Altın, gümüş, borsalar ve Bitcoin! Tahviller piyasayı nasıl sallıyor?
ABD dolarının küresel rezerv para birimi olması sebebiyle ülkedeki uzun vadeli faizler, dünya piyasalarındaki risk algısını doğrudan etkiliyor. Ülkede 30 yıllık tahvil getirisinin 2007’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşması ve hükümetin devreye girerek tahvil alımı kararı vermesi, faizlerde düşüşe sebep oldu. Risk iştahı artarken kıymetli metaller, BİST’in de aralarında yer aldığı gelişmekte olan borsalar ve kriptolarda sert yükseliş yaşandı.
Küresel piyasalarda bu hafta ABD 30 yıllık tahvil faizinin %5,34'e kadar çıkarak 2007'den bu yana görülmeyen seviyelere ulaşması, en önemli gündem maddesi olarak öne çıktı.
Uzun vadeli ABD tahvil faizleri (özellikle 10 yıllık ve 30 yıllık), yalnızca ABD tahvil piyasasının göstergesi değil aynı zamanda küresel finans sisteminin “referans faiz oranı” gibi çalışıyor. ABD Hazine tahvillerinin dünyanın en büyük ve en likit tahvil piyasası olması ve doların küresel rezerv para niteliği, bunun temel sebebi olarak gösteriliyor.
Dolar mı TL mi? Son tahminler ve getiriler ne söylüyor?
TAHVİL FAİZLERİ NEDEN ÖNEMLİ?
İsviçre merkezli Uluslararası Ödemeler Bankası tarafından 2023 yılında yapılan “ABD tahvil getirileri yükseldiğinde gelişmekte olan piyasa ekonomilerine ne olur?” başlıklı araştırmada; tahvillerde hızlı artış dönemlerini ve bunların etkileri incelendi.
Araştırmada “Son 20 yılın deneyimi ABD tahvil getirilerindeki hızlı artışların bazı dönemlerde; gelişmekte olan ülkelerde para birimi değer kayıpları, varlık fiyatlarında düşüş ve büyük sermaye çıkışları yaşandığına işaret ediyor. ABD getirilerindeki artışların; doların değer kazanmasıyla aynı zamana denk geldiğinde ve ABD ile gelişmekte olan piyasalarda enflasyon beklentilerinin yükselmesiyle ortaya çıktığında, gelişmekte olan ülkelerde olumsuz sonuçlarla daha fazla ilişkili olduğunu bulduk” denildi.
Altın, gümüş, borsalar ve Bitcoin! Tahviller piyasayı nasıl sallıyor?
BORÇLANMA VE EKONOMİK AKTİVİTE
ABD dolarının küresel rezerv para birimi olması sebebiyle ülkedeki uzun vadeli faizler, dünyadaki bütün kredi ve borçlanma maliyetlerinin zeminini oluşturuyor. Uluslararası şirketler tahvil ihraç ederken veya bankalar uluslararası piyasalardan borçlanırken, maliyetlerini bu oranların üzerine eklenen risk primleriyle belirliyor.
Konut kredilerinden uluslararası ticari kredilere kadar uzun vadeli borçlanmalar, doğrudan ABD tahvil faizlerinin hareketini takip ediyor. ABD faizleri yükseldiğinde borçlanmak pahalılaşıyor, bu da ekonomik aktiviteyi yavaşlatır.
Gram altın 4 ayın zirvesinde! Ünlü ekonomist son kaleyi gösterdi
KÜRESEL PİYASALARA YANSIMASI
ABD tahvillerinin küresel ekonominin termometresi gibi çalışması; gelişmekte olan ülke borsaları, kıymetli metaller ve kripto varlıklar için de risk iştahında belirleyici oluyor.
ABD Hazinesinin dünkü tahvil alım kararı ve getirilerin düşmesinin ardından küresel piyasalarda ons altın fiyatı %4,35 primle 4.523 dolara yükseldi. %5,80 prim yapan ons gümüş ise 67 dolara çıktı. En büyük kripto varlık Bitcoin de %7,13 gibi yüksek bir artışla 69 bin 300 dolara yöneldi. Borsa İstanbul’da BİST 100 endeksi de %2,34 artış gösterdi ve 14.458,98 puandan kapanış yaptı.