konusunda ise Deyrizor harekâtının rejime bırakılması düşünülüyor. ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson ile Savunma Bakanı James Mattis buna itiraz etmiyor. Amerika destekli güçler Suriye’nin el Cizire bölgesini kontrol ederken bu bölge; Rakka, Fırat, Kobani ve Tel Abyad’ı kapsıyor. Bu tablo ABD’nin uzun süre daha bölgede olacağını ortaya koyuyor. Ayrıca, ABD’nin önümüzdeki 3 yıl içinde 7 üssünü bölgede daha aktif hale getireceği belirtiliyor.
PLANDA İRAN ENDİŞESİ
Diplomatik kaynaklara göre DEAŞ’tan kurtarılan bölgeleri kontrol altında tutmak, Rus planına dayalı ve daha sonra mültecileri barındırabilecek güvenli bölgelerin inşası için Amerika ile Rusya arasında doğrudan askerî bir koordinasyon söz konusu olacak. Mültecilerin geleceğine ABD ve Rusya’nın tek başına karar vermiş olması Ankara’da rahatsızlık oluştururken, anlaşmadaki en dikkat çekici nokta ise İran’ın bu planı sabote etme ihtimali. Plan, Moskova’yı İran aleyhine güçlendirmesi ve İran’ı Irak sınırından uzaklaştırmasından dolayı Tahran’ı hedef alıyor.