BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > İstanbul kültürü

İstanbul kültürü

Türk kültür ve sanatına hizmet amacıyla sessiz ve sakince çıkan Tur-İst dergisinde, Prof.Dr. Muhammet Nur Doğan’ın “Şeyhülislamlar Neden Mavi Çizme Giyerdi?” başlıklı yazısı dikkat çekiyor.



Türkiye ve İstanbul kelimelerinin kısaltılmışı olan “Tur-İst” dergisinin tanıtım sayısından birbirinden ilginç yazılar yer alıyor. Belki yayımlanışından üzerinden uzun bir zaman geçti ama kültür ve sanat meraklılarının bu sayıyı mutlaka ellerinin altında bulundurması gerekiyor. Sunay Akın, Çolpan İlhan, Sennur Sezer, Orhan Pamuk, Yılmaz Odabaşı, Davut Köse, Nihat Behram gibi imzaların yazılarının yer aldığı, Eminönü Belediye Başkanlığı’nın desteklediği dergide bir kültür coğrafyasının izlerini bulabilmek mümkün. Derginin en ilgi çekici yazılarından biri Prof.Dr. Muhammet Nur Doğan’a ait: “Şeyhülislamlar Neden Mavi Çizme Giyerdi?” başlığını taşıyan yazıda Osmanlı döneminde gökyüzünün mavisi ile onurlandırılan ilmiye sınıfı ve renklerin anlamları sunuluyor. İstanbul rehberi Bir İstanbul dergisi niteliği taşıyan “Tur-İst”in bu özel tanıtım sayısında Sunay Akın’ın “İstanbul’u İlk Kez Görmek” ve “Şair Olan Meydana Gelsin”, Ergun Hiçyılmaz’ın “Eminönü İle İstanbul’a Sarılmak”, Canan Feyyat’ın “Eminönü’nde Sıcak Takip”, Buket Öktülmüş’ün “Süleymaniye’de Bayram Sabahı”, Çolpan İlhan’ın “Şakayla Karışık Sadri Alışık”, Sennur Sezer’in “Unutulmuş Kutsal Sular”, Orhan Pamuk’un “Karanlık Bir Boğaziçi Tasviri”, Rahmetullah Karakaya’nın “Mahsun Kalan Babıali”, Bahar Öcal Düzgören’in “3000 Yıl Sonra New York” ve Ali Perşembe’nin “High Street Bankacılık” başlıklı yazıları da bulunuyor. Neden mavi çizme? Prof.Dr. Muhammet Nur Doğan’ın “Şeyhülislamlar Neden Mavi Çizme Giyerdi?” başlığını taşıyan yazısında şu tesbitler yer alıyor: “Osmanlı devlet sisteminde ilmiye mensuplarının mavi çizme giymeleri adet kabul edilerek, sembolik olarak gökyüzünün rengi olarak mavi (veya yeşil) onların ayaklarının altına atılmakta ve böylelikle rütbelerinin gökyüzünden daha üstün olduğu ima edilmektedir. Bu bir toplumda bilim ve düşünce adamlarına verilecek en yüksek değerdir.” Yazının ilerleyen bölümlerinde 18. yüzyıl şairlerinden Nedim, bir gazelinde şöyle diyor. Menhec-i ilmin nice basm olmasın erbabına Çarhı Pâ-mâl etmelidir kasd âsmâni müzeden (İlim adamlarına düşmanlık yapılmamasına şaşılır mı? Çünkü, onların mavi renkli çizme giymelerinde kasıt, gökyüzünü bile ayaklarının altına almış olmalarıdır.) Yine 18. yüzyılın bir başka önemli şairi olan Sabit de devrin Şeyhülislamı Feyzullah Efendi’nin övgüsünde kaleme aldığı bir kasidesinde ondan bahsederken şöyle diyor: Aceb mi müze-i mahsüsına ola muhtas Şu dâne-dâr u cilâ-dâde âsmâni edim (Şu dane dane ve cilalı rugan deriye benzeyen mavi gökyüzü, onun şeyhülislamlara mahsus çizmesine has ise buna şaşılır mı?) Sabit, geceleyin içinde görülen çok sayıdaki yıldızları ve parlak hali ile mavi rugan deriye benzettiği gökyüzünü, Şeyhülislam’ın çizmesine has bir deri gibi görmekte ve böylelikle onun manen gökyüzünü bile ayağının altına alacak derecede yüksek bir makam sahibi olduğunu ima ediyor mısralarında...
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 92779
    % -0.98
  • 5.283
    % -0.08
  • 6.0317
    % 0.15
  • 6.6982
    % -0.65
  • 211.885
    % -0.27
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT