CIA ajanı Nixon Saddam Hüseyin'i anlattı

CIA ajanı John Nixon, Saddam Hüseyin'i sorgulayan ilk kişiydi. Aynı zamanda Bush ile de görüşme yapmış olan Nixon, iki ismi kıyasladı.

Saddam Hüseyin 2003 yılında yakalandığında, ABD'nin Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), yakalanan kişinin gerçekten Irak'ın eski lideri olup olmadığına karar verecek ve onu sorgulayacak bir kişiye ihtiyaç duyuyordu. O kişi John Nixon'du.

BBC Türkçe'nin haberine göre, hem Bush'un hem Saddam Hüseyin'in elini sıkmış olan nadir insanlardan biri olan Nixon, Bush'tansa Saddam'la vakit geçirmeyi tercih edeceğini söylüyor.

"SİYASETÇİLER, NEDEN BÖYLE DAVRANDIKLARINI SORARDI"

Saddam'ın devrilmesinden sonra Irak'ın başına gelenler ise Nixon'ı "utandırıyor."

Nixon, DEAŞ gibi gruplara bakınca Saddam'ın iktidarda kalmasının bölge için daha iyi olabileceğini düşünüyor.

Nixon 1998 yılında CIA'e katıldığı günden beri Saddam hakkında çalışmalar yürütüyordu. 2011'de CIA'den ayrılan Nixon'un görevi, dünyadaki liderleri analiz etmekti.

"Bir kriz anında siyasetçiler bize gelir, karşılarındaki kişinin kim olduğunu, ne istediklerini, neden böyle davrandıklarını sorardı" diye anlatıyor işini Nixon.

Saddam Hüseyin'in çok sayıda dublör kullandığı söylentisi o sıralarda yaygındı. Ancak Nixon, "Onu gördüğüm anda aklımda tek bir şüphe kalmadı" diyor:

"Onunla konuşmaya başladığımda, yıllardır masamda duran kitabın kapağındaki bakışı gördüm yüzünde."

"GÖRDÜĞÜM EN KARİZMATİK İNSANLARDAN BİRİYDİ"

Saddam Hüseyin'i sorgulama görevini de alan Nixon, devrik liderle ilk uzun sorguyu gerçekleştiren kişi oldu. Sorgu günlerce sürdü.

"Başkanı sorgulamak: Saddam Hüseyin'in sorgusu" adlı kitabın yazarı olan Nixon, Saddam Hüseyin'i "çelişkilerle dolu" diye tanımlıyor.

Örneğin, ABD medyasının gösterdiğiyle çelişen bir şekilde Saddam Hüseyin'in insani yanını gördüğünü söylüyor:

"Gördüğüm en karizmatik insanlardan biriydi. İstediği zaman etkileyici, hoş, komik ve nazik olabiliyordu."

Ama bazen de çok daha karanlık yüzünü gösteriyordu: Kaba, kibirli, edepsiz ve kötü kalpli - hatta sinirlendiği zaman korkunç.

"Sorgularımda iki veya üç kere bu kötü yüzünü gördüm" diyor Nixon.

Sorgu sırasında Saddam Hüseyin küçük ve izbe bir odada serbest bir şekilde tutuluyor ve katlanabilir metal bir sandalyeye oturtuluyordu.

Odada ise Nixon'un dışında yalnızca bir yalan makinesi operatörü ve bir tercüman bulunuyordu.

"EN ÖNEMLİ KONU, KİTLE İMHA SİLAHLARIYDI"

Konuşmak zorunda olduğu konuların bir kısmı CIA tarafından belirlenmişti fakat bunların dışında da istediğini anlatmasına imkan tanınıyordu:

"Saddam'dan cevaplar almak zorunda olduğumu biliyordum. CIA çalışanlarına kaynakları nasıl sorgulamak gerektiği ve onların nasıl birer potansiyel araca dönüştürülebileceğini öğretiyor. Ama dikkatli olmanız lazım. En önemli bilgiyi alma ihtimalini, konunun başka yerlere sapmasına izin vererek imkansız hale getirmek istemezsiniz. Sorguda en önemli konu, kitle imha silahlarıydı."

"BEYAZ SARAY'IN BİLMEK İSTEDİĞİ TEK ŞEY"

ABD ve İngiltere, Irak'ın işgalinde ana gerekçe olarak ülkede kitle imha silahları bulunduğu iddiasını kullanmıştı.

Nixon, "Beyaz Saray'ın bilmek istediği tek şey buydu" diyor.

Fakat Nixon, Saddam Hüseyin ve danışmanlarıyla yaptığı görüşmelerle bu konudaki araştırmalarının ardından Saddam Hüseyin'in ülkenin nükleer silah programını yıllar önce terk ettiği ve tekrar başlamaya da niyeti olmadığını fark etti.

Bu bulgu, Nixon ve çalışma arkadaşlarının "başarısız" olarak görülmesine yol açtı.

BUSH'TANSA SADDAM'LA VAKİT GEÇİRMEYİ TERCİH EDERİM

Nixon, beş yıl boyunca Başkan George W. Bush ile görüşmeye davet edilmedi. Ancak 2008 yılında FBI'ın Saddam Hüseyin hakkındaki bulgularından sonra Bush ile görüştü.

Nixon'un Bush hakkındaki görüşleri ise epey sert. Hem Bush'un hem Saddam Hüseyin'in elini sıkmış olan nadir insanlardan biri olan Nixon, Bush'tansa Saddam'la vakit geçirmeyi tercih edeceğini söylüyor.

"POLİTİKA İSTİHBARATI GÖLGEDE BIRAKIYOR"

Bush'u gerçeklikten kopuk olarak tanımlayan Nixon, danışmanlarının da Bush'un etrafında toplanıp kayıtsızca kafa sallamaktan başka bir şey yapmadığını belirtiyor:

"Eskiden CIA olarak söylediklerimizin önemsendiğini ve başkanın bizi dinlediğini zannederdim. Ama sonra gördüm ki ne dersek diyelim politika istihbaratı gölgede bırakıyor."

Saddam'ın devrilmesinden sonra Irak'ın başına gelenler ise Nixon'ı utandırıyor.

Bush yönetiminin Saddam'ın devrilmesinin ardından neler yaşanabileceğine dair hiçbir fikri olmadığını söyleyen Nixon, DEAŞ gibi gruplara bakınca Saddam'ın iktidarda kalmasının bölge için daha iyi olabileceğini düşünüyor.