Kanuna göre, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisinde yer alan  coğrafi verilerin, Ulusal Coğrafi Veri Paylaşım Matrisine göre, kamu kurum ve  kuruluşları arasında paylaşımı, erişimi ve kullanımı bedelsiz olacak.

Yerli-yabancı gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerin söz konusu coğrafi  verileri toplayabilmesine, üretebilmesine, paylaşabilmesine ve satabilmesine  yönelik düzenleme yapılacak, bu düzenlemelere uyulmaması durumunda idari para  cezası belirlenecek.
 
Gecekondu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe  girdiği tarihten önce eski Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca oluşturulan alanlar  ile söz konusu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra belediye sınırları içinde  veya dışında Gecekondu Kanunu'na göre Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ)  tarafından oluşturulan veya oluşturulacak alanlardaki uygulamalarda TOKİ yetkili  olacak.
 
Belediyelerce Gecekondu Kanunu'na göre oluşturulan veya oluşturulacak  alanlardaki uygulamalarda ise ilgili belediye yetkili olacak. Belediyeler bu hak,  yetki ve görevlerini yetkili organları eliyle kullanacak. Büyükşehirlerde bu  kanunun tatbikatı, büyükşehir belediyelerinin koordinatörlüğünde ilçe  belediyelerince yapılacak.
 
TOKİ tarafından satış ve kira sözleşmesine konu edilen taşınmazlar  hariç olmak üzere, mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin, gerçek veya tüzel  kişilerce işgali halinde TOKİ ecrimisil istemeye, ecrimisilin tahsiline ve  taşınmazın tahliyesine ilişkin işlemleri uygulamaya veya Milli Emlak Genel  Müdürlüğü eliyle uygulatmaya yetkili olacak.
 
Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında alınacak  ecrimisiller ve taşınmazın tahliyesiyle ilgili tahsil edilen tutarların yüzde  50'si genel bütçeye gelir kaydedilecek ve yüzde 50'si tahsilatı takip eden ayın  sonuna kadar Toplu Konut İdaresi Başkanlığına aktarılacak.
 
Kesinleşen planların kopyaları Çevre ve Şehircilik Bakanlığına  elektronik ortamda gönderilecek ve ilgili idaresi tarafından elektronik arşiv  ortamına yüklenecek. Böylelikle Bakanlığın taşra birimlerinin Mekansal Veri Arşiv  Sistemi (MVAS) benzeri bir yapıya doküman yükleme yükü azaltılacak.
 
Planlar, plan değişiklikler ve plan revizyonları e-plan otomasyon  sistemi üzerinden "plan işlem numarası" alacak ve planların sayısal verileri bu  ortamda toplanacak. Böylelikle plan verilerinin erişilebilirliğinin artırılması,  kontrollü ve doğru şekilde izleme ve arşivleme işlemlerinin yapılması  planlanıyor.
 
Onaylanan imar planlarının hak sahipleri ve kamuoyunca haberdar  olunması için ilgili muhtarlıklarda planın askıya çıkarıldığına dair ilan ile  değişikliğin yapıldığı alanda da tabela ile bilgilendirme yapılacak.
 
Kentsel tasarım projeleri, uygulama imar planlarıyla birlikte  hazırlanabilecek.
 
Bina yüksekliklerine sınır
 
İmar planlarının ve imar uygulamalarının sürüncemede kalmaması,  mülkiyet haklarının kısıtlanmaması ve idari işlemlerin istikrarının sağlanması  amacıyla kesinleşmiş planlara ve parselasyon planlarına karşı kesinleşme  tarihinden itibaren 5 yıl içinde dava açılabilecek.
 
İmar planlarında bina yükseklikleri serbest olarak belirlenemeyecek.
 
Sanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları  hariç olmak üzere meri imar planlarında serbest (Yençok) olarak belirlenmiş  yükseklikler, emsal değerde değişiklik yapılmaksızın çevredeki mevcut teşekküller  ve siluet dikkate alınarak, imar planı değişiklikleri/revizyonları yapılmak  suretiyle ilgili idare meclis kararı ile belirlenebilecek. Bu şekilde ilgili  idare tarafından belirlenmeyen yükseklikler, maliyetleri döner sermaye işletmesi  gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça belirlenecek. Oluşacak maliyetlerin  yüzde 100 fazlası ilgili idareden tahsil edilecek.
 
Büyükşehir belediyesi sınırlarının il sınırı olması nedeniyle  mahalleye dönüşen ve nüfusu 5 binin altında kalan yerlerin, kırsal yerleşim  özelliğinin devam edip etmediğine büyükşehir belediye meclisince karar verilecek.
 
Büyükşehirlerde il özel idareleri kaldırıldığından ve büyükşehirlerde  yer alan köyler mahalleye, muhtarlar da artık mahalle muhtarlarına dönüştüğünden  ve bu alanlar ilçe belediyelerinin hizmet alanına girmesi nedeniyle, il özel  idaresi ve muhtarların görevleri ilçe belediyelerince yürütülecek.
 
İmar uygulamalarının mahkeme kararıyla iptal edilmesi durumunda davaya  konu parselin hak sahiplerine muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içinde  idarece uygun bir yer tahsis edilecek. Hak sahibine, anlaşma olmaması halinde  davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak, uygulamadaki düzenleme  ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden  değeri ödenecek.
 
Köylerdeki konut projelerine valilik onay verecek
 
Köylerde ve mezralarda yapılacak konut ve yapıların projeleri valilik  tarafından onaylanacak, ardından muhtarlığa bildirilecek. Projeye aykırı yapılar,  muhtarlık tarafından valiliğe iletilecek.
 
Kırsal yerleşik alanı ve civarı sınırları, belediye sınırı il sınırı  olan yerlerde ilçe belediye meclisinin teklifi üzerine büyükşehir belediye  meclisi kararıyla, diğer yerlerde ise il genel meclisi kararıyla belirlenecek.
 
Onaylı üst kademe planlarda aksine hüküm bulunmadığı hallerde köy  yerleşik alan sınırları içinde taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet riski  olan, sıhhi ve jeolojik açıdan üzerinde yapı yapılmasında mahzur bulunan alanlar  ile köyün ana yolları ve genişlikleri, halihazır harita veya kadastro paftaları  üzerinde belediye sınırı il sınırı olan yerlerde ilgili ilçe belediye meclisi  kararı ile diğer yerlerde ise il genel meclisi kararıyla belirlenecek.
 
Kırsal yerleşik alanı ve civarı sınırlarının tespitinde ve bu  alanlarda ruhsata tabi olmadan yapılabilecek yapılara ilişkin ilgili kurum veya  kuruluşlarca yapılan etüt, proje, proje uygunluk görüşü için resim, harç, ücret,  döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmayacak.
 
İleri tasarım yöntemleri ve teknolojileri gerektiren özellik arz eden  binaların projeleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelik  çerçevesinde yeterli uzmanlığı haiz mühendislerin gözetiminde yapılacak.
 
Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başladığı gerekçesiyle  inşaatı durdurulan yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu  kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine  en geç 7 gün içinde yazılı olarak bildirilecek.
 
Aykırılığın giderildiğine yönelik ilgili idaresince tapu dairesine  bildirim yapılmadan, beyanlar hanesindeki kayıt kaldırılamayacak.
 
Muhtara bırakılan yapının durdurulduğuna ilişkin tebligatın bir  nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilecek.
 
Yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 1 ay içinde yapı  sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat  alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen 2 ay içinde hakkında  yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen  6 ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapılar, yıkım maliyetleri döner sermaye  işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca  yıkılabilecek veya yıktırılabilecek. Yıkım maliyetleri yüzde 100 fazlasıyla,  ilgili idaresinden tahsil edilecek.
 
Bu şekilde tahsil edilememesi halinde il özel idarelerine ve  Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun  gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunacak. Tahsil olunan  tutarlar, Bakanlığın döner sermaye işletmesi hesabına gelir olarak kaydedilecek.
 
Mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya ilgili maddelere aykırı  davranan yapının gözetmenlerine de ceza getirildi.
 
Ruhsata tabi tarım ve hayvancılık maksatlı yapılardaki aykırılıklar  için verilecek olan idari para cezası, 1000 liradan az olmamak üzere uygulanacak.
 
Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya  imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibi, yapı müteahhidi veya  aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesul hakkında  yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve  sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip  etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre verilecek para cezası 500 liradan en  az 1000 liraya çıkarılıyor. Köy ve mezralarda ruhsat aranmayan yapılar için de  aynı ceza miktarı geçerli olacak.
 
Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının  inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir  metrekaresi için verilen idari para cezasına, mevzuata aykırılığa konu alanın  arsa payına isabet eden arsa alanı ile emlak vergisine esas arsa ve arazi asgari  metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası  ayrıca ilave edilecek.
 
Bina yüksekliğini artıran imar planı değişiklikleri yapılamayacak
 
Plan değişiklikleri, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü  sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak şekilde ve teknik gerekçeleri  sağlamak şartıyla yerleşmenin özelliğine uygun olarak yapılacak. Plan değişikliği  tekliflerinde ihtiyaç analizini içeren sosyal ve teknik altyapı etki  değerlendirme raporu hazırlanarak planı onaylayacak idareye sunulacak.
 
Parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina  yüksekliğini artıran imar planı değişiklikleri yapılamayacak.
 
Bin metrekareden az olmamak kaydıyla oluşan adalarda; ada bazında  nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini artıran veya fonksiyon  değişikliği getiren plan değişikliklerinde ihtiyaç duyulan kültürel tesis, sosyal  ve teknik altyapı kullanımları, adanın merkezine en fazla 500 metre yarı çaplı  alanda karşılanmak zorunda olacak.
 
Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ada bazında yapılacak  imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin  tamamı değer artış payı olarak alınacak.
 
İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana gelecek değer artışının  tespiti Sermaye Piyasası Kanunu'na göre, yetkilendirilmiş en az iki lisanslı  gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından plan değişikliği açıklama raporunda  belirtilen mer'i plan koşullarındaki değer tespiti ile değişiklik sonrası değer  tespiti yapılmak suretiyle belirlenen ortalama yeni değerden az olmamak üzere,  idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenecek.
 
Değer artış payı, en geç taşınmazın ilk satışında veya ruhsat  aşamasında taşınmaz maliklerince ödenecek. Kıymet takdir komisyonunca belirlenen  değer artış payı, ödeme tarihinde her takvim yılı için, bir önceki yıla ilişkin  olarak tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından  geçerli olmak üzere artırılarak uygulanacak.
 
Taşınmazın değer artışına tabi olduğu, tapu kütüğüne şerh edilecek.  Emsal, inşaat alanı, yapı yüksekliği ve kullanım amacı değiştirilmemek kaydıyla  yapılacak ruhsat tadilatları hariç, değer artış payı ödenmeden yapı ruhsatı  düzenlenemeyecek.
 
Yatırılan tutarların, büyükşehir belediyesinin olduğu illerde yüzde  25'i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25'i ilgili ilçe  belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25'i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel  Hesabına; büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise yüzde 40'ı imar planı  değişikliğini onaylayan idarede açılacak ilgili hesaba, yüzde 30'u Bakanlığın  Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na aktarılacak.
 
Bakanlıkça onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan değer  artışının yüzde 75'i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na, kalan değer  artış payının; büyükşehir belediyesinin olduğu illerde yüzde 15'i büyükşehir  belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 10'u ilgili ilçe belediyesinin hesabına;  büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise Bakanlık payının dışındaki kalan değer  artış payının tamamı plan değişikliğinin yapıldığı yerdeki ilgili idarenin  açılacak ilgili hesabına 5 iş günü içinde aktarılacak.
 
Büyükşehir belediyesinin olduğu illerde kalan değer artış payının  yüzde 25'i, büyükşehir belediyesi olmayan illerde kalan değer artış payının yüzde  30'u ile Bakanlıkça onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan değer  artışında imar planı değişikliğinin diğer genel bütçeli idareler tarafından  onaylanması durumunda değer artış payının tamamı genel bütçeye gelir olarak  kaydedilecek.
 
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun  kapsamındaki alanlarda, kamu yatırımları ile kamu mülkiyetindeki alanlarda,  mazbut ve mülhak vakıflara ait alanlarda yapılacak plan veya plan değişiklikleri  ile imar planlarında serbest (Yençok) olarak belirlenmiş yükseklikler, planların  hazırlanması ve yürürlüğe konulmasındaki esaslara ilişkin düzenlemeye göre  yapılacak plan değişikliklerinde uygulanmayacak.
 
İmar Kanunu'na eklenen geçici maddeyle, planlarda yer alan serbest  olarak belirlenmiş yükseklikler, 1 Temmuz 2021'e kadar değiştirilecek. İlgili  idaresince gerekli düzenleme yapılmadığı takdirde ise değişiklik yapılmadan yapı  ruhsatı düzenlenemeyecek.
 
Islahı mümkün yapılara güçlendirme
 
Hasar görmüş olmakla birlikte ıslahının mümkün olduğu tespit edilen  yapılarda, ilave inşaat alanı ihdas edilmemek şartıyla, Kat Mülkiyeti Kanunu'na  göre güçlendirme kararı alınarak güçlendirme yapılabilecek.
 
Bu yapılarda güçlendirme izni, bu kanunda ve ilgili diğer mevzuatta  öngörülen şartlara ve kısıtlamalara tabi olmaksızın, güçlendirme projesine  istinaden ilgili idaresince verilecek. Güçlendirilecek yapının üzerinde bulunduğu  taşınmazın mülkiyetinin belediyeye veya Hazineye ait olması durumunda, taşınmaz  satın alınmadıkça güçlendirme yapılamayacak.
 
Güçlendirilecek yapının üçüncü kişilere ait taşınmazlara tecavüzlü  olması durumunda güçlendirme için taşınmazına tecavüzlü üçüncü şahısların  muvafakati aranacak. Yapılacak güçlendirme iş ve işlemleri Yapı Denetimi Hakkında  Kanun kapsamında yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabi olacak.
 
Yapı denetim kuruluşlarından bu madde kapsamındaki denetim görevini  yerine getirmedikleri tespit edilenlere idari ve cezai müeyyideler uygulanacak.
 
Güçlendirme izni verilen yapıların herhangi bir sebeple yıkılmaları  halinde, bu alanlarda yeniden yapılacak yapılar için yürürlükteki plan ve mevzuat  hükümleri uygulanacak.
 
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki yapılara söz  konusu hükümler uygulanmayacak.
 
Gecekondu Kanunu'nda yapılan değişiklikle gecekondu alanlarında TOKİ  ile belediyeler arasındaki yetki çakışmasının giderilecek.
 
Değerli konut vergisine düzenleme
 
Değeri 5 milyon liraya kadar olan mesken nitelikli taşınmazlar  "Değerli Konut Vergisi"ne tabi olmayacak. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü  tarafından değer belirleme uygulamasına son verilecek, Emlak Vergisi Kanunu'na  göre belirlenen bina vergi değeri esas alınacak.
 
TOKİ Başkanlığının sahip olduğu mesken nitelikli taşınmazların, tek  meskeni olanların ve birden fazla değerli konut kapsamına giren taşınmazı  olanların en düşük değerli taşınmazı değerli konut vergisinden muaf olacak.
 
Değeri 5 milyon ila 7,5 milyon lira arasında olan konutlarda, 5 milyon  lirayı aşan kısım için binde 3; değeri 7,5 milyon ila 10 milyon lira arasında  olan konutlarda, 7,5 milyon lira için 7 bin 500 lira, aşan kısım için binde 6;  değeri 10 milyon liradan fazla olan konutlarda 10 milyon lirası için 22 bin 500  lira, fazlası için ise binde 10 oranında vergilendirme yapılacak.
 
Paylı mülkiyette ve el birliği mülkiyette matrahın hesabında mesken  nitelikli taşınmazın toplam değeri esas alınacak.
 
Değerli konut vergisine ilişkin mükellefiyet 2020'nin başından  itibaren geçerli olacak. 2020'ye ilişkin 2020'de verilmesi gereken beyanname  verilmeyecek, vergi tahakkuk ettirilmeyecek. Cumhurbaşkanı, bu hükümde yer alan  süreleri 1 yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.
 
Değerli konut vergisine ilişkin mükellefiyet 2021'in başından itibaren  başlayacak. Değerli konut vergisinin uygulanmasında Coğrafi Bilgi Sistemleri ile  Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce  Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenen değerler dikkate alınmayacak.
 
Kanun yürürlüğe girmeden önce yıkım kararı alınan ancak ilgili yerel  idarelerce yıkımı gerçekleştirilmeyen binalar, kanun yürürlüğe girdikten sonra  Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yıkılacak.
 
İmar planı kararıyla kıyılarda da millet bahçeleri yapılabilecek
 
Kanun ile Kıyı Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, kıyının kumluk  veya çakıllık olduğu alanlarda denize girme, güneşlenme, amatör su sporları gibi  faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik rekreatif amaçlı iskele yapılamayacak.
 
Ancak kıyının kayalık karakter gösterdiği ya da kıyının kumluk veya  çakıllık olmasına rağmen niteliği gereği su alanından başka türlü faydalanmanın  mümkün olmadığı zorunlu hallerde genişliği üç metreyi geçmeyen ve platform  niteliği taşımayan rekreatif amaçlı iskeleler kurulabilecek.
 
Buna ilişkin usul ve esaslar Turizmi Teşvik Kanunu kapsamındaki  alanlarda Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından  müştereken, diğer alanlarda ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenecek.
 
Kıyılarda imar planı kararıyla millet bahçeleri oluşturulabilecek.
 
Bitlis Ahlat'ta, kanunda sınır ve koordinatları gösterilen, Kıyı  Kanunu'na tabi bölgede, imar planı kararıyla resmi kurum alanları yapılabilecek.
 
Belediye sınırları içinde olanlar dahil köy statüsünü koruyan, köy  yerleşme alanlarının sahil şeridinde kalan ve yapıldığı tarihteki mevzuatına  uygun olarak 11 Temmuz 1992 tarihinden önce yapılmış yapılar mevcut haliyle  korunacak.
 
Bu yapılar, kat mülkiyeti tesis edilmemek ve herhangi bir müktesep hak  teşkil etmemek ve mevcut kontur ve gabari aşılmamak kaydıyla yöreye uygun cephe  değişikliği ve onarımıyla can ve mal güvenliği için güçlendirme yapılarak  kullanılabilecek. Bu nitelikteki köy yerleşme alanlarının sahil şeridinde kalan  kısımlarında yeni yapı yapılamayacak. 
 
İdari müeyyideler ve para cezalarına düzenleme 
 
Yapı Denetimi Hakkında Kanun'da yapılan değişikliklere göre, yapı  denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli, endüstri bölgeleri, teknoloji  geliştirme bölgeleri, organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve sanayi  siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için yüzde 30'u geçmemek  üzere indirimli uygulanacak.  
 
Kanunla, mevzuata uymayanlara yönelik idari müeyyideler ve idari para  cezaları da yeniden düzenlendi. 
 
Buna göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, mevzuata uygun hareket  etmeyen yapı denetim şirketlerine, İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine 1  yıl yeni iş almaktan men cezası verilebilecek. 
 
Yapı denetim kuruluşunda ortak veya görevliyken başkaca mesleki ve  inşaat işleriyle ilgili ticari faaliyette bulunan veya laboratuvarlarda ortak  olan ya da görev alan yapı denetimi kuruluşunun ortakları, denetçi mimar ve  mühendisleri ile diğer teknik elemanlarına 10 bin lira idari para cezası  verilecek. 
 
Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları  ceza süresince, faaliyete son verme cezası alan yapı denetim kuruluşunun  ortakları ise üç yıl süreyle herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar  kuruluşunda teknik bir görev alamayacak, başka bir yapı denetim veya laboratuvar  kuruluşunun ortağı olamayacak. 
 
Yapı denetim kuruluşlarına üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında  üç idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mimar  ve denetçi mühendisler ile diğer teknik personel, Merkez Yapı Denetim  Komisyonunun kararı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayıyla üç yıl herhangi  bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamayacak, başka  bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortaklığını yapamayacak.
 
Laboratuvarlara uygulanan para cezası 19 bin liraya çıkarılacak 
 
Laboratuvar kuruluşuna kalite sistemine ilişkin şartlar bakımından  tespit edilen aykırılıklar için uyarma cezası verilecek. 
 
Alet ve cihaz kalibrasyonları zamanında yaptırmayan, taze betondan  numune alınması, şantiye mahallinde saklanması, laboratuvarda kürlenmesi,  deneylerinin yapılması ve raporlanması, izlenmesi ve denetlenmesi süreçlerinde  ilgili standartlara ve mevzuata uymayan, karot numunesi alınması sırasında  laboratuvar denetçisi hazır bulunmayan, laboratuvarın deney kapsam listesinde  bulunmayan deney raporlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının logosunu kullanan,  numune kayıt ve rapor defterinde aralarda boş satır bırakan, numuneleri kayıt  defterine kaydetmeyen, laboratuvar kuruluşunun faaliyet gösterdiği il dışındaki  illerden kendi numune toplama istasyonunun bulunduğu il veya iller hariç olmak  üzere faaliyet gösterdiği il dışından taze beton numunesi alan ve laboratuvar  kuruluşunda görev yapan idari veya teknik personel veya laboratuvar adres  değişikliğini zamanında bildirmeyen laboratuvarlara uygulanan idari para cezası  10 binden 19 bin 30 liraya çıkarılıyor. 
 
Laboratuvar kuruluşuna söz konusu nedenlerle son üç yıl içinde üç ayrı  idari para cezası verilmesi halinde, Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men  cezası verilecek. 
 
Yeni iş almaktan men cezası alan laboratuvar ortakları ceza süresince,  faaliyete son verme cezası alan laboratuvarın ortakları ise üç yıl süreyle  herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev  alamayacak ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı  olamayacak. 
 
Laboratuvar kuruluşunun, idarelere veya şahıslara verdiği deney  raporlarının gerçeği yansıtmayan sonuçlar ihtiva ettiğinin tespit edilmesi  halinde izin belgesinin iptaline veya laboratuvar kuruluşuna üç ayrı  değerlendirme raporu kapsamında üç idari para cezası uygulanmasına sebebiyet  vererek kayıtları tutulan denetçi mühendisler ile teknik personel üç yıl süreyle  herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev  alamayacak, başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı  olamayacak. 
 
Görevini yerine getirmediği tespit edilen mimar ve mühendisler  hakkında meslek odaları, kendi mevzuatı uyarınca cezai işlem yaparak neticesini  Bakanlığa bildirecek. 
 
Bakanlıkça yapı denetim kuruluşları ve laboratuvarlara izin belgesi  için alınan teminat bedeli haczedilemeyecek ve üzerine ihtiyati tedbir  konulamayacak.
 
Kanun'a göre, Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un ceza hükümlerinde  değişiklik yapılacak.
 
Değişiklik kapsamında, şantiye şeflerine de görevlerini yerine  getirmemeleri halinde yaptırım uygulanacak.
 
Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında, yapı denetim kuruluşunun  icrai veya ihmali davranışla yeni iş almaktan men cezası uygulanmasını gerektiren  fiiller nedeniyle; görevini kötüye kullanan ortakları, yöneticileri, mimar ve  mühendisleri, yapı müteahhidi, şantiye şefi, proje müellifi gerçek kişiler ile  laboratuvar görevlileri, 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ile  cezalandırılacak. 
 
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, laboratuvarların denetimini de  yapacak. 
 
Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikte, yapı denetim kuruluşu ve  laboratuvar kuruluşu sayısı, yapı denetim izin belgesinin geçici olarak geri  alınmasına ilişkin şartlar yer alacak.  
 
Kanun, idari müeyyidelere ilişkin geçiş hükümleri de getiriyor. Buna  göre, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlemeye aykırı olarak işlenmiş  fiiller nedeniyle uygulanması gereken ancak henüz tesis edilmemiş idari  müeyyidelerde lehe olan hükümler uygulanacak. 
 
Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı 
 
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen maddeyle, yapım ve yapım ile  ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin sözleşme uyuşmazlıklarında  karşılaşılan ihtilafların çözümü için ilgili idarenin talebiyle anlaşmazlıkları  incelemek üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde yer alan Yüksek Fen  Kurulu görevli ve yetkili olacak.  
 
Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı; sözleşmede bulunmayan veya fiyatı  belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti, ihale dokümanını oluşturan belgeler  arasındaki uyumsuzluk, iş programı ihtilafları, fiyat farkı ödenmesi ve  hesaplanması, sürenin uzatılması ve ödenek aktarılması, geçici ve kesin kabul  işlemleri, gecikme halinde uygulanacak cezalar, yaptırılabilecek ilave işler ve  iş eksilişlerinde sözleşme anlaşmazlıklarını inceleyecek. 
 
Yüklenici veya idareler, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan  anlaşmazlıklar nedeniyle yargılama veya Sayıştay incelemesine konu edilmemiş  olmak şartıyla anlaşmazlığın çözümü için Yüksek Fen Kuruluna başvurabilecek. 
 
Yüklenici itirazları, sözleşmeyi düzenleyen idarelere, kesin kabul  aşaması tamamlanıncaya kadar yazılı olarak yapılacak. İtirazlar, ilgili idareler  tarafından en geç 30 gün içinde Yüksek Fen Kuruluna gönderilecek. Kurul,  itirazları en geç 60 gün içinde karara bağlayacak.
 
Lisanslı harita ve kadastro mühendisleri, Lisanslı Harita Kadastro  Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun kapsamındaki faaliyetlerini yürüttükleri  süre içerisinde, serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti  yürütemeyecek, harita ve kadastro mühendislik müşavirlik hizmetlerini yerine  getiren şirketlere ortak olamayacak. 
 
Lisansın iptali şartları arasına, lisanslı mühendisin 65 yaşını  doldurmuş olması şartı da eklenecek. Lisanslı mühendislik faaliyetini sürdürenler  hakkında bu madde, yayımı tarihinden 2 yıl sonra uygulanacak. 
 
İskanda aile kabul edilecekler 
 
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, Türk soyundan ve Türk kültürüne  bağlı olan göçmen ailelerin kalıcı olarak iskan edilinceye kadar beslenme ve  barınma gibi temel ihtiyaçlarına yönelik görevleri İçişleri Bakanlığınca  yürütülecek. 
 
İskanda aile kabul edileceklerle ilgili de değişiklik yapıldı. Mevcut  düzenlemede, "anasız ve babasız kardeş çocuklar birlikte ve eşit hisselerle, bir  aile olarak iskan edilirken" değişiklikle, "anasız ve babasız bekar kardeş  çocuklar birlikte ve eşit hisselerle; bekar kardeşi olmayan ya da tek kalan  çocuklar başlı başına" bir aile olarak iskan edilmesi öngörülüyor. 
 
Yapılacak yapılara ilişkin ruhsat ve izinler, Belediye Gelirleri  Kanunu'na göre alınan bina inşaat harcı ve imarla ilgili harçlardan muaf olacak.  Bu yapılara ilişkin belediyece ve il özel idaresince verilen hizmetlerden ücret  alınmayacak.