BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Türk sineması ‘ordu’ merkezli

Türk sineması ‘ordu’ merkezli

Yrd.Doç.Dr. Battal Odabaş, Türkiye'de sinemayı Enver Paşa'nın kurumlaştırdığını açıkladı. 1915 yılında Alman ordusundaki incelemeleri sırasında sinemayla tanışan Enver Paşa, Türkiye'ye döner dönmez Merkez Ordu Sinema Dairesi'ni kurdu.



Türkiye'de sinemayı, Türk ordusunun ünlü paşalarından Enver Paşa kurumlaştırdı. 1915 yılında Alman ordusundaki incelemeleri sırasında sinemayla tanışan Enver Paşa, Türkiye'ye döner dönmez Merkez Ordu Sinema Dairesi'nin (MOSD) kurulması emrini verdi. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Yrd.Doç.Dr. Battal Odabaş'ın 'Türk Sinemasının Kuruluşunda Ordunun Rolü' adlı araştırması, Gazeteciler Cemiyeti'nin katkılarıyla İstanbul Üniversitesi tarafından hazırlanan 'Cumhuriyetimiz 80 Yaşında' adlı kitapta yayınlandı. Sinemanın Türkiye'de kurumlaşmasının, Merkez Ordu Sinema Dairesi'nin kurulmasıyla gerçekleştiğini belirten Odabaş, Enver Paşa'nın sinemayla, Osmanlı Devleti'nin Başkumandan Vekili ve Harbiye Nazırı görevini sürdürdüğü sırada Alman ordularında yaptığı inceleme sırasında tanıştığını ifade etti. 'Mürebbiye'ye sansür Odabaş, Alman ordusunda kurulan sinema kolunun çektiği görüntülerin savaş propagandası ve acemi askerlerin eğitimi için kullanıldığını gören Enver Paşa'nın, 1915 yılında Türkiye'ye döner dönmez Merkez Ordu Sinema Dairesi'ni (MOSD) kurarak, Türkiye'de sinemanın kurumlaşmasının ilk temellerini attığını bildirdi. Odabaş'ın araştırmalarına göre, Müdafaa-i Milliye Cemiyeti de 1916 yılında aldığı bir kararlı sinema çalışmalarına başladı. Almanya'dan getirttiği aletlerle film çekimine başlayan cemiyet, savaştan görüntülerin de yer aldığı haber filmi niteliğinde filmler hazırladı. Kurmaca film alanına da el atan cemiyet, 'Pençe' ve 'Casus' adlı iki film yaptı. Müdafaa-i Milliye Cemiyeti, 1918 yılında Mondros Mütarekesi sebebiyle, elinde bulunan belgeleri düşmana teslim etmemek için bu işi malzemeleriyle birlikte Malül Gaziler Cemiyeti'ne devretti. Cemiyet de 1919 yılında sinema çalışmalarına başladı ve çektiği 'Mürebbiye' adlı film 'Fransızlar'ı küçük düşürdüğü' gerekçesiyle yasaklanınca, 'Sansüre uğrayan ilk Türk filmi' oldu. 'İstiklal' belgeseli Savaş sırasında bir başka sinema kuruluşunu ise TBMM oluşturdu. TBMM orduları bünyesinde kurulan Ordu Film Alma Dairesi, Malül Gaziler Cemiyeti'ne devredilen sinema araçlarını geri alarak film çekimi işini üstlendi. İşgal güçlerinin geri çekilirken köy ve kasabalarda yaptıkları vahşeti görüntüleyen Ordu Film Alma Dairesi, bu filmleri kurgulayarak 1922 yılında 'İstiklal' adlı belgeseli yaptı. Dairenin Türk ordusunun İzmir'e girişini konu alan filmi ise tarihe geçti.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 106862
    % -0.05
  • 3.5255
    % -0.35
  • 4.1259
    % -0.63
  • 4.5333
    % -0.35
  • 144.338
    % -0.12
 
 
 
 
 
KAPAT