Akne - Sivilce Nedir? Neden Olur ve Nasıl Geçer? Sivilce yapan yiyecekler neler?, Sivilce neden çıkar? Akne ve sivilce oluşumuna dikkat! Dr. Sevgi Ekiyor, “Genetik faktörler; akne genetik özellikler de içeren bir olgudur. Aslında herkes belli bir dereceye kadar akne sorunu yaşayabilir, ama bazı kişilerin kimi akne türlerine genetik bir yatkınlıkları vardır. Eğer anne veya baba ergenlikte ya da hayatının herhangi bir döneminde akne problemi yaşamışsa çocuklarında akne görülme ihtimali daha yüksektir. Hormonlar (Androjen); akneler genelde, vücut androjen hormonunu daha fazla üretmeye başladığı zaman oluşur. Androjen üretimi 1114 yaşları arasında en üst seviyeye ulaştığında akneler de artmaktadır. Genç kadınlarda menstrüel döngü nedeniyle değişen hormon seviyeleri de aknelerde alevlenmelere neden olmaktadır. Bu değişiklikler yağ bezlerinin androjenlere olan hassasiyetini de etkilemektedir” dedi. 

Akne ve Sivilce Neden Olur ve Nasıl Geçer?
Kapalı folikülün, bakterilerin üremesi için uygun bir ortam olduğunu ifade eden Ekiyor, “Özellikle bu ortamda yaşayan bakteri P. Acnes bakterisidir. Bu bakteri, sebumla beslenir ve aknesi olsun olmasın herkesin cildinde bulunur. Yağ bezi tıkandığında ve içi sebumla dolduğunda P.acnes bakterisi çok daha çabuk çoğalır. Bakterinin ürettiği kimyasallar folikül içinde ve cilt yüzeyinde inflamasyona neden olur. Yağ bezleri androjenler tarafından uyarıldıktan sonra daha fazla sebum üretmeye başlarlar. Yağlı sebum, folikülün içinde birikir ve yukarıya doğru hareket eder. Yukarı doğru hareket ederken, normal cilt bakterileri ve ölü cilt hücreleriyle birleşir. Sebum üretimi arttıkça, kıl folikülünün tıkanma ve komedonlara neden olma ihtimali de artmaktadır. Androjen üretimi arttıkça ve yağ bezleri genişledikçe, kıl folikülünün cildin altına doğru uzanan yapısı da değişime uğramaktadır. Normalde ölü hücreler kademeli olarak dökülürler ve cilt yüzeyinden uzaklaşırlar. Ergenlik döneminde hücreler daha sık dökülürler ve birleşip yapışmaya daha müsaittirler, sebumla temas ettiklerinde folikülü tıkayabilirler. Bu durumda sebum ve ölü hücreler folikülde bir tıkaç oluştururlar” diye konuştu. 

Ekiyor, akne oluşumunu önlemek için şu uyarılarda bulundu: 
“Yorgunluk ve stresin; stres hormonlarını ve dolaylı olarak yağ yapımını artırdığı bilinmektedir. Yorgunluk ve stresten olabildiğince uzak kalmaya çalışın. Uyku esnasında cilt beslenmekte ve kendini yenilemektedir. Bu yüzden uykunuzu iyi almaya özen gösterin. Egzersiz her şeyden önce genel sağlık için çok yararlıdır. Kan dolaşımını hızlandırır ve cildin de aralarında bulunduğu hayati organlara daha fazla oksijen gitmesini sağlar. Egzersizden sonra yüzünüzde biriken ve bakteriler için ortam oluşturan yağ ve teri mutlaka dikkatlice yıkayın. Aksi takdirde aknelerin artması mümkündür. Su, vücut ve ciltteki hücrelerin içeriğinin önemli bir bölümünü oluşturur, toksinlerin vücuttan atılmasını kolaylaştırır ve besinlerin vücutta taşınmasını sağlar. Su içmek akneleri yok etmez ama cildin sağlığını korumaya yardımcı olur. Saunalardan ve havalandırması olmayan mutfaklardan uzak durun. Akneleri sıkmayın, üzerindeki deriyi ve iltihaplı kısımları koparmayın. Ellerinizi sık sık yıkayın. Zaman zaman çok güçlü bir istek duysanız bile akneleri sıkmayın. Okurken, televizyon izlerken ya da ders çalışırken ellerinizin yüzünüzden uzak tutmasına özen gösterin. Yüzünüzü günde iki defa dermatoloğunuzun önerdiği bir sabunla yıkayın. Havlunuzu her gün değiştirin. (Nemli havlu bakterilerin üremesi için çok uygun bir ortamdır). Haftada en az iki kez saçınızı yıkayın. Uyurken saçlarınızı yüzünüzden uzak tutmaya çalışın. Gün içinde saçlarını yüzüne değmeyecek şekilde toplayın. Aşırı güneşlenmeyin. Dermatologla olan randevularınızı düzenli olarak takip edin. Nelerin denendiğini ve nasıl sonuç verdiğini kaydedin. Tedaviyi yarım bırakmayın.” 

SİVİLCE YAPAN YİYECEKLER NELER? SİVİLCE NEDEN ÇIKAR
Sivilce yapan yiyecekler neler? Sivilce neden çıkar?
 Yüzünde ve vücudunun çeşitli bölgelerinde sivilce çıkanların internette en çok aradıkları başlıklar arasında bu sorular yer alıyor. Vücudumuzda, özellikle yüzümüzde çıkan sivilceler, ergenlik döneminden itibaren çoğu insanın korkulu rüyası... Uzmanlar tarafından sivilce oluşumunun en büyük sebepleri arasında ise beslenme şeklimiz ve cilt temizliğimiz gösteriliyor. Sivilce oluşumunun önüne geçmek için tükettiğimiz besinleri titizlikle seçmemiz gerekiyor. Sivilce yapan yiyecekler ve sivilcenin çıkmasının sebeplerini sizler için haberimizde derledik. Gelin sivilce neden çıkar ve hangi yiyecekler sivilce yapar, hep birlikte bakalım...

Kızartma yapılan yağlar çok yüksek sıcaklıklara kadar ısıtılır. Bu yiyecekleri düzenli olarak yediğimizde vücudunuz yeni hücre üretiminde bu yağları kullanır. Üretilen hücreler düzenli işlev göremez ve cilt rahatsızlıklarına karşı savunmasız kalırsınız.

Sağlıklı hücrelerin üretilmesi için zeytinyağı gibi sağlıklı yağlara gerek duyuluyor. Bundan dolayı aşağıdaki belirtilen yiyeceklerden uzak durmanınız da fayda var:

- Patates kızartması

- Hamur kızartması

- Kızarmış tavuklar

- Soğan halkaları

- Mozzarella çubukları

- Yüksek şeker içerikli besinler de sivilcelere neden olur.

- Şeker, bağışıklık sistemini sekteye uğratır ve bakteri enfeksiyonlarına karşı vücudu savunmasız hale getirir. Şeker, cildin esnek yapısının kaybolmasına da sebep olur. Kuru ve sağlıksız ciltler, enfeksiyonlara açıktır.

- Hazımsızlık ve sindirim sorunlarının başlıca nedenleri arasında yer alan şeker, dolaylı olarak sivilcelere yol açar. Uzak durulması gereken şekerli besinler:

- Tatlı

- Soda

- Dondurma

- Bol şekerli meyve suları

- Çikolata

- Kahvaltılık gevrekler

- Kurabiye

SİVİLCE NEDEN ÇIKAR?

Ergenlik
Ergenlikle beraber değişen hormonlar doğal olarak kişilerin cildinde de bazı değişimlere neden oluyor. Bu hormonal etki ile deride üretilen yağ miktarı artıyor. Yağ bezlerinde faaliyetin artması beraberinde bu bezlerin dışarı açılan kısımlarında hücrelerin birikmesine ve tıkanmasına sebep olarak aknenin oluşumundaki ilk evreyi başlatıyor. Daha sonra bakterilerin üremesi ile iltihabi durum ortaya çıkıyor. Bu tablo kişide siyah ve beyaz noktalara, üzeri irinli şişliklere, kırmızı lekelere hatta fındık büyüklüğünde kistik yapıların oluşumuna neden oluyor. Sivilce döküntüleri yüz, sırt, omuz ve göğüs gibi yağlı bölgelerde görülüyor.

Kozmetik ürünler
Kozmetik malzemeler ve yoğun kozmetik kullanımı ergenlik sonrası gelişen aknenin önemli nedenlerinden. Bazen akne oluşumu ürünü kullanmaya başladıktan aylar sonra da gelişebildiğinden kişinin dikkatinden kaçabiliyor. Bu nedenle kozmetik ürün seçiminde akne yapıcı potansiyelleri iyi incelenmeli. Saça kolay taranması ve saçın şekillendirilmesi için kullanılan ürünler ise yüzde siyah noktalara yol açabiliyor.

Sinir ve stres
Aşırı stres akneye neden olabildiği gibi, kişi özellikle yoğun stres altındayken bazen farkında olmadan derisinde bulduğu ufak bir akneyi veya pürüzü tırnakları ile kazıyıp bir yara haline de getirebiliyor. Sonuçta akne tedavisine cevap alınmayan, iz ve leke bırakan bir tablo meydana geliyor. Bu hastalıktan şüphe edildiğinde akne tedavisinin yanında psikolojik destek alınması da tedavinin başarısı için önemli.


İlaç ve vitaminler
Akne bazen de tedavinin yan etkisi olarak karşımıza çıkıyor. Akneye neden olan ilaçların başında ağızdan alınan uzun süreli kortizon tedavileri geliyor. Sporcuların kullandığı anobolik steroidler ile bazı ilaçlar ve uzun süreli B vitamini kullanımı da akneye yol açabiliyor ya da mevcut akneyi şiddetlendirebiliyor. Bu nedenle akne şikayeti ile dermatoloji uzmanına giden hastaların kullandıkları ilaç ve vitaminlerin isimlerini doktoruna bildirmeleri tedavinin başarısı için büyük önem taşıyor.

Sağlıksız beslenme
Dermatoloji Uzmanı Dr. Mehmet Özeren, “Diyet ve akne arasında ispatlanmış bir ilişki olmasa da son araştırmalar işlenmiş karbonhidrat tüketiminin de akneyi şiddetlendirdiğine işaret etmektedir” diyor.

Cildin yapısı
Cildin yapısı da akne oluşumunda önemli bir faktör. Yapılan çalışmalar, yağlı ciltli, gözenekleri genişlemiş kişilerin erişkin aknesine daha yatkın olduğunu ortaya koyuyor. Erişkin aknesi, ‘ergenlik sivilceleri erişkin yaşlara kadar devam edenler' veya ‘erişkin yaşta ortaya çıkanlar' şeklinde ikiye ayrılıyor. Ergenlik sivilcesi erkeklerde, erişkin aknesi ise kadınlarda daha sık görülüyor. Erişkin aknesi iltihaplı olmaya ve iz bırakmaya daha meyilli oluyor.

Sigara
Bilimsel çalışmalar, ergenlik sonrası oluşan sivilceler ile sigara içilmesi arasında bir bağ olduğunu ortaya koyuyor. Öyle ki, fazla sigara tüketenlerde aknenin şiddetinde artış yaşanıyor.

Mesleki akne
Akne, bir meslek hastalığı bulgusu olarak da kendini gösterebiliyor. Mineral yağlar, petrol yağları, klorlu hidrokarbonlar, kömür katranı, PVC (polivinil klorit) gibi kimyasal maddelere temas sonrası akne gelişebiliyor.

Erken ergenlik
Kız çocuklarının 8 yaşından önce erkek çocukların da 9 yaşından önce ergenliğe girmesi erken ergenlik olarak biliniyor. Bu durum, çocuklarda çok hızlı büyümeye sebep olup, büyüme sürecinin kısa sürmesine ve boylarının beklenenden kısa kalmasına yol açıyor. Çocuklarda erken yaşta başlayan sivilce oluşumu erken ergenliğin gözle görülebilen ilk bulgusu olabileceğinden, ergenlik yaşından önce görülen akneler hem ebeveynler hem de hekim açısından uyarıcı olmalı.

Polikistik Over Sendromu
Dermatoloji Uzmanı Dr. Mehmet Özeren bazı hastalıkların da akneye neden olabileceğini belirterek ‘basit bir sivilce' deyip geçilmemesi gerektiğini belirtiyor. Örneğin, kadınlarda çok yaygın görülen Polikistik Over Sendromu bir başka adıyla yumurtalık kistleri; kalp hastalıkları, yüksek tansiyon ve diyabetten kısırlık ve obeziteye, saç dökülmesinden ses kısıklığına, kıllanmaya birçok hastalığa yol açabildiği gibi, deride yağlanma ve akneye de neden olabiliyor. Bu nedenle 20 yaşından sonra vücudunuzda akne belirmişse ya da ergenlikte başlayan akneleriniz 10 yıldan fazla süredir devam ediyorsa yumurtalık kisti ihtimalini aklınıza getirmelisiniz. Dr. Mehmet Özeren “Akne tedavisine direnç, tedavide başarısızlık ve nüks durumları yumurtalık kistlerinin bir işareti olabilir. Mevcut bulgular, hormon tetkikleri ve görüntüleme yöntemleri ile birlikte şüphemizi doğrulayacak kanıtlara bizi ulaştırabilir. Yumurtalık kisti tanısı doğrulandıktan sonra önerilen diyet ve spor faaliyetleri ile hormonal tedaviler aknelerin iyileşmesini hızlandıracaktır. Basit bir sivilce hormon bozukluğu tanısında önemli bir ipucu olabilir!” diyor.

Bebeğinizde akneye dikkat!

Yeni doğan ve bebeklik döneminde de akne oluşumu görülebiliyor. Nedeni tam bilinemese de anneden geçen hormonların etkili olduğu tahmin ediliyor. Bazıları basit tedavilerle geçerken, hormon yüksekliğinin diğer bulguları ile beraber olduğu durumlarda ise bebeklerde genetik bir hormonal bozukluğa işaret edebiliyor.



SİVİLCE VE AKNE PROBLEMİNE DİKKAT!

Dr. Emre Tambay, sivilce ve akne problemine dikkat edilmesi konusunda uyarılarda bulundu. Dermatoloji Uzmanı Dr. Emre Tambay, “Akne, foliküler kanalda tıkanmaya bağlı olarak gelişen bir cilt hastalığıdır. Akne en sık ergenlik çağında görülmekle beraber; bebeklikten yaşlılığa kadar her yaşta ortaya çıkabilir. Akne kişileri psikolojik olarak kötü etkilediğinden, neredeyse cilt hastalıklarından en sık başvuru yapılanlarından birisidir. En sık yüz bölgesinde görülür. Yüzde de alın ve yanaklarda daha yoğundur. İkinci olarak sırt ve göğüs bölgesinde gözlenir. Aknenin sebepleri; kalıtsal yatkınlık, hormonal dengesizlik, aşırı yağlı deri yapısı, stres, kullanılan bazı ilaçlar, yüze yoğun sürülen kapatıcı ya da kremler, kadınlarda polikistik over sendromu denilen; saç dökülmesi, kıllanma artışı ile beraber aknenin görüldüğü hormon bozukluğu” dedi. 
Aknenin tipik lezyonları ile aknenin tiplendirilmesinin yapıldığını ifade eden Dr. Tambay, “Bu sayede hangi tedavinin kullanılacağı da belirlenir. Tipik lezyonlar şunlardır: Beyaz ve siyah noktalar (kapalı ve açık komedonlar), Papüller ( kırmızı kabartılar), Püstüller (iltihaplı sarı kabartılar), Nodüller (ağrılı, sert büyük kabartılar), Kistler ( içi dolu yumuşak kabartılar), Skarlar (akne izleri)” diye konuştu. 
Yiyeceklerin ( kuruyemiş, yağlı yiyecekler, gazlı içecekler vs) akneyi arttırdığının bilimsel olarak kanıtlanamadığını kaydeden Dr. Tambay, “Ancak eğer bu gıdaları yediğinde kişide akne lezyonlarının arttığı gözlendiyse, bu gıdalardan uzak durulmalıdır. Yüz temizlenmesine özen gösterilmelidir. Evde yıkama ürünü olarak yağ bazlı ürünlerden kaçınılmalıdır. Günde ikiden fazla yüz bu ürünlerle yüz yıkanmamalıdır. Siyah noktalar kişinin kendi tarafından sıkılmamalıdır. Bilinçsizce sıkılan siyah noktalar sonradan kırmızı kabarık akneye dönüşebilir. Mutlaka eğitimli bir uzman tarafından cilt bakımı yaptırılmalıdır. Aşırı makyaj yapılması ve yoğun kapatıcılar kullanılmasından kaçınılmalıdır. Yine yağ bazlı makyaj malzemelerinden kaçınılmalıdır. Akne tedavisi uzun bir süreçtir. Tedavi ortalama üç ila altı ay sürmekle beraber; akne tamamen iyileştikten sonra bile cilt bakımı düzenli olarak yapılmalıdır” ifadelerini kullandı. 

Dr. Tambay, tedavi seçenekleri hakkında şu bilgileri verdi: 
“Krem tedavisi: Tedavi amacıyla verilen kremler sadece sivilcelerin üzerine değil; tüm yüze sürülmelidir. Çoğu tedavi edici krem deride kuruluk ve tahriş yapar. Bu nedenle ilk uygulama günlerinde krem deride kısa bir süre tutulmalı ve giderek bu süre uzatılmalıdır. Tedavi amacıyla kullanılan kremlerin içerikleri şöyle sıralanabilir: 
Retinoik asit içeren kremler: Özellikle siyah ve beyaz nokta tedavisinde etkilidir. 
Benzoil peroksit içeren kremler: Siyah ve beyaz noktalarla beraber, kırmızı kabarık lezyonlarda da etkilidir. 
Antibiyotik içeren kremler: Özellikle sarı iltihaplı kabarıklıklarda etkilidir. 
Azelaik asit içeren kremler: Siyah, beyaz nokta ve kızarık kabarıklıklarda etkilidir. 
Karma tedavi: Birkaç krem ile bir arada tedavi yapılabilir. 
Antibiyotik tedavisi: Siyah ve beyaz nokta tedavisinde etkili değildir. Hafif kabarık lezyonlarda kullanılması gerekmez. Yoğun kızarık kabarıklıklar ve sarı iltihaplı kabarık akne tedavisinde birinci seçenek olarak tercih edilir. Kullanılan bazı antibiyotikler şunlardır: Tetrasiklin, Doksisiklin, Eritromisin, Klindamisin, Kotrimoksazol. 
Hormonal tedavi: Özellikle polikistik over sendromu denilen hormonal bozukluk tespit edilmiş kişilerin akne tedavisinde kullanılır. 
Oral isotretinoin tedavisi: Çok ileri aknede ya da diğer tüm tedavilere yanıt vermeyen akne tedavisinde kullanılır. Bazı yan etkileri vardır. Gebelikte kesinlikle kullanılmaz. Deride, göz ve kulakta aşırı kuruluğa neden olur. Eklem ve kas ağrıları yapabilir. Karaciğer enzimlerinde yükselmeye neden olabilir ve psikolojik problemlere neden olabilir. Bu nedenle bu tedavi doktor kontrolü dışında kesinlikle kullanılmamalıdır. 
Diğer tedavi seçenekleri: Akne lezyonlarının ilaçla tedavisine destek olma amacıyla ya da ilaç tedavisinden sonra idame tedavisi olarak kullanılan ve ancak klinik şartlarında uygulanan tedavi yöntemleri de mevcuttur. Bu tedavi yöntemleri ile aknenin iyileşme süreci hızlandırılarak hastanın konforu arttırılabilir. 
Komedon ekstraksiyonu: Siyah ve beyaz nokta ağırlıklı aknesi olanlarda bu noktaların profesyonel olarak temizlenmesidir. Kişilerin kendisi bu noktaları sıktığında akne artabilmekte ya da iz kalabilmektedir. Bu nedenle bu işlemin mutlaka klinik şartlarında, eğitimli kişiler tarafından yapılması gerekmektedir. 
Lezyon içi steroid enjeksiyonu: Özellikle nodul ve kist ağırlıklı aknesi olan kişilerde, bu lezyonların içine steroid enjeksiyonu yapılarak kısa süreli iyileşme sağlanabilir. Bu tedavi kesinlikle tek başına yapılmayıp mutlaka diğer tedavilerle kombine edilmelidir.”