BES’te ezber bozan tablo! Fon krizi sonrası yatırımcı sayısı
TEFAS’ta bazı fonların tasfiye edilmesinin ardından gözlerin çevrildiği gönüllü BES’te, 18 Eylül-2 Ekim döneminde katılımcı sayısı 15 bin 778 kişi artarak 10,38 milyona yükseldi. Verileri paylaşan BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş, sistemden ayrılmayı düşünenleri uyararak; kalış süresine göre 14 bin TL’yi bulabilecek kesintilerin söz konusu olabileceğini, devlet katkısı ve stopaj avantajlarının da değiştiğini hatırlattı.
TEFAS’ta işlem gören bazı yatırım fonlarının tasfiye edildiği 18 Eylül haftasından itibaren gözler Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) çevrilmişti. Fon piyasasında yaşanan gelişmelerin ardından BES fonlarındaki yatırımcı sayısının nasıl değiştiği merak konusu olurken, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verileri katılımcı sayısının arttığını ortaya koydu.
Veriler, sistemden ayrılmayı düşünen katılımcılar açısından sistemde geçirilen sürenin ve devlet katkısına hak kazanma oranının önemini de tekrar gündeme taşıdı.
Emekli maaşında hesaplar sil baştan! Ekim enflasyonu için ilk tahmin geldi
15 BİN YENİ KATILIMCI
BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş’ın, EGM verilerini baz alarak paylaştığı bilgilere göre; otomatik katılım sistemi hariç BES’teki katılımcı sayısı 18 Eylül’de 10 milyon 362 bin 439 kişi seviyesinde bulunuyordu. Bu sayı, 2 Ekim itibarıyla 10 milyon 378 bin 210 kişiye yükseldi. Böylece iki tarih arasında gönüllü BES’e katılanların sayısında 15 bin 778 kişilik artış gözlendi.
Buna karşılık aynı dönemde gönüllü BES havuzunun büyüklüğü 2 trilyon 452,5 milyar TL’den 2 trilyon 418,6 milyar TL’ye geriledi.
BES’te ezber bozan tablo! Fon krizi sonrası yatırımcı sayısı
ÇIKIŞ YAPARKEN DİKKAT!
Aktaş, sistemden ayrılmak isteyen katılımcıların bu kararın mali sonuçlarını dikkate alması gerektiğini belirtti. BES’in gönüllülük esasına dayandığını hatırlatan Aktaş, buna rağmen çıkış kararı verilirken dikkatli hareket etmenin fayda sağlayabileceğini ifade etti.
Aktaş’ın paylaştığı bilgilere göre, sistemde geçirilen süre; giriş aidatı ve yönetim gider kesintilerini, devlet katkısından yararlanma oranını ve getiriler üzerinden uygulanacak stopajı doğrudan etkiliyor. Sistemde kalınan süre uzadıkça devlet katkısına hak kazanma oranı yükselirken, belirli koşullarda kesinti iadeleri de gündeme geliyor.
3 YIL KURALI
Aktaş’ın aktardığı bilgilere göre, BES’te henüz 3 yılını tamamlamamış katılımcılar sistemden ayrılmaları durumunda, daha önce yapılan kesintiler düşülmek kaydıyla, bugün itibarıyla 14 bin TL’ye varabilen giriş aidatı ve yönetim gider kesintileriyle karşılaşabilecek. Bu katılımcılar devlet katkısının hiçbir bölümünü alamazken, elde ettikleri getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj kesintisi uygulanacak.
Sistemde 3 yılını tamamlayan katılımcılar için de giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri söz konusu olabilecek. Getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj uygulanırken, devlet katkısının yüzde 15’ine hak kazanılabilecek.
BES’te ezber bozan tablo! Fon krizi sonrası yatırımcı sayısı
5 VE 6 YIL KURALI
Sistemde 5 yılını tamamlayan katılımcılardan giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi ise yapılmayacak. Bununla birlikte, daha önce tahsil edilmiş giriş aidatı, yönetim gider kesintisi ve fon toplam gider kesintileri üzerinden iade hesaplanacak. Bu gruptakiler devlet katkısının yüzde 15’ini alabilecek; getirileri üzerinden ise yüzde 15 stopaj kesilecek.
BES’te 6 yılını tamamlayanların devlet katkısından yararlanma oranı yüzde 35’e yükseliyor. Bu katılımcılardan da giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi alınmayacak, ayrıca kesinti iadesi yapılacak. Ancak elde edilen getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj uygulanmaya devam edecek.
Petrol diken üzerinde! Fiyatlar 4 haftanın zirvesinde
10 YILINI DOLDURANLAR
Sistemde 10 yılını tamamlamasına rağmen 56 yaşını henüz bitirmemiş olan katılımcılar, devlet katkısının yüzde 60’ını almaya hak kazanıyor. Bu gruptan giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi yapılmazken, geçmiş kesintiler için de iade hesaplanıyor. Getiriler üzerinden uygulanan stopaj oranı ise yüzde 10’a düşüyor.
Hem sistemde 10 yılını hem de 56 yaşını tamamlayan katılımcılar açısından daha farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Bu kişiler de kesintilerle karşılaşmıyor; aksine geçmiş kesintiler için iade alabiliyor. Ayrıca devlet katkısının tamamına hak kazanıyor. Bu grupta getiriler üzerinden uygulanan stopaj oranı da yüzde 5 olarak uygulanıyor.
2026 VE 2027 ÖNEMLİ
Zeynep Candan Aktaş, devlet katkısına hak kazanan katılımcıların 2026 ve 2027 yıllarına ait azami katkı paylarını sisteme yatırma imkânı bulmaları hâlinde, kazanılmış devlet katkılarının, kesinti ve stopaj yükünü karşılamaya yardımcı olabileceğine de dikkat çekti.
Aktaş, özellikle emeklilik hakkı kazananların 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin devlet katkılarından yararlanmaya çalışmasının kendi menfaatlerine olacağını belirtti.