BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > "Balkan Sendromu"

"Balkan Sendromu"

NATO tarafından ilk önce Bosna'da ve bilahare Kosova'da kullanılan tüketilmiş (indirgenmiş) uranyumla ilgili tartışmalar her gün yeni bir boyut alarak çığ gibi büyümektedir.



NATO tarafından ilk önce Bosna'da ve bilahare Kosova'da kullanılan tüketilmiş (indirgenmiş) uranyumla ilgili tartışmalar her gün yeni bir boyut alarak çığ gibi büyümektedir. 8 Ocak 2001'de NATO büyükelçileri ve dışişleri bakanları bu konuyu görüşmek üzere Brüksel'de toplandılar. Bu konuda birbirlerine zıt iki görüş vardır. Kosova Barış Gücü (KFOR) bünyesinde görev yapan Amerikan birliğinin bildirisine göre: "Kosova'daki Amerikan güçleri, M1A1 Abrambs tipi tankların çelik zırhlarında ve antitank mermilerinde tüketilmiş uranyum kullanmaktadırlar. Bu bir sır değildir. Çünkü yıllardan beri tüketilmiş uranyum kullanıyoruz..." Amerikalı askeri yetkililer, havan topu mermilerinin yoğunluğunun artırılması ve zırhı delme özelliğinin güçlendirilmesi maksadıyla kullanılan tüketilmiş uranyumun sağlık için bir tehlike meydana getirmediğini ileri sürmektedirler. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) geçen yıl Kasım ayında NATO'nun tüketilmiş uranyumlu mermi kullanılan bölgelerin kapatılmasını teklif etmişse de bu yerine getirilmemiştir. Ama UNEP'in ziyaret ettiği 11 bölgenin 8'inde normalin üstünde "radyasyon"a rastlanmıştır. Asıl tehlike Irak'tadır. Çünkü müttefik güçler "DU" mermilerinden Körfez Savaşında 940 bin adet kullanmıştır. Yugoslavya'da Kosova dahil 31 bin, Bosna'da ise 10 bin adet kullanılmıştır. Kosova'da bulunan NATO Barış Gücü askerleri arasında son günlerde kanserli hasta sayısı artmıştır. Türk Birliği ihtiyaçlarını Türkiye'den sağlıyor. Bugüne kadar kanser (radyo aktivite izine) rastlanmadı. En çok İtalyan askerleri arasında kanser görüldü. 1995 yılından bu yana İtalya Balkanlara 60 bin asker ve 15 bin sivil gönderdi. 6 asker lösemiden öldü. Kanserden ölen 6 lösemili dahil 8 kişidir. 18 şüpheli vak'a tespit edilmiştir. Fransa'nın 4 askeri lösemi tedavisi görüyor. Eski Yugoslavya toprakları üzerinde görev yapan Belçikalı askerlerden 5 asker kanserden öldü. 4 asker kansere yakalandı. İspanya'nın 2 askeri kanserden öldü. 6'sı asker 7 kişi kansere yakalandı. Hollanda'nın 2 askeri kan kanserinden öldü. 1996'da Bosna'da görev yapan 1 İsviçre askeri kanserden öldü. Portekiz'in 1 askeri kanserden öldü. 1 Yunan askeri kansere yakalandı. 1 Macar askeri kanserden öldü. Bu askerlerin çoğunun kan kanseri (lösemi)den ölmesinin ardından Avrupa ülkelerinde panik başladı ve alarm zilleri çaldı. Bu ölümlerin Bosna ve Kosova harekatında kullanılmış zayıflatılmış (indirgenmiş) uranyum mermilerinden kaynaklandığı öne sürülmektedir. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) bu iddiayı red etmektedir. Pentagon Sözcüsü Kenneth Bacan'a göre: "Zayıflatılmış uranyum insanı öldürmez. Eğer zenginleştirilmiş uranyumu 250 saat boyunca durmaksızın elinizde tutarsanız aşırı dozda uranyuma maruz kalırsınız. Ama kimse bunu yapmıyor." İngiltere Savunma Bakanlığı sözcüsü bu tip mühimmatın İngiltere'nin Cumbria ve İskoçya'nın Solway Firth atış alanlarında kullanıldığını; askerler, sivil halk ve hayvanların sağlığı açısından riskli olduğunu gösteren hiçbir ize rastlanmadığını söylemiştir. Boşnak-Hırvat Federasyonu'nda 1998 yılında 100 bin kişiden 152'sinde kanser görülürken 1999'da bu sayı 230'a yükselmiştir. Uranyum tabiatta 2 şekilde bulunur. Uranyum-238 (yüzde 99.9) uranyum-235 (binde 7) nükleer reaktörlerde ve bombalarında u-235 kullanılıyor. u-238'in büyük bölümü alınarak tabii (doğal) uranyum zenginleştiriliyor. Artık u-238 tüketilmiş, zayıflatılmış (indirgenmiş) uranyum haline geliyor. Çok yoğun olan u-238 metallerle kaplandığında bombanın delicilik vasfını artırıyor. (Yarılanma ömrü 4.5 milyar yıldır) Zayıflatılmış uranyum, silah ve zırhlarda kullanılan ağır bir metal. Normal uranyuma göre daha az radyoaktif. Bu maddenin katı haldeyken yaydığı (alfa ışınları) cilde nüfuz edemeyecek kadar zayıf. Ancak mermi ateşlendiğinde ortaya çıkan tozlar kilometrelerce öteye gidebiliyor. Ve solunum yoluyla vücuda girip yerleşiyor. Tankları imha etmeye yarayan uranyum mermileri ilk defa 1991 Körfez Savaşında kullanıldı. Daha sonra bölge halkında ve bu bölgede görev yapan askerlerde görüldü. 1-2 yıl sonra başağrısı, kusma, ishal, göğüs, kol ve bacak ağrıları görülmeye başlandı. Körfez Savaşında görev alan 400 bin Amerikan askerinden 20 bininde rahatsızlık "Körfez Sendromu" görüldü ve şimdiye kadar bu bölgede savaşan Amerikan askerlerinden 4 bini öldü. (Seyreltilmiş- zayıflatılmış- indirgenmiş- tüketilmiş) Uranyum (DU) mermileri Kosova Harekatına katılan 27 askerin kanserden ölümüne sebep olmuştur. Kanser tedavisi görenler bu rakamın dışındadır.
KAPAT