Önder Çelik İSTANBUL
Türkiye’de tasarruf eden bireylerin yarıya yakını birikimlerinin en azından bir kısmını finansal sistem dışı -yastık altı gibi- araçlarda saklarken, gençler ve çalışan kadınlar diğer gruplardan daha fazla tasarruf ediyor. ING Bank’ın üç yıldır gerçekleştirdiği ‘Türkiye’nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması’nın sonuçlarına göre, Türkiye’de tasarruflar 90’lı yıllardan itibaren düşmeye başladı. 1990-1999 arasında yüzde 21.2 olan tasarruf sahipliği, 2002-2012 arasında yüzde 15.2’ye geriledi. 2012 sonrasında ise yüzde 10-15 aralığında seyretti. Bu oranlar yüzde 17.2’lik tasarrufa sahip Sahraaltı Afrika’nın bile gerisinde kalırken, dünya genelinde tasarruf sahipliği yüzde 23.2 düzeyinde gerçekleşti. En yüksek tasarruf sahipliği ise yüzde 31.9 ile Doğu Asya’da görüldü.
Tasarrufun belirleyici sebepleri arasında gelir öne çıkıyor. Gelir seviyesi 3 bin TL ve üzerinde olan bireylerin yüzde 40’ı tasarruf ettiğini belirtirken, düşük gelir grubunda bu oran yüzde 6’da kalıyor. 18-34 yaş arasındaki genç bireyler yüzde 16.2 ile en çok tasarruf yapan grup olurken, gençler daha çok yatırım amaçlı, evlilik, tatil, cep telefonu gibi özel harcamaları için tasarruf ediyor. Kadınların sadece yüzde 9’u tasarruf ederken bu oran erkeklerde yüzde 16’ya çıkıyor. Kadınların işgücüne katılımı ile tasarruf etme eğilimleri de artıyor. Düşük gelir grubuna sahip çalışmayan kadınlarda tasarruf oranı yüzde 5 seviyesiyle erkeklerin altındayken, aynı gelir grubundaki çalışan kadınlarda tasarruf yüzde 10’un ve erkeklerin üzerinde gerçekleşti. Çalışan kadınların BES’e katılımları da daha yüksek. 

Çocuklar sabırla para biriktirecek
Araştırmanın 3 yıllık sonuçlarının değerlendirildiği toplantı; ING Bank Bireysel Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Barbaros Uygun, Sabancı Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Alpay Filiztekin ve ING Bank Başekonomisti Muhammet Mercan’ın katılımıyla gerçekleşti. Toplantıda konuşan Barbaros Uygun, tasarruf ürünü Turuncu Hesap ile yaklaşık 5 yılda 1.3 milyon müşteriye ulaştıklarını belirterek, orta vadede 2 milyon kişiye ulaşmayı hedeflediklerini söyledi. Toplam bireysel TL mevduatın içinde Turuncu Hesap’ın payının yüzde 50’yi geçtiğini kaydeden Uygun, “Eğitimin tasarruf üzerinde önemli bir etkisi olduğundan ve tasarruf bilincinin küçük yaşlarda oluştuğu görüşünden yola çıkarak Turuncu Damla sosyal sorumluluk programımızla da ilkokullara gidiyoruz. Yaklaşık 20 bin öğrenciye ulaşan programımızla çocukların tasarruf davranışlarını güçlendirmek amacıyla gelecek odaklı davranış, limitli kaynaklar, cazip ürüne karşı durabilme, istek ve ihtiyaçlar, bütçeleme, sabırlı davranma ve grup kararları alabilme konularında bakış açılarını geliştirmelerine yardımcı olacak bir eğitim veriyoruz” dedi.