ÖMER TEMÜR - İSTANBUL

Üretimi yavaşa yavaş durdurulan dizel otomobiller yakıt avantajını da kaybediyor. Motorin fiyatı daha ucuz olduğu ve daha az yaktığı için tercih edilen dizel araçlar, benzine ardı ardına gelen indirimlerle pompadaki en büyük kozunu yitirmek üzere. 

Devlet, 17 Mayıs’tan bu yana eşel mobil sistemi çerçevesinde benzin ve motorinde pompa fiyatlarını sabit tutuyor. Zam ihtiyacını, ÖTV’den karşılıyor. İndirim söz konusu olursa da ÖTV’yi artırıyor. Bu arada, sadece 16 Ağustos’ta ÖTV artışı pompaya yansıdı. Benzin 60, motorin 55 kuruş zamlandı. 

Son dönemde uluslararası piyasalarda petrol fiyatları rekor düzeyde geriledi. Buna döviz kurlarında yaşanan düşüş de eklenince devletin ÖTV’den karşıladığı tutar hafta başında ilk defa sıfırlandı. Geçtiğimiz cumartesi günü benzinde yapılan 17 kuruş indirim ise ilk defa pompaya yansıdı. Ayrıca benzine bugünden geçerli olmak üzere 20 kuruş daha indirim geldi. Bu oran motorinde 27 kuruş oldu. İndirimle birlikte benzinin litre fiyatı İstanbul’da 6,62’ye kadar indi. Eşel mobil sisteminden dolayı motorine gelen indirim ise pompaya yansımadı. Geçen haftaki 17 kuruşluk indirimle birlikte son bir haftada benzinde 37 kuruş pompaya yansırken, dizel fiyatı değişmeyince iki yakıt arasındaki fiyat farkı 65 kuruştan 30 kuruşa kadar düştü. Fark benzin lehine yarı yarıya kapandı. 

Motorine yapılan indirime rağmen hâlen devletin 27 kuruş ÖTV alacağı bulunuyor. Bu da şu anlama geliyor: Benzin ve motorine 27 kuruşluk bir indirim gelirse benzin fiyatı pompaya yansıyacak ancak motorinde ÖTV ihtiyacı karşılanmış olacak. Bir başka değişle benzin fiyatı 6,40’lera kadar gerilirken, motorin 6,37’de sabit kalacak. Bu da her iki yakıtın litre fiyatının neredeyse eşitlenmesi demek. 

DEVLETİN GELİRİ ARTACAK

Peki fiyatlar eşitlenirse ne olur? Tüketiciler motorinin litre fiyatı ucuz olduğu ve daha az yaktığı için dizel araçları tercih ediyor. Bu durumda motorin ucuz yakıt olmaktan çıkacak. Bunun da dizel araç satışlarını kısmen olumsuz etkilemesi bekleniyor. Bu durumda kazanan ise devlet olacak. Şu an trafikte bulunan araçları yüzde 59’unu dizel araçlar oluşturuyor. Dizel fiyatlarını sabit kalmasıyla devletin akaryakıt fiyatlarından aldığı vergi de artacak.

BENZİNLİ YAKITTAN DİZEL MESAFEDEN KAZANIYOR

Benzin 6,99 TL iken 100 kilometrede 7 litre yakıt harcayan araç, kilometre başına 0,489 TL, yani 48,9 kuruşluk benzin yakıyor. 10 bin kilometrede tüketilen benzinin karşılığı ise 4 bin 890 TL’ye karşılık geliyor.

Benzin 6,62 TL’ye düştüğünde, aynı aracın, 100 kilometrede 7 litre yakıt tükettiği varsayıldığında, kilometre başına harcaması 46,6 kuruşa iniyor. Bu durumda benzin tüketimi 4 bin 662 liraya geriliyor. 

Dizel yakıt ile çalışan bir araç ise 100 kilometrede 4,5 litre mazot tüketiyor. Bu durumda kilometre başına 286 kuruş harcıyor. Bu aracın 10 bin kilometrede harcayacağı tutar da 2 bin 860 liraya karşılık geliyor.