Günün Sohbeti

10 Eylül 2021 yılında Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un himayesinde Kırgızistan’ın Talas şehrinde gerçekleştirilen; “Talas Savaşı ve Tarihî Önemi” konulu Uluslararası Bilimsel Sempozyuma, Türk dünyasından katılan 40’ı aşkın bilim insanının birbirinden kıymetli bildirilerinin yer aldığı kitap, yakın zamanlarda Türk Dünyası Belediyeler Birliği tarafından neşredildi.
Gazetemiz yazarlarından kıymetli hocamız Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil’in pek çok makâle ve kitaplarına da atıfta bulunulan bu kıymetli kitabın takdim yazısını Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır N. Caparov yazmış. Bu yorum çok ilmî ve millî bir duruş sergiliyor:
“... Kırgızistan ve bütün Orta Asya tarihindeki en önemli olaylardan biri, 751 yılının Temmuz ayında Talas Nehri üzerindeki Atlah kasabası yakınlarında gerçekleşen büyük savaştı. İpek Yolu güzergâhındaki Atlah, şimdi Kırgızistan’ın Talas ili, Manas ilçesine bağlı Coon-Töbö’de bulunmaktadır. 
Bu tarihî savaş sadece Doğu’nun iki farklı ucu; Batı'da Arap Halifeliği ve Doğu'da Tang Hânedanlığı arasındaki taraf seçme çatışmasıydı. ...”
Sadır N. Caparov'un bu cümlelerinde en vurucu olanı hiç şüphesiz; “Türk halkının taraf seçme” ifâdesidir. Çünkü Talas Savaşı topyekûn bir kültür ve medeniyet değiştirme, İslâm dînine taraf olma savaşıdır da.
Bu savaştan sonra şu gelişmeler oldu:
=Türkler kitleler hâlinde, 200 senede Müslüman oldu..
=Bu savaş sonrası iyice zayıflayan Çin Devleti ,Orta Asya ve Batı Türkistan’a uzun süre saldıramadı ve dolayısıyla Türkler güçlerini artırma yoluna gittiler.. 
= Türk-İslâm tarihi başladı. Matbaa, kâğıt, bilim ve tıp konularında ilerleme sağlandı.
=Türkler, Abbasi Devleti'nde çeşitli üst görevler aldı.
=Türk İslâm eserleri yazıldı. Araplar Türkçe, Türkler Arapça öğrenme yoluna gittiler. Nitekim Kaşgarlı Mahmud’un yazmış olduğu Divânü Lugâti’t-Türk adlı eser, Araplara Türkçe öğretmek saikiyle yazılmıştır.
Hasılı 1271 yıl önceki bu kutlu savaşta şehîd düşenlere yüce Allahtan rahmet diliyoruz.
Meryem Aybike Sinan TÜRKİYE GAZETESİ  
18.05.2022