Murabaha kar oranı neden banka faizlerine yakındır?
Katılım bankacılığı ürünlerini kullanan birçok kişi, murabaha finansmanındaki kâr oranlarının neden klasik banka kredi faizlerine yakın olduğunu merak ediyor. Faizsiz finans ilkeleri çerçevesinde uygulanan murabaha yönteminde kâr oranlarının nasıl belirlendiği ve klasik krediden hangi yönleriyle ayrıldığı en çok araştırılan konular arasında yer alıyor.
Murabaha, katılım bankacılığında en yaygın kullanılan finansman yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor. İşleyişi klasik banka kredilerinden farklı olsa da uygulanan kâr oranlarının piyasa faiz oranlarına yakın seyretmesi zaman zaman soru işaretlerine neden oluyor.
MURABAHA KAR ORANI NEDEN BANKA FÂİZLERİNE YAKINDIR?
Katılım bankalarında uygulanan murâbaha finansmanında kâr oranlarının klasik banka kredi faizlerine yakın olması, işlemin faizli kredi olduğu anlamına gelmiyor. Bunun temel nedenleri, bankacılık sektöründeki fiyatlamanın büyük ölçüde piyasa koşulları, Merkez Bankasının para politikaları ve finans sektöründeki genel maliyetler doğrultusunda şekillenmesi olarak gösteriliyor. Türkiye'de finans sektörünün büyük bölümünü geleneksel bankalar oluşturduğu için katılım bankaları da rekabet edebilmek adına piyasa koşullarını dikkate alarak kâr oranlarını belirliyor.
Murâbaha işleminde banka müşteriye doğrudan nakit kredi kullandırmıyor. Bunun yerine müşteri adına talep edilen malı satın alıyor ve üzerine önceden belirlenen kâr payını ekleyerek satıyor. Satış sırasında malın maliyeti, uygulanacak kâr oranı, toplam satış bedeli ve ödeme planı sözleşmede açıkça belirtiliyor. Faizsiz finans anlayışında bu işlem bir borç verme ilişkisi değil, ticari bir alım-satım akdi olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle kâr oranının piyasa faiz oranlarına yakın olması, murâbaha işleminin hukuki niteliğini değiştirmiyor.
MURABAHA İLE FAİZLİ KREDİ AYNI ŞEY MİDİR?
Murabahada banka müşteriye para vermek yerine önce talep edilen malı satın alır ve ardından belirlenen kâr payıyla müşteriye vadeli olarak satar. Klasik bankacılıkta ise banka müşteriye nakit kredi kullandırır ve geri ödemede faiz tahsil eder.
MURABAHA KAR ORANI NASIL BELİRLENİR?
Katılım bankaları kâr oranlarını belirlerken fonlama maliyetleri, enflasyon, piyasa koşulları, Merkez Bankasının para politikası ve rekabet ortamını dikkate alıyor. Bu nedenle oranlar zaman zaman klasik bankaların kredi faizlerine yakın seviyelerde oluşabiliyor.