Günün Sohbeti

12 Adalar ve Rodos 1522’de Sultan Süleymah Hân zamanında, 70.000 şehid verilerek Rodos Şovalyeleri’nin elinden alınmıştı. 401 sene Osmanlı mülkü olarak kalan bu adalar, 1912’de Trablusgarp Savaşı esnasında, İtalyanlar tarafından işgâl edilmiştir. O sıra, Balkan Harbi devam ettiği için, Osmanlı Devleti ile İtalya Krallığı arasında gizli Uşi Anlaşması ile ve Balkan Harbi belâsı def edilinceye kadar İtalyanların bu adalardaki fiili işgâlinin devam ettirilmesi kararlaştırılmıştır.
Birinci Dünya Savaşı başlayıp, İtalya saf değiştirip İtilaf devletleri arasında yer alınca, bu adalar üzerindeki işgâlini devam ettirmiş ve fiili bir durum meydana getirmiştir. 1923 Lozan Anlaşması ile birlikte hukuken Türk mülkü olan Rodos ve 12 Adalar, Lozan murahhas heyetimizce talep edilmeden İtalyanlara bırakılmıştır. Burada haklarımız etkili bir şekilde talep ve müdafaa edilip de, netice alınamamış olsaydı, diyecek bir sözümüz olamazdı.
II. Dünya Savaşı sırasında İtalyanların elinde olan adalar, Almanlar tarafından çok dramatik bir şekilde kuşatma altına alınıp işgâl edilmiştir. Almanlar savaşı kaybedeceklerini anlayınca adaları Türkiye’ye vermeyi resmen bize teklif etmişler ise de, ne yazık ki, o zamanki hükümet tarafından reddedilmiştir.
Sonradan adaların mukadderatı için toplanan 1946 Paris Konferansına Türkiye de davet edildiği hâlde, bu talep de, yine hükümet tarafından, “Savaşa aktif olarak katılmadığımız.” gerekçesiyle reddedilmiştir. Böylece son fırsat da kaçırılmış, hiç olmazsa sahillerimize çok yakın birkaç adanın kurtarılmasına imkân sağlanamamıştır.
İkinci Dünya Savaşı’nda, İtalya’nın yenilmesi sebebiyle, savaş tazminatı olarak Yunanıstan’a verilmiştir. Yunanistan, tarihinde hiçbir zaman sahibi olmadığı Rodos ve 12 Adaları tek kurşun atmadan elde etmiştir. Çeşitli ayak oyunları ile adalar elimizden çıkmıştır.

DÜNKÜ CEVAP: 356 + 461 =  817
Şimdi ise; Yunanlar tarafından, bu adalar Lozan ahkâmına aykırı olarak adeta bir silah yığınağı hâline getirilmiştir.
Tarihçi Yılmaz Altunsoy “Kayıp Cennet 12 Adalar” kitabından