Faizi almak ile vermek aynı mıdır?
Faiz, İslâm hukukunda en hassas mali konulardan biri olarak kabul edilir.Günümüzde bu hassasiyet, faizsiz finans anlayışıyla faaliyet gösteren katılım bankacılığı gibi alternatif modellerin ortaya çıkmasına da zemin hazırlamıştır. Peki, faizi almak ile vermek aynı mıdır? Faizi veren de sorumlu mudur?
Faiz, günümüzde daha çok "ödünç verilen paranın getirisi" ve "paranın kirası" şeklinde tanımlanmaktadır. Günümüzde faiz uygulamaları büyük oranda para borçlarında gerçekleştirilmektedir. Halbuki İslam hukûkunda fâiz, yalnızca para borçlarına özgü değildir. Belli nitelikleri haiz ürünlerin borç verilmesi ya da alım satımında faiz olabileceği değerlendirilmektedir.Fâiz, Kur’ân’da açıkça yasaklanmıştır.
Birkaç örneği şöylece sunabiliriz: İslâm hukûkuna göre fâiz meşrû değildir. Fâiz hem Kur’ân-ı Kerîm hem de Sünnet’te açık ve sert bir dille yasaklanmıştır. Birkaç örneği şöylece sunabiliriz: “Fâiz yiyenler, (mezarlarından) şeytan çarpmış kimselerin kalktığı “Fâiz yiyenler, (mezarlarından) şeytan çarpmış kimselerin kalktığı gibi kalkarlar. Bunun nedeni, onların, “alım satım da fâiz gibidir” demesidir. Halbuki Allah alım-satımı helal, fâizi ise haram kılmıştır. Peki, faizi almak ile vermek aynı mıdır?
Murabaha sözleşmelerinde ödemeyi geciktirirsem ne olur, gecikme faizi uygulanır mı?
FAİZİ ALMAK İLE VERMEK AYNI MIDIR?
İslâm dininde fâizi alan, veren, yazan, şahitliğini yapan herkes sorumlu kabul edilmiştir. Meşhur bir rivâyete göre Allah Resûlü (aleyhisselâm) fâiz alana da verene de lânet etmiştir11. Hatta yalnızca fâiz alan ve vereni değil, bunlara yardımcı olanları da günahkâr saymıştır: “Fâiz alana, verene, yazana ve şâhitlerine lanet edilmiştir” yrıca İslâm hukûkunun temel kurallarından birisi de şudur: “Alması haram olanın vermesi de haramdır”
Bununla birlikte zarûret hallerinde fâizle borçlanan kimse (inşallah) günahkâr olmayacağı halde fâizle borç veren günahkâr olacaktır. Örneğin insanın kanını satması ya da kan ticâreti yapması haram iken hastası olup gönüllü olarak kan veren başkasını bulamayan bir kimsenin kan satın alması günah olmaz. Zira zarûretler haramları kısmen mübah kılar.