Maaşta kesinti başlıyor

İlk etapta bin ve üzeri istihdamı olan özel sektör çalışanları (45 yaşını aşmamış olanlar) sisteme girecek. İsteyen cayacak, kalanlara yüzde 25 devlet katkısı ve bin lira teşvik sağlanacak. Maaşların yüzde 3’ü, BES payı olarak kesilecek. En düşük kesinti, 53 TL olarak asgari ücretlilerden yapılacak. BES’e giren asgari ücretli, 104 liralık zammı 51 lira olarak hissedecek

1-Uygulama kimi kapsıyor?
İşverenler, 45 yaş altı bütün çalışanlarını zorunlu olarak BES’e sokacak. Yeni uygulama ilk olarak 1000 ve üzeri çalışanı olan şirketlerden başlayacak. 1 Nisan-1 Eylül arası 250-1000 çalışanı olan işletmeler ile kamu şirketleri, 1 Eylül-1 Ocak 2018 arası 100-249 çalışanı olan işletmeler, 1 Ocak 2018’den itibaren de 50-100 çalışanı olan işletmeler devreye girecek. 2017’nin sonuna kadar 20 milyon çalışanın yaklaşık yüzde 30’u BES’e girecek.

2-Sistemden çıkış nasıl?
Sisteme giriş zorunlu, çıkış serbest olacak. Bu husus “cayma hakkı” olarak tanımlandı. Çalışanlar, isterse 2 ay sonra cayma hakkını kullanarak sistemden çıkabilecek ve bu süreçte yatırılan primleri iade alabilecek.

3-Maaştan kaç TL kesilecek?
Çalışanın kazancının yüzde 3’üne karşılık gelen tutar her ay başında kesilip BES’e aktarılacak. Asgari ücretli çalışan için, maaştan aylık 50 lira kesilecek. Aylık kazanç 2000 liraysa, BES kesintisi 60 lira olacak. Otomatik katılım için aylık en yüksek kesilecek tutar, 321 TL olarak belirlendi. Bu rakam 10.700 TL ve üzeri aylık alanlar için geçerli.

4- Devlet katkısı nasıl olacak?
Üç tür katkı mevcut. Birincisi; maaşlardan kesilen katkı paylarına devlet yüzde 25 ekleyecek. Yani her ay 100 lira kesilecekse, devlet 25 lira katkı verecek. İkincisi; cayma hakkını kullanmayıp sistemde kalan çalışanlara, ikinci ayın sonunda bin lira daha ilave katkıda bulunulacak. Üçüncüsü; emeklilik hakkını elde eden çalışanların, birikimlerini en az 10 yıllık gelir sigortasına yatırmaları hâlinde, bu birikimin yüzde 5’i kadar daha katkı yapılacak.

5-İşverenlerin sorumluluğu?
İşveren, kendisinin seçeceği emeklilik şirketi ile sözleşme yapacak. Her ayın başında, çalışanların maaşından BES için kestiği tutarı buraya aktaracak. İşveren, her bir çalışanından birikimlerini değerlendirmek istediği fon tercihini soracak. Çalışan seçim yapmazsa, tercih işverene kalacak. Patronun yapacağı her bir ihlal için para cezası kesilecek.

6- Çalışan işten ayrılırsa?..
Başka bir iş yerine geçmezse bile, emeklilik planı sürdürülebilir. Başka bir iş yerine geçer ve orası da otomatik katılım kapsamında ise, emeklilik planındaki birikimleri buraya aktarılacak. Yeni iş yeri otomatik katılım kapsamında değilse, çalışan isterse, eski iş yerindeki planına devam edebilecek. Çalışan işten ayrılması durumunda emeklilik şirketine bildirim yapılacak.

7-Ne zaman emekli olurum?
Sistemde en az 10 yıl kalan ve 56 yaşını dolduran herkes, emekliliğe hak kazanacak. Çalışan, daha yüksek emekli maaşı alabilmek için, belirlenenden daha yüksek bir oranda kesinti talebinde bulunabilecek. Katkı payı ödemeye azami 3 ay ara vermeyi talep edebilecek. İşverenden ve çalışandan giriş aidatı, yönetim gideri gibi hiçbir ödeme istenmeyecek.