BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Türkiye, hep güçlü iktidarlarla kazandı

Türkiye, hep güçlü iktidarlarla kazandı

Adnan Menderes’le kalkındık, Süleyman Demirel’le ve Turgut Özal’la büyüdük



Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan bugüne kadar hep güçlü iktidarlarla büyük atılımlar gerçekleştirdi. Kurtuluş Savaşı’nın ardından gerçekleştirilen ekonomik hamlelerle Türkiye büyük atılımlara imza attı. 1923-1938 yılları arasında yıllık ortalama büyüme hızımız GSMH’da yüzde 7.4, sanayide yüzde 9.6, tarımda yüzde 9.6 oldu. Bu dönemde Türk ekonomisi baştan aşağı yenilendi. Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümüyle birlikte başlayan İsmet İnönü döneminde ise Türkiye kelimenin tam anlamıyla yerinde saydı. İnönü döneminin savaş yıllarına rastlaması sebebiyle bu dönemde ağırlıklı olarak savaş ekonomisi uygulandı. İnönü döneminde GSMH yılda yüzde 1.2, sanayi 1.4, tarım 0.5 büyüdü. Enflasyon ise ortalama yüzde 13.5 oldu. MENDERES VE KALKINMA Tek partili dönemden çok partili döneme geçişle birlikte Türkiye Adnan Menderes iktidarı ile tanıştı. 1950 yılından 1961 yılına kadar devam eden bu dönemde Türk ekonomisinde büyük hamleler gerçekleşti. Menderes döneminin 1950-1953 arasında tarımda ve sanayileşmede önemli gelişmeler sağlandı. Tarımın makineleşmesi, kredi imkanları ve tarım için belirlenen yüksek fiyat politikası ile tarım üretimi hızla arttı. Yabancı sermaye girişini kolaylaştırıcı uygulamalar, para arzının artırılması, ithalatın sınırlandırılması ve dış krediler ile yardımlar sayesinde hızlı bir gelişme gösterdi Türkiye. Yine bu dönemde büyük kamu yatırımları gerçekleştirildi. İhtilalin oluşuna kadar gelişimini sürdüren Türkiye’de, bu dönemde, GSMH yılda yüzde 6.3, sanayi yüzde 8.6, tarım yüzde 5.4 büyüdü. Enflasyon ise yılda yüzde 10.1 oldu. TL dolar karşısında yılda yüzde 6.1 oranında değer kaybetti. PLANLI KALKINMANIN ADI DEMİREL İhtilalden sonra yaşanan ara dönemin ardından Türkiye’de Süleyman Demirel dönemi başladı. 1965-1971 yılları arasında ilk Demirel döneminde Türkiye planlı kalkınmaya başladı. 1962-1967 yılları arasında birinci beş yıllık kalkınma planı ve 1968-1972 yıllarını kapsayan ikinci beş yıllık kalkınma planı büyük ölçüde Demirel’in damgasını taşıyan icraat yıllarına rastladı. Bu planlamayla istikrarlı bir büyüme hızı ve kalkınma için 15 yıllık perspektif öngörüldü. İki dönemde uygulanan 10 adet yıllık programın altısı Demirel tarafından icra edildi. Demirel döneminde yüzde 7 yıllık büyüme, istihdamı artırma, dış ödemeler dengesinin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması, üstün nitelikli bilimadamı ve teknik eleman yetiştirilmesi, hedeflerin sosyal adalet ilkesiyle uyumlu olması gibi ilklerde büyük ölçüde başarı kazanılan dönemler oldu. Büyük barajların temelinin atıldığı bu dönemde, GAP cumhuriyetimizin en büyük ve önemli projesi olarak bu dönemde şekillendi. Demirel döneminde Türkiye’de GSMH yılda ortalama yüzde 7.3, sanayi yüzde 8.4, tarım yüzde 4.7 büyüdü. Enflasyon (TEFE) yılda 7.4 arttı. 1971-1983 yılları arasında yaşanan çok koalisyonlu ara dönemin ardından, Türkiye 1983 yılında Turgut Özal iktidarı ile tanıştı. Özal aslında 24 Ocak 1980 kararları ve 12 Eylül ihtilalı ile gelen yönetimin ekonomi uygulamalarının mimarı olarak kendi iktidarı öncesinde de Türk ekonomisini derinden etkiledi. Ancak asıl icraat gücü tabii olarak kendi iktidar döneminde ortaya çıktı. Bu dönemde kur politikasında büyük esneklik sağlandı. Türkiye 1985’te GATT’ın sübvansiyon kodu anlaşmasını imzaladı. Özal döneminde Türk ekonomisinin liberalleşmesi, global rekabete açılması ve dış ticaretin büyümesi açısından çok başarılı olundu. 1984’te liberasyon listeleri yürürlükten kaldırıldı. İthali yasak mallar, bir kaç kalemle sınırlandırıldı. Kambiyo rejimi serbest hale geldi. Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu hakkında 30 sayılı karar, bir devrim niteliğini taşıyordu. Ardından 32 sayılı karar devreye girdi. Türkiye’ye döviz ithali serbest bırakıldı. Cumhuriyet tarihinin en büyük projesi olan GAP, yine Özal döneminde hayata geçirildi. Yurt dışından enerji satın alan Türkiye Özal döneminde yapılan yatırımlarla enerji satma noktasına geldi. Özal döneminde GSMH yılda ortalama yüzde 5.1, sanayimiz yüzde 6.2, tarım yüzde 1.7 büyüdü. Enflasyon yılda ortalama yüzde 49 oldu. TL ise dolar karşısında yılda ortalama yüzde 44.1 değer kaybetti.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT