Swap işlemi caiz mi, faiz içerir mi?
Swap işlemi caiz mi, faiz içerir mi?
Günümüzde finans piyasalarında yaygın olarak kullanılan swap işlemlerinin dini hükmü, faiz hassasiyeti bulunan vatandaşlar tarafından merak ediliyor. Genellikle faiz ve döviz kurlarındaki değişimlerden kaynaklanan risklere karşı korunmak amacıyla kullanılan swap, "varlıkların değiş tokuşu" anlamına gelir. Peki, swap işlemi caiz mi, faiz içerir mi?
Bankacılık Uygulamalarında "fâiz swap sözleşmeleri" ve" para swap sözleşmeleri" olmak üzere iki farklı swap işlemine görülmektedir. Faiz swap sözleşmesinde taraflar, belirli bir vade için, faiz ödemelerini karşılıklı olarak değiştirirler. Faizler iki tarafın anlaştığı bir anapara tutarı üzerinden hesaplanır. Faiz swap işleminde anaparalar hiçbir şekilde el değiştirmez. Başka bir ifadeyle taraflar, krediyi aldıkları piyasalara karşı anapara yükümlülüklerini kendi üzerlerinde tutarken yalnızca faiz ödeme yükümlülüklerini karşılıklı olarak takas ederler. Böylece her bir taraf, diğer tarafın ilgili piyasaya yapması gereken faiz ödemesini üstlenir.
Borsa’da açığa satış işlemi yapmak caiz mi?
Fâiz swapının başta gelen amaçlarından biri, dalgalı faiz ödemeli borcu, sabit fâizli borca çevirerek ya da tersini uygulayarak yüksek tutarda fâiz ödemelerinden kurtulmaktır. Fâiz swap sözleşmeleri genellikle farklı kredi değerliliğine sahip taraflar arasında yapılır. Kredi değerliliği düşük olan taraf, kredi değerliliği yüksek olan tarafa bir bedel (swap primi) öder. Bu işlem sonucunda her iki taraf da kredi maliyetlerini ucuzlatmış olurlar. Para swapına gelince, iki taraf arasında belirlenen tutarda bir para biriminin başka bir para birimi ile değiştirilmesi ve belirli bir süre sonunda değiştirilen anaparaların geri ödenmesini içeren bir sözleşmedir.
Swap işlemi caiz mi, faiz içerir mi?
PARA SWAPI AŞAMALARI
Para swapı sözleşmesi üç aşamada gerçekleşir: Birinci aşamada, taraflar, farklı döviz cinsinden anaparaları, sözleşmenin yapıldığı tarihte üzerinde anlaştıkları kur üzerinden (genelde carî kur) değiştirirler. İkinci aşamada swap sözleşmesi süresince değişimi yaptıkları anaparaların fâizlerini karşılıklı olarak değiştirirler. Üçüncü ve son aşamada ise, taraflar önceden kararlaştırılan kur üzerinden anaparaları karşılıklı olarak geri verirler. Görüldüğü üzere, bir swap işlemi biri spot ikisi de (fâiz ve anapara) forward olmak üzere üç işlemden oluşmaktadır.
SWAP İŞLEMİ DİNEN CAİZ MİDİR?
Faizin dinen meşrû olmaması sebebiyle "faiz swapı" câiz değildir ve bu nedenle faiz hassasiyeti olan vatandaşlar için uygun değildir. Döviz swapında da fâiz swapı var olduğundan yine işlem meşrûiyetini yitirmektedir. Faiz takası olmaksızın spot işlemle değiştirilen para birimlerinin belli bir vadede başta anlaşılan bir kur üzerinden yeniden değiştirilmesi işlemi ise forward işlemin hükmünü alır. Ancak işlemin caiz olması için spekülasyon amacı taşımaması ve ticari faaliyetlerden doğan kur riskine karşı korunma amacıyla yapılması gereklidir.