Türkiye İnsan Hakları Mahkemesi geliyor

AYM'nin iş yükünü azaltmak için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) benzeri bir yapının oluşturulması gündemde.

YÜCEL KAYAOĞLU
30 bini aşan bireysel başvuru nedeniyle asıl işini yapamaz hale gelen Anayasa Mahkemesi'nin(AYM) iş yükünün azaltılması için AK Parti iki ayrı formülü tartışmaya başladı. Üzerinde çalışılan formüllerin ilki, bireysel başvuruların Anayasa Mahkemesinin gündemine gelmeden önce bir ara komisyonda değerlendirilmesi. Bu komisyon bazı başvuruları eleyerek gerekli gördüklerini AYM'ye gönderecek. İkinci formül ise, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) benzeri bir mahkemenin oluşturulması. Bu formüle göre, bireysel başvuruları sonuçlandırma yetkisi insan hakları mahkemesine verilecek. Başvuruların ele alınacağı ara komisyonun kurulması için yasa değişikliği yeterli olacak. Ancak AİHM benzeri mahkeme için Anayasa değişikliği gerekiyor. AK Parti kurmayları kısa vadede Anayasa değişikliğinin zor olduğunu belirterek, ara komisyon formülünün hayata geçirilmesinin daha büyük ihtimal olduğunu dile getiriyor.
DAVUTOĞLU: "FİLTRE" GELİYOR
Başbakan Ahmet Davutoğlu, "Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) bireysel başvurunun kaldırılacağı" yönündeki iddiaları yalanlayarak, sadece aşırı iş yükünden dolayı düzenlemeye gidileceğini vurguladı. Bir kısmı arabuluculukla çözülebilecek meselelerin bile AYM'ye gönderildiğini ve 30 bin dosya biriktiğini kaydeden Davutoğlu, "Bireysel başvurudan herhangi bir rahatsızlık duymamız söz konusu değildir" ifadesini kullandı. AYM'nin bütün dosyalara bakmak için örgütlenen bir mahkeme olmadığını vurgulayan Davutoğlu, "Eğer işlevini engelleyecek bir iş yükü ile karşılaşması durumunda Anayasa Mahkemesi kendi tedbirini alır. Bu tedbirler bir filtreleme, süzgeç, tasnif gibi süreçler AYM'nin kendi iç mekanizmaları ile olacak" ifadelerini kullandı.

16 bin dosya hala bekliyor

EBRU KARATOSUN-ANKARA
Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 33 bin 569 bireysel başvuru, yüksek mahkemenin iş yükünün ne kadar ağır olduğunu ortaya koydu.
2012'de bin 342, 2013'te 9 bin 897, 2014'te 20 bin 578 ve 2015 yılında ise şu ana kadar bin 752 bireysel başvuru gerçekleştirildi. 16 bin 606 dava dosyasının karara bağlanırken, mahkeme önünde halen derdest dosya sayısı 16 bin 952. Yapılan başvuruların önemli çoğunluğu, adil yargılanma hakkı, uzun yargılama şikayetleri ve mülkiyet hakkına ilişkin davalardan oluştu. Bireysel başvuru sayesinde Ergenekon tutuklularından İlker Başbuğ, Levent Ersöz, Veli Küçük ve Dursun Çiçek gibi öne çıkan isimler tahliye oldu. Yine Balyoz davasında Anayasa Mahkemesi, 230 sanığın yaptığı bireysel başvuruyu değerlendirerek, oybirliği ile yeniden yargılanmasına karar verilmişti. Askeri Casusluk Davası'nda da çok sayıda sanık bireysel başvuru sayesinde tahliye edildi.