Bakü'de tarihle modernizm iç içe

Azerbaycan'ın, tarihle modernizmi harmanlayan sokakları kendinizi masallar ülkesindeymişsiniz gibi hissettiriyor.

Talanlara, katliamlara inat her yıkılış bin dirilişi doğurmuş Azerbaycan'da...
Asırları kucaklayan geçmişinde, 1990 yılı dönüm noktası olmuş. Ülke anayasal cumhuriyetle yönetilen üniter bir devlete sahip. Azerbaycan 1992'de dahil olduğu Birleşmiş Milletler'in yanı sıra 38 uluslararası kuruluşun üyesi. Yirmi beş yıllık özgürlük sürecinde yeni yüzyılın tarihine adını yazdıracak kadar hızlı bir büyüme ve gelişme göstermiş... Geniş bulvarları, modern mimarinin hakim olduğu ciddi yapılara sahip. Medeniyetin göstergesi olan mezarlıklar da son derece bakımlı, yemyeşil ve ışıklı parkları sükûnetin durağı olmuş.


Bakü'de gece gündüzden çok da farklı değil, ışıldayan şehir insanlara uyuma fırsatı vermiyor. Her mutfağa hitabeden restoranları, kültür sanat etkinlikleri ve ticaret merkezleri her an hizmetinizde. Tarihle, modernizmin iç içe geçtiği sokakları size kendinizi masallar ülkesinde hissettiriyor. Yer altı zenginliklerinin getirdiği ekonomik güç ülkenin bütününde etkili. Azerbaycanlıların deyimiyle, "neft", yani petrol ve doğalgaz gelirleri son yıllarda kişi başına düşen milli geliri 10 bin doların üzerine çıkarmış. Petrolden ve doğalgazdan gelen paralar, Azerbaycan'ın gelişimine aktarılıyor.
Haydar Aliyev'in ülkeye miras bıraktığı siyasi ve ekonomik başarı ülkenin her yerinde görülebiliyor. Ziyarette bulunduğumuz Azerbaycan Cumhurbaşkanı yardımcısı Prof. Dr. Ali Hasanov'un sohbeti, gezimiz boyunca bizi yalnız bırakmayan bağımsız milletvekili Doç. Dr. Ganira Paşayeva'nın özverili davranışı bu anlamda birçok şeyi anlatıyor.
Türkiye ve Azerbaycan iş hayatında her zaman olduğu gibi el ele. Bu yüreklerimizi kabartan bir birliktelik. Ziyarette bulunduğumuz Azerbaycan Türk Sanayi ve işadamları Derneği (TÜSİAB) genel başkan yardımcısı Musa Okumuş ve Azerbaycan Türkiye işadamları Birliği (ATİB) Genel Başkanı Cemal Yangın'la yaptığımız sohbetlerden bunu daha iyi anlıyoruz. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler mesleki dayanışma ve güç birliği ile pekiştirilerek kültür bağlarının ve kardeşliğimizin daha da kuvvetlenmesine katkıda bulunmuş.
Türk iş adamları Azerbaycan'ın her yerinde. Nüfusu 9 milyondan biraz fazla olan Azerbaycan için Bakü her şey demek. Zira ülke nüfusunun yüzde 70'i yani 6 milyon insan Bakü'de yaşıyor. Türk iş adamları, yatırımlarının çoğunu bu yüzden Bakü'ye yapmış. TÜSİAB Genel Başkan Yardımcısı Musa Okumuş vatandaşlarımızın kardeş ülke Azerbaycan'ı ziyaret etmesi ve onu daha yakından tanıması gerektiğine dikkat çekiyor. Azerbaycan'ın kalkınmasında Türkiye'nin katkısını anlatan Musa Okumuş, Türk iş adamlarının son 20 yılda Azerbaycan'a 200 milyar dolar yatırım yaptığını anlatıyor. Zira Azerbaycan'a gitmek hiç de zor değil. Pasaport yeterli, vize gerekmiyor. Kalmak için her bütçeye uygun oteller mevcut. Aynı dili konuşan iki millet olarak dil problemi yok. Gezmek, okumak, çalışmak, amaç ne olursa olsun Azerbaycan ın kapıları Türk vatandaşlarına sonuna kadar açık. Böylelikle görev sırası bizlere düşüyor.
ERDOĞAN-ALİYEV DOSTLUĞU
Azerbaycan'a gidecekler için hatırlatmış olalım, Bakü Haydar Aliyev Camii'ni özellikle gece ziyaret etmeli. Sayısız ışığın aydınlattığı cami, tarifi zor bir muhteşemlikte. Geriden baktığınızda külçe altından yapılmış gibi duruyor. Bu cami bir yandan Türk kardeşliğinin abidesi niteliğini taşırken, diğer yandan da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilham Aliyev'in dostluğunu simgeliyor.
Azerbaycan'a gidip içeri şehri (icheri sheher) görmeden dönmek olur mu hiç? Burada tarihi doku korunarak turizm amaçlı restorasyonlar yapılmış. Oturmak için yan yana dizilmiş kafelerden birini tercih edebilirsiniz. Çayınızın yanına gelen çeşitli şeker ve reçeller sizi şaşırtmasın zira bu adet çayını böyle ikram ediyorlar. Yanı başındaki Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi 2000 yılında Unesco Dünya Kütür Mirası Listesi'ne girmiş. Azerbaycan sazlarından olan tar çalgısını mahalli bir sanatçıdan dinlemeden geziniz tam yerini bulmuş sayılmaz. Küçük bir hatırlatma; Azerbaycan'ın ev sahipliğinde Bakü şehrinde 12-28 Haziran 2015 tarihlerinde Avrupa Olimpiyatları gerçekleştirilecek. Şehirdeki hummalı hazırlık çalışmaları Avrupa Olimpiyatları'nın aynı zamanda görsel bir şölene dönüşeceğinin göstergesi. Gezi tarihini bu döneme programlayanlar için bu durum bir ayrıcalık olacak. Azerbaycan için ne anlatsak az kalır. Onu tanımak için görmek koklamak ve yaşamak gerek. Öyle ki Ata mezarları başında dua etmek, acıyla yoğrulmuş kardeşlerimizi kucaklamak, ağlarken ağladığımız, gülerken güldüğümüz bu vatana misafir olmak zaten boynumuzun borcu. Yılların ve zulümlerin getirdiği hasretler ancak bu şekilde dinecektir.

GÖZÜ KAPALI BATI
Bugün halen kanayan bir yara olarak Azerbaycan'ın kalbinde duran bir Karabağ problemi var. Asırlardır devam eden kovma ve göçürme işlemleri neticesinde 2 milyona yakın Azerbaycan Türkü topraklarından kovulmuş, bu topraklar Ermenilere vatan(!) ilan edilmiş. Nahçıvan'ı Ermenistan üzerinden Azerbaycan'a bağlayan karayolu 1992-93 savaşından bu yana kullanıma kapalı. Ermeniler Dağlık Karabag'ı Ermenistan ile birleştiren Laçin Koridoru'nun kontrolünü elinde tutmakta. Batının çizdiği bu coğrafi strateji bütünü, uzaklaştırma ve koparma anlamına gelmekte. Türkiye'nin Orta Asya ve Azerbaycan'la birleşmesini engelleyen bu stratejiyi haritayı önüne alıp bakan sade bir vatandaş dahi çok kolay gözlemleyebilecek. Halen, Azerbaycan topraklarının yüzde 20'si Ermeni işgali altında. Ne acıdır ki dünya bu duruma gözünü ve kulağını kapamış.
?ERMENİSTAN'A?TEKLİF
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2013'te 1915'te hayatını kaybeden Ermeniler için "Başsağlığı" dileyip, tarafsız bir komisyonun vereceği kararların da Türkiye tarafından kabul edilebileceğinin işaretlerini verdi. Ancak Ermenistan bu teklife menfi yaklaştı ve arşivlerini açmak istemedi. Ne yazık ki Batı ülkeleri de Ermenistan'ın kaçak dövüşmesini görmezden geldi. Sözde soykırımın 100. Yılı nedeniyle 2015'te, Ermenistan'da ve dünyanın çeşitli bölgelerinde organizasyonlar tertipleyen Ermenistan, Türkiye'nin ambargoyu kaldırmasını istiyorsa, İşgal ettiği Azerbaycan topraklarından çekilmeli ve 1915 olaylarının tarafsız tarihçiler tarafından gözlemlenip, arşivlerin açılmasını kabul etmelidir.

ERDOĞAN'IN TAVSİYESİYLE YAPILDI
Bakü'deki Haydar Aliyev Cami'nin yapımı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın tavsiyesiyle olmuş. Caminin projesinden mimarisine, malzemelerinden inşasına kadar her safhasında Türkiye var. Açılışını da Erdoğan ile İlham Aliyev birlikte yapacak.
TEŞEKKÜR
Kısıtlı sayfalara Azerbaycan'ı sığdırmak elbette çok zordu. Bir parçada olsa duygularımı paylaşmanın ve kardeş ülke Azerbaycan'ı sizlere anlatmış olmanın mutluluğunu yaşamaktayım. Azerbaycan'da geçirdiğim bir hafta içerisinde, kardaşlarımızın Türkiye'ye nasıl güvendiğini gözlemledim. İki ülke arasındaki ekonomik ve kültürel ilişkilerin daha çok geliştirilmesi, Azerbaycan'da Türkiye'ye gelmemiş, Türkiye'de de Azerbaycan'a gitmemiş tek bir fert bile kalmaması gerektiğini müşahede ettim. "Bir Millet, İki Devlet" öz deyişinin ne kadar haklı bir bütünlük kavramı olduğunu aklımızdan çıkarmamalıyız. Azerbaycan'da bizlere kardeş kucağını açan, başta bağımsız milletvekili Ganire Paşeyeva olmak üzere tüm yetkililere şükranlarımı sunuyorum.

BİTTİ
HAZIRLAYAN: DEMET ŞİMŞEK