CHP'nin 1 Kasım seçimleri için hazırladığı "Önce Türkiye" başlıklı seçim bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı. Yeni bildirge, CHP'nin 7 Haziran seçimlerinde açıkladığı bildirgeye göre bazı önemli değişiklikleri bünyesinde barındırıyor. 


Haziran seçimlerinde kamuoyuyla paylaşılan bildirge 200 sayfadan oluşurken, yeni bildirge "Önce Türkiye" başlığı altında 227 sayfadan oluşuyor. 


Önceki bildirgede de bulunan "Kürt Sorunu" başlığı, yeni bildirgede daha geniş yer buldu.  


Toplumsal ayrışmanın arttığına dikkati çekilen başlıkta, "Kürt sorunu" bir demokrasi eksikliği sorunu olarak vurgulandı. 


Sorunun çözümü için daha fazla özgürlük, demokrasi ve hukuk devleti anlayışının egemen kılınması gerektiği savunulan yeni bildirgede, sorunun çözüm yerinin TBMM olmasının sağlanacağı vurgulandı. 


Dersim arşivlerinin tarihçilerin erişimine açılması, Madımak Oteli'nin "Hoşgörü Müzesi" yapılması, Diyarbakır Cezaevi'nin ise İnsan Hakları ve Demokrasi Müzesi'ne dönüştürülmesi vaatleri her iki bildirgede de yer aldı. 


YÖK'ü kaldırmayı vadeden CHP, ayrıca 4 yılı ortaöğretimden oluşan 1+8+4 eğitim sisteminin hayata geçirilmesi vaadini de korudu. 


Akreditasyon uygulamasını kaldırma sözü


CHP yeni bildirgesinde bazı medya kuruluşlarına uygulandığını belirttiği akreditasyon uygulamasına son vereceğini açıkladı. 


Bildirgede, "Kamu kuruluşlarının medyaya keyfi akreditasyon dayatmasına son vereceğiz. Basın toplantısı ve gezi gibi etkinliklere tüm medya kuruluşlarının nesnel ölçütler çerçevesinde davet edilmesini güvence altına alacağız" denildi. 


Taşeron sözü ve asgari ücret miktarı değişmedi


CHP, önceki seçim bildirgesinde yer alan asgari ücret oranı ile taşeron uygulamasının kaldırılması sözünü de korudu.


Yeni bildirgede asgari ücretin yine vergilerden arındırılmış net bin 500 lira olacağını açıklayan CHP, kamuda alt işveren ve redevans uygulamasına son verilerek, tüm taşeron işçilerin kadrolu olacağı sözünü tekrarladı.


Futbolseverler unutulmadı


CHP'nin öncekinde de yer almasına karşın, "Önce Türkiye" başlıklı ve gençlere adanan yeni bildirgesinde en fazla dikkati çeken konu ise Passolig'in kaldırılması sözü oldu.


CHP bildirgesinde, futbol seyircisini "rant kapısı olarak gören, potansiyel suçlu olarak damgalayan" e-bilet ile Passolig'in kaldıracağı vaadinde bulunuldu. 


Parti önceki bildirgede de yer alan Gençlik ve Spor Bakanlığı merkez teşkilatında çalışan personelin tamamının 40 yaş altında olacağı vaadini yineledi. 


"Lise Kart"


CHP, önceki bildirgede olduğu gibi Aile Sigortası Programı kapsamında verilen eğitim yardımlarını üniversiteyi kazanamayan yoksul gençler için aylık 240 liraya kadar üniversiteye hazırlık desteği vereceğini açıkladı. 


Üniversite harçlarını tamamen kaldırmayı vadeden CHP, 25 yaş altındaki tüm gençler için, ulaşımda, kültür ve sanat etkinliklerinde, çeşitli mağaza ve lokantalarda "Gençlik İndirimi" uygulanmasını hayata geçireceğini bildirdi.


Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında düzenleme


CHP öncesi bildirgesinde yer almayan bir düzenleme ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nı Aile ve Çocuk Bakanlığı adı altında icracı bir bakanlık olarak yeniden yapılandıracağını açıkladı. 


Parti, bildirgesinde 18 yaşına gelerek yetiştirme yurdundan ayrılmak zorunda kalan kimsesiz çocuklara, kamu istihdam projelerinde öncelik sağlayacağını belirtti.


Emekliye iki maaş ikramiye yine bildirgede


CHP'nin 7 Haziran seçimlerinde en fazla tartışma konusu olan emekliye dini bayramlarda birer maaş ikramiye sözü bu bildirgede de yer aldı. 


Emekliye, Ramazan ve Kurban bayramlarında birer maaş ikramiye sözü veren CHP, emeklilerden alınan muayene ve ilaç katılım payının da kalkacağını bildirdi. Çalışan emeklilerden kesilen sosyal güvenlik destek priminin önceki bildirgede olduğu gibi kaldırılacağı açıklandı. 


Mazotun litresinde 30 kuruşluk artışa gidildi


Partinin 7 Haziran seçimlerinde çiftçi için açıkladığı 1 lira 50 kuruşluk mazot fiyatı ise yeni bildirgede revize edildi. 


CHP, yeni bildirgede dolardaki artışı öne sürerek kayıt sisteminde bulunan çiftçiler için mazot fiyatını 1 lira 80 kuruş yapacağını bildirdi.


Kamu çalışanlarına sicil affı


CHP'nin "Önce Türkiye" bildirgesinde kamu çalışanlarının ideolojik soruşturmalarla mağdur edilmesine son verileceği vurgulandı.


Kamu çalışanlarına son 13 yılı kapsayacak şekilde sicil affı getireceğini açıklayan CHP, AB'deki uygulamaları örnek alarak Yolsuzlukla Mücadele Kurumu kurulacağını açıkladı. 


CHP başka bir yenilik olarak hasta tutuklu ve hükümlülerin cezaevinden tahliyesini yasal teminat altına alacağını da bildirdi.


HSYK'daki değişiklik ve Cumhurbaşkanlığı makamı


CHP iki bildirgesinde de HSYK'nın, Hakimler Yüksek Kurulu ve Savcılık Yüksek Kurulu olarak ikiye ayrılacağını açıkladı. Bir başka korunan başlık ise Cumhurbaşkanlığı makamıyla ilgili oldu.


"Partiler üstü, sembolik yetkilerle donatılmış, yürütme ve yasama üzerindeki etkisi sınırlandırılmış bir Cumhurbaşkanlığı modelini yeniden tesis edeceğiz" denilen bildirgede, Cumhurbaşkanı'nın yargı ve diğer üst düzey bürokrasi atamalarındaki yetkilerinin kısıtlanacağı açıklandı.


7 Haziran bildirgesinde din, mezhep ve inanç farkı gözetmeksizin tüm vatandaşların inanç ve ibadet özgürlüğünü güvence altına alma sözü veren CHP, cemevini ibadethane yapma vaadini de tekrarladı.


Üreten bir ekonomiyi ayağa kaldırarak, yılda en az 1 milyon kişiye istihdam imkanı sağlama ve işsizliğin yüzde 5'in altına indirilmesi sözü de korunan sözler arasında.


Gaziye milletvekili seviyesinde sağlık güvencesi


CHP, 7 Haziran'dan farklı olarak şehit yakınlarıyla ilgili daha fazla düzenlemeyi bildirgesine aldı. 


Başbakanlığa bağlı "Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü" kurma sözü veren CHP, "Hiçbir şehit eşinin, eşi yoksa anne ve babasının ya da gazinin net aylık gelirinin en düşük net memur maaşından aşağı olmamasını güvence altına alacağız" açıklamasını yaptı.


Tüm gazilerin sağlık güvencelerini, milletvekilleriyle eşit seviyeye getireceğini bildiren CHP, şehitlerin 18 yaşından büyük olan ve öğrenci olmayan tüm çocuklarının kamu kurumlarında istihdam edileceğini, gazilere ikinci iş hakkı ve 3 bin günde emeklilik hakkı verileceğini duyurdu.


Er ve erbaş harçlıklarında artış


CHP, yeni bildirgesinde bir başka yeni vaat olarak er ve erbaşlara ödenen aylık harçlıkları artıracağını açıkladı.


Bildirgede, çavuş harçlığının 354, onbaşı harçlığının 340, er harçlıklarının ise 333 liraya yükseltileceği bildirildi.


CHP ayrıca er ve erbaşların işsizlik sigortası primlerinin askerlik sürecince hazineden ödeneceğini, askerlik dönüşü iş bulamayanların ise 6 aya kadar işsizlik ödeneğinden yararlanmalarının sağlanacağını belirtti.


Bildirgede, son beş yıl içerisinde mesken olarak kullanılan ve afet riski taşımayan tüm konutlara bir defaya mahsus olmak üzere imar affı getireceği, ruhsatsız binalara ise ruhsat verileceği vaadi yer aldı.


Mevsimlik tarım işçilerine sosyal güvence


CHP'nin 1 Kasım bildirgesindeki bir başka yenilik ise mevsimlik tarım işçileri ile orman köylülerine yönelik oldu. 


Parti, sayılarının bir milyonu aştığı belirtilen mevsimlik tarım işçilerinin hastalık, iş kazası, meslek hastalıkları, ölüm, emeklilik gibi risklere karşı sosyal güvencelerini sağlama ve prim ödemeksizin genel sağlık sigortasından yararlandırma sözünü verdi. 


CHP, orman köylülerinin sosyoekonomik koşullarını iyileştirmeyi, çalışmalarını da sosyal güvence kapsamına alma vaadini seçim bildirgesine koydu.