28 yıl sonra Kara Pazartesi

Dünya 28 yıl sonra ikinci bir 'Kara Pazartesi' yaşadı. Çin'de başlayan büyük satış dalgası dünya piyasalarını vurdu.

Çin'de başlayan büyük satış dalgası dünya piyasalarını vurdu. Önlemlere rağmen dindirilemeyen panik havası 19 Ekim 1987'de yine Asya'dan başlayarak dünyaya yayılan 'Kara Pazartesi'ni bir kez daha yaşattı. Yüzde 9'a yakın kayıp yaşayan Çin borsası önce Asya'daki tüm piyasaları etkiledi. Şanghay Bileşik Endeksi, günü yüzde 8.49 düşüşle 3 bin 209 puandan kapattı. Bu çöküşün etkisiyle Japonya'da Nikkei 225 yüzde 4.61 düşüşle 18 bin 540 puandan kapanırken, Hong Kong'daki Hang Seng Endeksi'nde kayıp yüzde 5.8 oldu. Asya'daki bu düşüş 2007'den bu yana yaşanan en kötü gün olarak tarihe geçti. Borsalardan çıkan paranın bir bölümü Japon Yen'ine bir bölümü de ABD tahvillerine gitti.


1994 KRİZİNE BENZETİLDİ
1994'teki Asya finansal krizini hatırlatan ve endişeye neden olan bu dalga piyasalar açılır açılmaz Avrupa'yı ve Türkiye'yi de vurdu. Avrupa 2009'dan bu yana en sert düşüşü yaşadı. Borsa İstanbul yüzde 3.33 gerileyerek günü 71 bin 341 puandan kapattı. Endeks gün içinde 96 bin 797 puanı da gördü. Almanya borsası ocaktan bu yana ilk defa 10 binin altını gördü. Londra borsası ise 2013'ten bu yana ilk kez gün içinde 6 bin puanın altını gördü. Avrupa hisselerindeki kayıp da 500 milyar doları aşmış oldu. Frankfurt'ta DAX endeksi günü yüzde 4.52 azalışla 9.667 puandan, Londra'da FTSE 100 endeksi yüzde 4.41 kayıpla 5.914 puandan, Paris'te CAC 40 yüzde 5.32 düşüşle 4.384 puanla günü kapattı. Dünyanın günlük değer kaybı da 2 trilyon doları aştı.


ÇİN'DEN AÇIKLAMA GELDİ
Piyasalardaki büyük dalgalanmanın ardından Çin Planlama Ajansı bir açıklama yaptı. Açıklamada "Çin ekonomisi önünde çeşitli zorluklar ve engeller var; aşağı yönlü baskılar belirgin olmaya başlıyor" denildi. Ancak ajans, ekonomik büyümenin makul bir aralık içinde gerçekleşeceğini, yılın ikinci yarısında istikrarlı büyüme beklendiğini de kaydetti. ABD borsaları da salgının yayılmasıyla sert düşüşler yaşadı. Dow Jones yüzde 2.51 düşüşle 16.046 seviyesine, S amp;P 500 yüzde 3.32 gerilemeyle 1.905 seviyesine, Nasdaq ise yüzde 2.82 düşüşle 4.573 seviyesine indi.


BRENT PETROLÜ 43 DOLARI DA GÖRDÜ
Brent petrolünün varil fiyatı da 2009'dan bu yana ilk defa 45 doların altına indi. Çin'de yaşanan ekonomik yavaşlamanın talebi azaltacağı endişeleri ve küresel arz fazlasının devam etmesi nedeniyle 43 dolar seviyeleri bile görüldü. ABD ham petrolünün varil fiyatı da 93 sent düşerek 39.52 dolara indi. Gün içerisinde 39 dolara kadar düşen fiyatlar da Şubat 2009 seviyesinde.


GÜVENLİ LİMAN ALTINA TALEP ARTTI
Yatırımcılar bir yandan piyasalardan çıkarken bir yandan da 'güvenli liman' altına yöneldi. Altının gram fiyatı en son 2011 yılının eylül ayında 110 liranın hemen üzerini görmüştü. Dün de 111.29 liraya kadar yükseldi. Bin 160 dolar seviyesinden güne başlayan altının ons fiyatı da gün içinde bin 165 dolara kadar yükseldi. Daha sonra bin 158 dolara geriledi.


KORKU ENDEKSİ REKORA GİDİYOR
Piyasaların korku endeksi olarak bilinen VI X Endeksi büyük bir sıçrama yaptı. Çin ve piyasalara etkisi endeksi Ocak 2009'dan bu yana en yüksek seviyesine taşıdı. Küresel krizi tetikleyen Lehman Brothers'ın batışından bu yana yüzde 67 eriyen endeks. Tekrar o günlere döndü. S amp;P 500'ün hazırladığı endeks yatırımcının korku seviyesini ve potansiyel kayıplarının ne kadarını hedge edeceğini gösteriyor.


19 EKİM 1987'DE DE OLMUŞTU
19 Ekim 1987'de Hong Kong'da başlayan ve kısa sürede Avrupa ve dünyaya yayılan düşüş trendi ertesi gün manşetlere 'Kara Pazartesi' olarak yansıdı. 'Kara Pazartesi'nde ABD Dow Jones endeksi bir günde hatta sadece bir seansta yüzde 22.61 değer kaybetmişti. (Sabah)